Τα πολιτικά δεδομένα έχουν αλλάξει σε παγκόσμιο επίπεδο. Προβλέψεις ανατρέπονται γιατί βασίζονται σε πολιτικές αναλύσεις με τα δεδομένα μιας δυτικής κοινωνίας που ευημερούσε υποθηκεύοντας το μέλλον της με δανεικά, μιας κοινωνίας που δεν υπάρχει πια.
Η βουβή ψήφος εξευτελίζει τις εταιρείες δημοσκοπήσεων· πολιτικές δυνάμεις με μονοψήφια εκλογική βάση εκτινάσσονται στο προσκήνιο. Η ξεχασμένη Αμερική ψηφίζει έναν γραφικό μεγιστάνα με ρατσιστικές και σεξιστικές απόψεις, οι Γάλλοι μικροαστοί, τρομαγμένοι από την κρίση, ψάχνουν διέξοδο και μέσα στην απόγνωσή τους αναγνωρίζουν έναν ορατό εχθρό που τους δείχνει η εκπρόσωπος του αστικού φασισμού, η κ. Λεπέν: τους διαφορετικούς σε χρώμα, σε θρησκεία, σε συνήθειες, δηλαδή τους μετανάστες. Και επιλέγουν, τυφλωμένοι από τον φόβο της φτώχειας, το ακροδεξιό κόμμα ψηφίζοντας ενάντια στην ιστορία τους, ενάντια στον Διαφωτισμό, ενάντια στη Γαλλική Επανάσταση, ενάντια στη Δημοκρατία, ενάντια στην ίδια τη συνείδησή τους, ενάντια στη ζωή και το μέλλον τους. Βλέπεις, ο Άραβας, ο Αφρικανός ξεχωρίζουν από το χρώμα· ο μεγαλοαστός δεν ανακατεύεται με τον χυδαίο όχλο, δεν είναι ορατός και ξεχωρίζει μόνο από την Πόρσε...
Οι Βρετανοί, θυμωμένοι από τη μεταφερόμενη ευρωπαϊκή φτωχοποίηση, αντιδρούν στη χειραγώγηση από τις κλασικές πολιτικές δυνάμεις που τους έχουν προδώσει, μια και δεν τους παρέχουν στοιχειώδη οικονομική ασφάλεια, και ψηφίζουν Brexit.
Aυτό που μένει είναι πως πρέπει να δούμε τα πράγματα με νέους όρους. Στα χρόνια της πλασματικής ευμάρειας, μετά και την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ο νεοφιλελευθερισμός, με το σλόγκαν "το τέλος της ιστορίας", πρόβαλλε ως μόνη λύση· ο καπιταλισμός και η αγαστή συνεργασία των τάξεων ήταν για το καλό όλων... Η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία υπέκυψε στις σειρήνες του εκσυγχρονισμού από τη μια θεωρώντας -αφελώς- ως δεδομένα τις δημοκρατικές κατακτήσεις, το κοινωνικό κράτος και τα εργασιακά δικαιώματα και, από την άλλη, μεταλλασσόμενη σε καθώς πρέπει αστική Αριστερά, κάτι σαν τη νέα αριστοκρατία του Ναπολέοντα, έχασε την αναφορά της στα υποτελή κοινωνικά στρώματα από τα οποία αντλούσε την δύναμή της, ιδεολογική και πολιτική.
Ο κεντρώος χώρος σήμερα δεν έχει να προσφέρει κανένα σχέδιο, κανένα όνειρο και πρέπει να διαλέξει οριστικά αν θα ταχθεί με την Αριστερά ή τη Δεξιά. Μια Δεξιά που αγκαλιάζει όλο και περισσότερο ακροδεξιές, φοβικές, εθνικιστικές αντιλήψεις, μια σκληρή Δεξιά έτοιμη να πετάξει από τη βάρκα όσους περισσεύουν. Ή μια Αριστερά που, παρ’ όλη την ευθύνη που έχει για το ξεθώριασμα του σοσιαλιστικού ονείρου στη λαϊκή συνείδηση, καθώς και τη φοβική και δογματική της αναδίπλωση για πολλά χρόνια, σήμερα δίνει ελπίδες, με τον ΣΥΡΙΖΑ στην Ελλάδα, τον αριστερό Κόρμπιν στο αγγλικό Εργατικό Κόμμα, το κομμουνιστικό Μπλόκο και τους Ποντέμος στην Ισπανία. Τον αριστερό συνυποψήφιο της Χίλαρι, τον Σάντερς, στις ΗΠΑ, που ίσως θα έκανε την έκπληξη αν το πρώην κόμμα των φτωχών, οι Δημοκρατικοί, δεν είχε μεταλλαχθεί κατά τα πρότυπα των καλοζωισμένων αρχηγών των σοσιαλδημοκρατών στην Ευρώπη, οι οποίοι ξέχασαν τις ρίζες τους.
Η μάχη θα είναι δύσκολη και δεν πρέπει να νικήσουν οι "εκπολιτισμένοι" μελανοχίτωνες του 21ου αιώνα. Η επικράτηση μιας Αριστεράς με αρχές και αξίες, που αφουγκράζεται τη φωνή των υποτελών, των καταραμένων, των απελπισμένων, μπορεί και πρέπει να επικρατήσει.
* Η Ρία Καλφακάκου είναι καθηγήτρια στο ΑΠΘ, μέλος της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ
