Η παθητική αντίσταση είναι διαδικασία στην οποία χρειάζεται η συνεργασία κυβέρνησης και λαού, λέει στην "Αυγή" ο Χιλιανός θεωρητικός της μη βίας Τόμας Χιρς και εκτιμά ότι η Ελλάδα θα μπορούσε να βγει από το ευρώ αν είχε βοήθεια από άλλες χώρες. Ο Τόμας Χιρς, πρώην κοινός προεδρικός υποψήφιος του συνόλου της Αριστεράς στη Χιλή το 2005, διπλωμάτης και πρωτοπόρος εκφραστής του Νέου Ανθρωπισμού, βρέθηκε στην Ελλάδα στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου του ΠΑΔΟΠ και της κίνησης "Κόσμος χωρίς πολέμους και βία", με αφορμή τη συμπλήρωση 70 χρόνων από το πυρηνικό ολοκαύτωμα της Χιροσίμα, ενώ χθες μιλούσε στο TedX Aνώγεια στην Κρήτη για το κίνημα του Ανθρωπισμού και της μη βίας.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ: ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
* Eβδομήντα χρόνια μετά την πυρηνική βόμβα στη Χιροσίμα. Υπάρχουν "νέα" μαθήματα;
Ναι, έχουμε μάθει πολλά μέσα στα εβδομήντα αυτά χρόνια. Ξέρουμε, από το υλικό που έχει παρουσιαστεί σε πρόσφατα συνέδρια, για τις ανθρωπιστικές συνέπειες των πυρηνικών όπλων και, ως αποτέλεσμα της πιο σύγχρονης επιστημονικής γνώσης για την κλιματική αλλαγή, ότι η χρησιμοποίηση μόλις 100 πυρηνικών όπλων, από τα 15.000 που υπάρχουν, θα οδηγούσε σε πυρηνικό χειμώνα, ο οποίος με τη σειρά του θα οδηγούσε σε λιμό, με ένα - δύο δισ. ανθρώπους νεκρούς. Έχοντας δει τις συνέπειες του Τσέρνομπιλ και της Φουκουσίμα, γνωρίζουμε πως ένας πυρηνικός πόλεμος θα κατέστρεφε την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος σε κάποιες μονάδες πυρηνικών στον κόσμο, οι οποίες μετά θα σταματούσαν να λειτουργούν, θα έλιωναν και θα ερχόταν η έκρηξη, η βιόσφαιρα θα μολυνόταν με ραδιενέργεια, η οποία θα προκαλούσε καρκινικές μολύνσεις απερίγραπτης κλίμακας. Έχουμε επίσης μάθει πολλά για τους κινδύνους της ακούσιας πυροδότησης ως αποτελέσματος είτε ανθρώπινου λάθους, είτε τρομοκρατίας, είτε ατυχήματος, είτε διαδικτυακού αντάρτικου. Από το 1945, είναι αρκετές οι φορές που μόλις αποφεύχθησαν πυρηνικές εκρήξεις, τυχαίες ή εσκεμμένες.
* Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε αύξηση της βίας (πολιτικής, θρησκευτικής). Πώς τη σχολιάζετε; Yπάρχει χώρος για ανθρωπισμό και κοινωνική δικαιοσύνη στο ασφυκτικό πλαίσιο του σύγχρονου καπιταλισμού;
Aυτή η αύξηση της βίας υπάρχει επειδή ζούμε σε μια κοινωνία που έχει απάνθρωπο κώδικα αξιών. Είναι φανερό στον κόσμο τού σήμερα ότι τα χρήματα είναι η πιο σημαντική αρχή και ότι οι άνθρωποι πρέπει να υπακούουν στους όρους που επιβάλλει το παγκόσμιο κεφάλαιο. Αυτό οδηγεί στην άσκηση βίας μέσω πολέμων για τον έλεγχο των πόρων και για τα εμπορεύματα, στην οικονομική βία, καθώς οι τράπεζες υποβάλλουν ολόκληρα έθνη και περιοχές σε πολιτικές λιτότητας οι οποίες κάνουν τις τράπεζες πλουσιότερες και τους ανθρώπους φτωχότερους. Αυτός ο κώδικας αξιών οδηγεί σε διαχωρισμούς και προκαταλήψεις, ιδίως όταν οι πολιτικοί κατηγορούν εθνικές μειονότητες, ανθρώπους που πιστεύουν σε διαφορετικές θρησκείες ή μετανάστες για τα εθνικά τους προβλήματα.
