Η νέα κυβέρνηση, όπως κάθε κυβέρνηση, θα κριθεί ασφαλώς από το έργο της. Εν αναμονή της παραγωγής έργου υπάρχουν οι καλές προθέσεις, που πηγάζουν από τις δεσμεύσεις της, όσο και τα μετρημένα λόγια των στελεχών της κατά την ανάληψη των καθηκόντων τους. Η κυβέρνηση πρέπει ασφαλώς να υπερβεί τυχόν προβλήματα συντονισμού μεταξύ υπουργών, αναμενόμενα λίγο - πολύ όταν πρόκειται για σύνθετα οργανωτικά σχήματα και κυβερνήσεις συνεργασίας. Πρέπει επίσης ορισμένοι νέοι υπουργοί να συνειδητοποιήσουν, αν και πιθανότατα θα το έχουν ήδη συνειδητοποιήσει, ότι δεν είναι πλέον πολιτικοί σχολιαστές, αλλά κυβερνητικά στελέχη, τα οποία οφείλουν να παράγουν έργο βάζοντας στην άκρη ορισμένες προσωπικές τους απόψεις προς χάριν πιο λελογισμένων συλλογικών προσεγγίσεων.
Να δούμε, όμως, μερικά από τα πρώτα μηνύματα που εκπέμπει το νέο κυβερνητικό σχήμα. Πρώτα απ' όλα πρόκειται για κυβέρνηση με κορμό τον ΣΥΡΙΖΑ, πράγμα που σημαίνει ότι αναγκαστικά θα γίνουν συμβιβασμοί σε ορισμένα λιγότερο επίκαιρα θέματα, ενώ σε άλλα θα αναζητηθούν κοινοί τόποι. Κεντρικές δεσμεύσεις της νέας κυβέρνησης αποτελούν η διαπραγμάτευση με τους δανειστές, η αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, η αποκατάσταση των εργασιακών δικαιωμάτων και η λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών, που είχαν ευτελισθεί από την κυβέρνηση Σαμαρά. Αυτό το μήνυμα είναι το πιο ηχηρό.
Στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί αποτελεί το εύρος της κυβερνητικής διεύρυνσης και η ποιότητά της επί τω έργον, καθώς και η πιθανή διεύρυνση της νομιμοποιητικής της βάσης και με άλλες πολιτικές δυνάμεις στο άμεσο μέλλον. Αυτό θα μπορούσε να είναι το δεύτερο μήνυμα της νέας κυβέρνησης. Η δυνατότητα διεύρυνσης της νομιμοποιητικής βάσης της με άλλες πολιτικές δυνάμεις και πρόσωπα σε συγκεκριμένα ζητήματα, που θα αποτελέσουν τις πρώτες αποφάσεις.
Η συγκρότηση διαπραγματευτικής ομάδας μπορεί να συμπεριλάβει πολύ ευρύτερες πολιτικές, και όχι μόνο, δυνάμεις. Ευρύτερες δυνάμεις μπορούν να συγκλίνουν και σε καίρια ζητήματα, όπως η αποκατάσταση των εργασιακών δικαιωμάτων ή τα μέτρα αντιμετώπισης της ανθρωπιστικής κρίσης, που έχει δεσμευτεί ότι θα πάρει η νέα κυβέρνηση. Συμπτώσεις μπορούν να υπάρξουν και στην αύξηση του κατώτερου μισθού ή στα μέτρα καταπολέμησης της ανεργίας. Με πρωτοβουλία της νέας κυβέρνησης μπορεί σύντομα να βρεθούμε μπροστά στο ενδεχόμενο ευρύτατων συγκλίσεων στη Βουλή, πρωτοφανών για τα πολιτικά ήθη της χώρας, σε καίρια θέματα, που καίνε την ελληνική κοινωνία. Και έχει πολύ μεγάλη σημασία η συναίνεση να υλοποιείται πάνω σε συγκεκριμένα μέτρα και να μην εξαντλείται σε ανέξοδες διακηρύξεις.
Ζήτημα ευρείας συναίνεσης μπορεί να αποτελέσει και η υπέρβαση της θεσμικής εκκρεμότητας, με την εκλογή του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας, η οποία μπορεί να εκπέμψει μήνυμα ενότητας στον ελληνικό λαό ενόψει της κρίσιμης διαπραγμάτευσης με τους εταίρους - δανειστές.
Ένα σημαντικό μήνυμα από τη συγκρότηση της νέας κυβέρνησης είναι επίσης η δέσμευσή της να χτυπήσει τη διαφθορά και τη διαπλοκή. Τις μάστιγες που υπονομεύουν την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος και οξύνουν την κρίση εκπροσώπησης. Η τοποθέτηση ενός έντιμου και αποτελεσματικού, όπως έδειξε η προηγούμενη θητεία του, δικαστικού λειτουργού, του Παναγιώτη Νικολούδη, στη θέση του υπουργού Επικρατείας κατά της διαφθοράς, δείχνει πως ο "πόλεμος" με τη διαφθορά στις προμήθειες του Δημοσίου και ο έλεγχος του μαύρου χρήματος αποτελούν πλέον κεντρική δέσμευση της νέας κυβέρνησης. Και σ' αυτόν τον κρίσιμο τομέα, βεβαίως, η νέα κυβέρνηση θα κριθεί από τα αποτελέσματα που θα πετύχει. Η δέσμευσή της δίνει ένα σημαντικό μήνυμα στην ελληνική κοινωνία, η οποία ζητά διαφάνεια στη διαχείριση του δημοσίου χρήματος και απαιτεί να χτυπηθούν επιτέλους η διαφθορά, η διαπλοκή και το "μαύρο χρήμα".
Σταύρος Καπάκος
