Καθώς πέρασαν σχεδόν τέσσερις μήνες από τη σύσταση του κοινοβουλευτικού σχήματος μετά τις εκλογές του Ιουνίου, είναι επιβεβλημένο να αναλύσουμε σε βάθος τις δραστηριότητες των ακροδεξιών κομμάτων που απέσπασαν κοινοβουλευτικές έδρες. Έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η πρόσφατη συνεργασία μεταξύ της Ελληνικής Λύσης και της κυβέρνησης, με φόντο το σκάνδαλο των υποκλοπών.
Κατ’ αρχήν, οι προβλέψεις περί πολιτικής ωριμότητας του εκλογικού σώματος αποδείχθηκαν ακριβείς, καθώς η εικόνα που αναδύεται εντός της Βουλής δείχνει να είναι κατώτερη των προσδοκιών. Φυσικά, ο αριθμός των ακροδεξιών κομμάτων διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στην ποιότητα του βουλευτικού διαλόγου, καθώς και στο νομοθετικό έργο.
Είναι σαφές ότι η αδυναμία του Κυριάκου Μητσοτάκη να αποσπάσει στις εκλογές του Ιουνίου μεγαλύτερο αριθμό βουλευτών τον οδηγεί πλέον σε τακτικισμούς και συμμαχίες με πρόσωπα δεξιότερα της Ν.Δ. Συνεπώς, αυτό που εκτυλίσσεται είναι μια μορφή «κανονικοποίησης» της Άκρας Δεξιάς από την ίδια την κυβέρνηση, αντίστοιχη με αυτή του 2011, όταν και έλαβε χώρα η ένωση της Ν.Δ. με τον ΛΑΟΣ.
Η υποστήριξη που προσέφερε ευγενικά ο Κυριάκος Βελόπουλος στην κυβέρνηση μέσω της Ελληνικής Λύσης, προκειμένου να συγκεντρωθούν ψήφοι για την αλλαγή της σύνθεσης της Αρχής Διαφάνειας και Ανταγωνισμού (ΑΔΑΕ) λίγο πριν επιβληθεί το επίμαχο πρόστιμο στην ΕΥΠ, προκαλεί πολλαπλά ερωτηματικά.
Πέρα από τη νομική πτυχή της υπόθεσης, η οποία βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις υποσχέσεις του πρωθυπουργού για «άπλετο φως» στο σκάνδαλο των υποκλοπών, υπάρχει και το ηθικό δίλημμα που εγείρει ερωτήματα σχετικά με το πώς θα εξελιχθεί σε βάθος χρόνου το νομοθετικό έργο της κυβέρνησης. Αποτελεί η εν λόγω πράξη προάγγελο παρόμοιων κινήσεων από τον Κυριάκο Μητσοτάκη;
Για την πολιτική οικονομία της συζήτησης, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, το καλοκαίρι του 2022, στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο πρώην πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον προσπάθησε να εφαρμόσει παρόμοιες τακτικές. Επενέβη στην επιτροπή που διερευνούσε το σκάνδαλο Partygate, στο οποίο ο ίδιος είχε πρωταγωνιστικό ρόλο.
Η πράξη χαρακτηρίστηκε ως «δημοκρατική εκτροπή» από βρετανικά ΜΜΕ, όμως η παραίτησή του φανέρωσε την ύπαρξη πολιτικής υπευθυνότητας. Εδώ παρατηρείται χάσμα όσον αφορά τον τρόπο λειτουργίας και βαρύτητας του νόμου μεταξύ των δύο χωρών.
Είναι συνάμα ζωτικής σημασίας να γίνει αντιληπτός ο συμβολισμός στο γεγονός ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγκάστηκε να αξιοποιήσει τη συνδρομή ενός γνωστού συνωμοσιολόγου για να ολοκληρώσει τη θεσμική εκτροπή και να δώσει οριστικό τέλος στο σκάνδαλο των υποκλοπών με τον πλέον αμφισβητούμενο τρόπο.
Ενδιαφέρουσα ήταν η πρόσφατη αποκάλυψη του TVXS περί βελτίωσης των σχέσεων μεταξύ Κυριάκου Βελόπουλου και κυβέρνησης. Υποστηρίζεται ότι υπάρχουν σοβαρές φορολογικές εκκρεμότητες εις βάρος του αρχηγού της Ελληνικής Λύσης, σχετιζόμενες με την τιμολόγηση των κηραλοιφών και των βιβλίων που πουλάει μέσω της τηλεοπτικής του εκπομπής, παραβιάζοντας τον νόμο για τους συντελεστές ΦΠΑ.
Εάν επιβεβαιωθούν τα δημοσιεύματα, οι αλλαγές στις σχέσεις των δύο κομμάτων μπορούν να αιτιολογηθούν. Μην ξεχνάμε ότι, λίγες ημέρες πριν την ψήφο της επιτροπής της Βουλής για την ΑΔΑΕ, και συγκεκριμένα στις 31 Αυγούστου, από το βήμα της Βουλής ο πρωθυπουργός εξαπέλυσε επιθέσεις κατά του Κυριάκου Βελόπουλου, καταγγέλλοντας πως «λέτε ό,τι σαχλαμάρα σάς κατέβει με το αζημίωτο, είστε διακινητές fake news».
Η χρήση της Ελληνικής Λύσης σε ένα κρίσιμο τεστ για την κυβέρνηση αποδεικνύει ότι ο πρωθυπουργός δεν διστάζει να προβεί σε επικίνδυνους τακτικισμούς με σκοπό τη συγκάλυψη του σκανδάλου για λόγους πολιτικής επιβίωσης. Η συμπαράταξη με τον Κυριάκο Βελόπουλο θυμίζει έντονα τις εποχές της συγκυβέρνησης με τον ΛΑΟΣ, όταν και η είσοδος των Μάκη Βορίδη, Άδωνη Γεωργιάδη και Θάνου Πλεύρη στη Ν.Δ. κατέστη δυνατή. Να αναμένουμε, άραγε, ανάλογες μετακινήσεις στο μέλλον από πρόσωπα της Ελληνικής Λύσης;
Η πιθανότητα μετάβασης του κυβερνώντος κόμματος προς υπερ-συντηρητικές θέσεις είναι πραγματική. Οι υιοθετηθέντες ελιγμοί στο πεδίο του σκανδάλου των υποκλοπών αποδείχθηκαν εξαιρετικά επινοητικοί, ενώ η αναμενόμενη επιρροή της ακροδεξιάς πτέρυγας της Βουλής ενδέχεται να την καταστήσει πρωταγωνίστρια και σε άλλες κοινωνικές πτυχές, όπως η πιθανή νομοθετική ρύθμιση του γάμου μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών και η γενικότερη στάση της κυβέρνησης έναντι θεμάτων μετανάστευσης.
Στο σκηνικό αυτό, οι συζητήσεις, στείρες λόγω της απουσίας των αριστερών προσώπων στη Βουλή, αναμένεται να κυριαρχούνται από την ύπαρξη τριών ακροδεξιών κομμάτων σε «αντιπολιτευτικό» ρόλο. Και, όπως κάθε ηθοποιός που προσπαθεί να κρατήσει το κοινό σε αγωνία, έτσι και η κυβέρνηση Μητσοτάκη βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με φαινόμενα υπερ-συντηρητικοποίησης, τα οποία η ίδια πρόθυμα εξέθρεψε.
Γιώργος Σαμαράς,
επίκουρος καθηγητής Δημόσιας Πολιτικής, King’s College London