Το κεφάλαιο, το χρήμα, είναι σαφώς χρήσιμο εργαλείο. Χωρίς αυτό δεν θα μπορούσαμε να ανταλλάσσουμε αγαθά και υπηρεσίες, αλλά ο καπιταλισμός, ή καλύτερα ο νεοφιλελευθερισμός, υπό τον οποίο όλες οι δημόσιες υπηρεσίες, η δημόσια περιουσία και κληρονομιά, θα έπρεπε να βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών, χωρίς ίχνος προστασίας για τους πιο ευάλωτους της κοινωνίας μας, είναι αντι-ανθρωπιστικός. Τα ανθρώπινα όντα και η κοινωνική δικαιοσύνη θυσιάζονται συνεχώς στον ναό του καπιταλισμού.
* Η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που εξέλεξε αριστερή κυβέρνηση "τιμωρείται" παραδειγματικά. Υπάρχει -θεωρείτε- περιθώριο αντίδρασης και αντίστασης;
Ναι, και έχει σημασία να εμβαθύνουμε σε αυτό. Επιτρέψτε μου να πω πως η μη βία πρέπει να είναι η βάση υπό την οποία δίνεται η όποια απάντηση. Τίποτα δεν επιτυγχάνεται αν στη βία απαντάς με βία. Αλλά η μη βία δεν συνιστά παθητική προσέγγιση. Είναι ενεργητική προσέγγιση που καλεί σε μη συνεργασία με εκείνους που επιβάλλουν τις διαταγές τους.
Πρώτον, η αντίδραση και η αντίσταση θα πρέπει να γίνουν σε κοινωνικό επίπεδο και να μην αφεθούν μονάχα στην κυβέρνηση. Παρομοίως, όλες οι δράσεις της κυβέρνησης θα πρέπει να αναλαμβάνονται ύστερα από διαδικασία επικοινωνίας με τον λαό. Δεν αρκεί να πεις στον λαό ότι το Grexit θα είναι καταστροφικό. Πρέπει να εξηγήσεις γιατί θα είναι καταστροφή και γιατί είναι προτιμότερη η παραμονή στο ευρώ. Αυτή η κρίση είναι μια μεγάλη ευκαιρία προκειμένου να εμβαθύνουμε περισσότερο στη δημοκρατία με το να συμβουλευόμαστε τον λαό και να κάνουμε αυτό που αποφασίζει.
Δεύτερον, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πως καμία χώρα δεν μπορεί να επιλύσει τα προβλήματά της μόνη της. Η Ελλάδα μπορεί να απευθυνθεί σε άλλες χώρες, ακόμη και μακρινές, και να συνεργαστεί ώστε να βελτιώσει την κατάσταση.
Τρίτον, είναι σημαντικό να μην παραδοθεί στους εκβιασμούς της τρόικας. Εμείς οι ανθρωπιστές εκτιμούμε πως είναι απαραίτητο να πούμε "Αρκετά!" και να απορρίψουμε έτσι τη βία τους με τη μη πληρωμή των χρεών που συνήφθησαν με δόλο. Το Grexit μπορεί να είναι επίπονο βραχυπρόθεσμα, αλλά μακροπρόθεσμα επιτρέπει στην Ελλάδα να διατηρήσει την κυριαρχία και την ιδιοκτησία επί των πόρων της και θα απελευθέρωνε τη χώρα από το μη βιώσιμο χρέος. Και ακριβώς λόγω αυτού του βραχυπρόθεσμου πόνου είναι σημαντικό να υπάρξει εθνικός διάλογος για το τι θα συμβεί στην περίπτωση Grexit, ώστε όλοι να είναι προετοιμασμένοι. Η Ελλάδα έχει αποδείξει πως είναι χώρα με ενισχυμένο αίσθημα κοινωνικής αλληλεγγύης για τα πιο ευάλωτα μέλη της. Θα χρειαστούν ακόμη περισσότερες δομές αλληλεγγύης μέχρι η Ελλάδα να απελευθερωθεί από την ταπείνωση που της επιβάλλουν οι Βρυξέλλες και το Βερολίνο.
* Στη Χιλή, τη χώρα σας, τι γνωρίζει ο κόσμος για το ελληνικό ζήτημα και για την κατάσταση που επικρατεί στην Ελλάδα; Πώς παρουσιάζεται από τα εγχώρια ΜΜΕ;
Στη Χιλή γνωρίζουμε αρκετά για την κατάσταση στην Ελλάδα και είναι πολύ ισχυρό το αίσθημα της αλληλεγγύης για τον ελληνικό λαό που υφίσταται την επιθετικότητα της Ευρώπης. Βέβαια, μεγάλο μέρος των ΜΜΕ ελέγχεται από τις ίδιες δυνάμεις του κεφαλαίου και έτσι παρουσιάζουν την κατάσταση διαστρεβλωμένη για να τους βολεύει. Αλλά επειδή κι εμείς στη Χιλή έχουμε υποφέρει πολλά δεινά στα χέρια του διεθνούς κεφαλαίου, οι άνθρωποι ξέρουν πολύ καλά τι συμβαίνει και είναι αλληλέγγυοι.
