Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Τζόγος, στοίχημα, κίνηση υψηλού ρίσκου. Σχεδόν πανομοιότυπη είναι η εκτίμηση του διεθνούς Τύπου και των οικονομικών αναλυτών για την απόφαση της κυβέρνησης Σαμαρά να επισπεύσει την προεδρική εκλογή και ενδεχομένως να αναγκαστεί να προσφύγει μια ώρα νωρίτερα στις κάλπες.
Αντίθετα, πολύ προσεκτική ήταν η διατύπωση του επιτρόπου Οικονομικών Υποθέσεων Πιερ Μοσκοβισί, σε σχετική ερώτηση που του ετέθη μετά το χθεσινό κραχ στο ελληνικό χρηματιστήριο. Αφού ξεκαθάρισε ότι θα αποφανθεί το ελληνικό κοινοβούλιο και είπε ότι μίλησε για το θέμα με τον Αντώνη Σαμαρά, δήλωσε πως «έχω την αίσθηση ότι ξέρει πού πηγαίνει». Και πρόσθεσε ότι «όποια κι αν είναι η απόφαση του Ελληνικού Κοινοβουλίου, υπάρχουν τρόποι για να προχωρήσουμε. Θεωρώ, λοιπόν, ότι οι αγορές θα πρέπει να νιώθουν πιο ασφαλείς σε σχέση με τη σημερινή τους αντίδραση».
Σόιμπλε: Την άλλη εβδομάδα στη Βουλή η έκθεση για την Ελλάδα
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, πάλι, απέφυγαν να σχολιάσουν την απόφαση -δεν θεωρείται άλλωστε... κομψή η εμπλοκή στις εσωτερικές πολιτικές υποθέσεις μιας χώρας, γι' αυτό και οι πλέον παρεμβατικοί την αφήνουν για την κατάλληλη στιγμή. Έτσι ο ενίοτε... άκομψος υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε -όπως είχε δείξει με τις επεμβάσεις του στις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις του 2012- περιορίστηκε χθες να ανακοινώσει ότι θα φέρει την ερχόμενη εβδομάδα στη γερμανική Βουλή την έκθεση για τη δίμηνη παράταση του ελληνικού προγράμματος, ενώ εκτίμησε ότι η Ελλάδα μπορεί μεν να πάρει μια νέα πιστωτική γραμμή στο τέλος Φεβρουαρίου, χωρίς ωστόσο να πάρει νέο δάνειο.
Ο μόνος Γερμανός πολιτικός που έσπευσε να σχολιάσει -και δη θετικά- την κίνηση Σαμαρά ήταν ο Μίχαελ Φουκς, ένας από τους αντιπροέδρους της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του κόμματος της Μέρκελ, ο οποίος είδε σ' αυτήν «μια έξυπνη κίνηση» κι «ένα υπολογισμένο ρίσκο, που έχει καλές πιθανότητες να αποδώσει».
"Τα παίζει όλα για όλα"
Αντίθετα, οι αξιωματούχοι και οι αναλυτές που μίλησαν στο πρακτορείο Reuters ήταν πιο συγκρατημένοι. Θεωρούν ότι κάτι πρέπει να ξέρει ο πρωθυπουργός για να κάνει αυτή την έκπληξη, προκειμένου να επιβιώσει. Ή, για την ακρίβεια, ότι είναι τώρα «περισσότερο βέβαιος» πως θα βρει τους 180 βουλευτές. Το Γερμανικό Πρακτορείο Ειδήσεων, πάλι, εκτιμά ότι ο Σαμαράς «τα παίζει όλα για όλα». Με την επίσπευση της προεδρικής εκλογές «ρισκάρει πρόωρες εκλογές, στις οποίες η αριστερή συμμαχία θα μπορούσε να κερδίσει το πάνω χέρι».
Για τη γαλλική Le Monde «τα ιδιαίτερα πολιτικά Χριστούγεννα που θα ζήσει η Ελλάδα» μπορεί να οδηγήσουν σε πρόωρες κάλπες, οι οποίες με τη σειρά τους «θα μπορούσαν να προκαλέσουν πολιτική κρίση, που θα είναι δύσκολο να επιλυθεί», καθώς δεν θεωρεί ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα μπορέσει σίγουρα να σχηματίσει κυβέρνηση. Ο αρθρογράφος υποστηρίζει ότι με την κίνησή του ο Αντώνης Σαμαράς ελπίζει «να τραβήξει το χαλί κάτω από τα πόδια του ΣΥΡΙΖΑ» βρίσκοντας έναν υποψήφιο ικανό να συσπειρώσει την Κεντροδεξιά και τους Ανεξάρτητους Έλληνες. Αλλά, καθώς τίποτε δεν είναι δεδομένο, η εφημερίδα εκτιμά ότι «αυτές οι αβεβαιότητες προκαλούν φόβο σε πολλά μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που δεν έχει την παραμικρή διάθεση να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο πολιτικής αστάθειας στην Ελλάδα».
"Η Ελλάδα προκαλεί πάλι τριγμούς στο ευρώ"
Αλλά και για την ιταλική Reppublica το θέμα είναι οι επιπτώσεις της κίνησης Σαμαράς στην υπόλοιπη Ευρώπη: «Η Ελλάδα προκαλεί πάλι τριγμούς στο ευρώ» γράφει και επισημαίνει ότι η επίσπευση της διαδικασίας εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας γίνεται σε μια «ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή τόσο για την Ελλάδα όσο και για ολόκληρη την Ευρωζώνη», από τη στιγμή που, αν δεν συγκεντρωθεί η αναγκαία πλειοψηφία, η Ελλάδα θα προσέλθει στις κάλπες, σε μια αναμέτρηση «που προκαλεί ρίγος σε όλες τις χώρες του ευρώ». Κι αυτό διότι στα γκάλοπ προηγείται ο ΣΥΡΙΖΑ και «ο Αλέξης Τσίπρας έχει καταστήσει σαφές ότι θα θεωρήσει άκυρες τις συμφωνίες με την τρόικα και θα ζητήσει τη σύγκληση ευρωπαϊκής συνόδου για να διαγραφεί μέρος του χρέους των χωρών που διέρχονται οικονομική κρίση».
