ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ Α. ΣΕΒΑΣΤΑΚΗ
Ο κ. Σαμαράς -σε κάποιο βαθμό και ο κ. Βενιζέλος- εκφώνησαν αρκετά δομημένες ομιλίες στο Κοινοβούλιο με αφορμή τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης. Και οι δύο τοποθετήσεις, πέρα από τις υφολογικές και στυλιστικές διαφορές, είχαν αρχή, μέση, τέλος, όπως επιτάσσει η αφηγηματική τεχνική. Επίσης είχαν κορυφώσεις και υφέσεις, επιταχύνσεις και αμβλύνσεις του ρυθμού και του δραματικού κλίματος. Πολύ καλύτερα -αν και υπερφορτωμένα- τα ελληνικά του κ. Βενιζέλου, στεγνά τα εκφραστικά μέσα του τέως πρωθυπουργού. Πιο ασυμφιλίωτος (και τσαντισμένος) με την ήττα ο δεύτερος, πιο μακρόθυμος και παραιτημένος ο πρώτος. Κατέληγαν και οι δύο: Είτε ακολουθείται η παλαιά πολιτική (η δική τους) είτε η χώρα οδηγείται σε κάποιου είδους βράχια. Κατέληξαν σε μια ρητορική βραχογραφία - κινδυνοκρατία, εκφωνημένη όμως σε πηγάδι. Οι ομιλίες πνίγονταν στις αντηχήσεις τους. Η φωνή και η ηχώ της, σε κουφή σύμπλεξη που πνίγει το νόημα και εισηγείται την ανορθολογική ασυνταξία έναντι της οργάνωσης. Η αυθάδεια προς την ευρωπαϊκή ελίτ θα είναι ολέθρια. Αυτό βεβαίωσαν. Ο γερμανικός προτεσταντισμός βρίσκει σιγά - σιγά τα γερασμένα παιδιά μιας αργοπορημένης κατηχητικής καχεξίας.
Είτε γι' αυτόν που επιβίωσε είτε για τον τελειωμένο, αυτό που προτείνεται είναι ό,τι τον εκθεμελίωσε. Ουσιαστικά, κατά τους τέως κυβερνητικούς, οι εκλογές ήταν μια τεράστια περιττολογία που δεν εισήγαγε καμία καινούργια ποιότητα, που δεν αποκάλυψε έναν διαφορετικό τύπο συλλογικής ιεράρχησης, που δεν επιβάλλει πολιτική αναθεώρηση.
Νομίζω η εμμονή σε μια τεχνικά λανθασμένη πολιτική και στην κοινωνικά απαράδεκτη μετάφρασή της δεν έχει σχέση με τη συνέπεια, αλλά με την καθήλωση.
Μία από τις πρώτες "χειρονομίες" της κυβέρνησης ήταν να συνδυάσει τη λογική επιλογή για τερματισμό της κουλτούρας του «Μνημονίου» με την αιφνιδιαστική διαμαρτυρία της για τις κυρώσεις στη Ρωσία. Αυτό είναι μια παράσταση του αναγκαίου και αποτελεσματικού: Η διαπραγμάτευση εκτείνεται στο πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό πεδίο συγχρόνως. Η διαπραγμάτευση πρέπει να αναπτύσσεται και στα τρία επίπεδα ταυτοχρόνως και σε συνδυασμό. Γιατί η κρίση κρύβεται στα σπλάχνα της οικονομίας, όσο και της πολιτικής όσο και της κοινωνίας των ανθρώπων. Ναι, αυτής της ιδιότυπης και σπάνιας πλέον κοινωνίας των ανθρώπων. Και γιατί η χώρα μας είναι εν μέρει αδύνατη. Όχι εν όλω. Αλλά και γιατί το ελληνικό πρόβλημα σχετίζεται με μία πρωτίστως πολιτική επιλογή: Το κοινό νόμισμα «χτίστηκε» με πολιτική απόφαση, χωρίς την οργανική και παραπληρωματική διασύνδεση των οικονομιών και των παραγωγικών χαρακτηριστικών των κρατών μελών.
Η ελληνική διαπραγματευτική αντιπροσωπεία, ορθά, ενίσχυσε τα πολιτικά χαρακτηριστικά της με την παρουσία αμιγώς πολιτικών στελεχών. Ακόμα πιο καίρια ήταν η κινητοποίηση του κόσμου. Αυτό το εύρος μέσων, νομίζω, δημιουργεί τους όρους πολιτικής, τεχνικής υπεροχής και μεγαλύτερων δυνατοτήτων, της σημερινής επιλογής της χώρας έναντι της προηγούμενης. Η θέση συμμόρφωσης είναι βραχεία και θνησιγενής, ειδικά όταν υπάρχουν πολιτικά εδάφη που μένουν αναξιοποίητα. Όπως το ότι η Ευρώπη βασανίζεται από αυτά που προσπαθεί να μη δει, κατοπτριζόμενη στη μικρή μας χώρα: παραγωγική αποδυνάμωση, γήρανση, πολυτελή νωθρότητα και γεωπολιτική ανασφάλεια. Η Ευρώπη παραλύει στην τρύπα της Ουκρανίας, στην τμήση με την Ευρασία και τη λιωμένη πίσσα της Μέσης Ανατολής και του Μαχρέμπ. Η Ευρώπη είναι μια μορφή Ελλάδας. Γι' αυτό, πιθανότατα, θα πετύχει η διαπραγμάτευση.