Μια τέτοια απόφαση, σύμφωνα με την ιταλική εφημερίδα, «κινδυνεύει να γυρίσει πίσω το ρολόι της κρίσης κατά πέντε χρόνια, προκαλώντας νέα θύελλα στο ευρώ», ενώ εκτιμά ότι «η γραμμή της Ουάσιγκτον, των Βρυξελλών και της Φραγκφούρτης συνδέεται άμεσα με αυτό που η τρόικα θεωρεί 'κίνδυνο ΣΥΡΙΖΑ'».
Πιο συγκρατημένες είναι προς το παρόν οι γερμανικές εφημερίδες, που περιορίζονται στην περιγραφή της κατάστασης στην Ελλάδα -«με την ψηφοφορία ο Σαμαράς ελπίζει σε μια επιβεβαίωση της πολιτικής του στην ευρωκρίση» γράφει η Frankfurter Rundschau- και της πιθανότητας να γίνουν πρόωρες εκλογές. Οι Financial Times, πάλι, διαπιστώνουν αφενός ότι «το στοίχημα του πρωθυπουργού βασίζεται στην ελπίδα πως μία νέα υπόσχεση για τερματισμό του μισητού Μνημονίου θα είναι αρκετή για να επιτύχει την κοινοβουλευτική στήριξη που χρειάζεται», αφετέρου ότι «μία κατάρρευση της κυβέρνησης, που θα συνοδευόταν από νίκη του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές που θα ακολουθούσαν, θα βύθιζε την Ελλάδα σε αναταραχή και θα περιέπλεκε πολύ τις διαπραγματεύσεις μεταξύ της Αθήνας και των πιστωτών της».
Οι αντιδράσεις των οίκων
Το ενδεχόμενο των πρόωρων εκλογών -και της επόμενης μέρας- εξετάζουν και οι αναλυτές των επενδυτικών οίκων και των οίκων αξιολόγησης, με τη Fitch να το θεωρεί πιθανό και να εκτιμά ότι «υπάρχει κίνδυνος η επόμενη κυβέρνηση να είναι λιγότερο υποστηρικτική στις οικονομικές και δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις». Για επερχόμενη «σημαντική περίοδο αβεβαιότητας» μιλά και η Deutsche Bank, που δίνει 60% πιθανότητες σε πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, με το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να ηγείται στις δημοσκοπήσεις. Υποστηρίζει δε ότι, με τον ΣΥΡΙΖΑ να ηγείται, «υπάρχει μεγάλο ρίσκο για τους κατόχους ομολόγων», καθώς ζητά από τους πιστωτές της Ελλάδας ένα μεγάλο κούρεμα.
Η αμερικανική Citigroup θεωρεί ότι είναι «εξαιρετικά αβέβαιο» να βρει η ελληνική κυβέρνηση τους 25 βουλευτές που της λείπουν για να εκλέξει Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ενώ οι αναλυτές της Merrill Lynch αναλύουν όλα τα πιθανά και απίθανα σενάρια. «Εάν η κυβέρνηση αποφύγει τις πρόωρες εκλογές, αυτό που θα ακολουθήσει είναι η ολοκλήρωση της αξιολόγησης από την τρόικα και η εκκίνηση των συζητήσεων για ελάφρυνση του χρέους από τον επίσημο τομέα. Εάν, από την άλλη, γίνουν πρόωρες εκλογές, η Ελλάδα ενδέχεται να έλθει αντιμέτωπη με πολιτική παράλυση και ενδεχομένως με στάση πληρωμών» γράφουν οι αναλυτές της και καταλήγουν: «Στο ενδεχόμενο επικράτησης του ΣΥΡΙΖΑ, μια μελλοντική κυβέρνηση υπό την αξιωματική αντιπολίτευση δεν θα έχει πολύ χρόνο για να επαναδιαπραγματευτεί με την τρόικα. Σε κάθε περίπτωση, πιθανότατα θα πρέπει να συμφωνήσει στα ίδια μέτρα που η παρούσα κυβέρνηση βρήκε πολιτικά δύσκολο να περάσει. Πιθανότατα η Ελλάδα θα εισέλθει σε νέα περίοδο σημαντικής αβεβαιότητας και μεταβλητότητας».
Την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες δεν αποκλείει και η JP Morgan, η οποία τονίζει ότι, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, ο ΣΥΡΙΖΑ θα είναι το μεγαλύτερο κόμμα στη Βουλή, αλλά δεν είναι σαφές ότι θα είναι σε θέση να κυβερνήσει χωρίς τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού. «Τι ακριβώς θα κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ αν έλθει στην εξουσία είναι ασαφές. Ο ηγέτης του, ο Αλ. Τσίπρας, έχει μαλακώσει τη στάση του όσο θεωρεί πως το κόμμα του κινείται πιο κοντά στην εξουσία, αλλά υπάρχει ακόμη μεγάλο χάσμα μεταξύ του τι θα ήθελε ο ίδιος να κάνει η Ελλάδα και του τι θα ήθελε η υπόλοιπη Ευρωζώνη».
