Απλήρωτες υπερωρίες και υπερεργασία με 1 στους 3 εργαζόμενους να δηλώνουν ότι δουλεύουν πέρα από το κανονικό ωράριο, ενώ η αναλογία σε μεγάλες επιχειρήσεις (άνω των 250 εργαζομένων) πλησιάζει τον 1 στους 2, αποκαλύπτει η πανελλαδική έρευνα του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ σε δείγμα 6.000 εργαζομένων.
Ακόμα περισσότεροι από 4 στους 10 που δηλώνουν ότι εργάζονται υπερωρίες, δεν το πληρώνονται με άμεση αμοιβή.
Τα παραπάνω αποτυπώνονται ανάγλυφα στα σοκαριστικά στοιχεία της έρευνας του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ για την εργασία, τις δεξιότητες, τη συνεχιζόμενη επαγγελματική κατάρτιση και την ποιότητα της εργασίας των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα. Στοιχεία αποκαλυπτικά της διάλυσης των εργασιακών σχέσεων με την επιβολή της 13ωρης εργασίας τα τελευταία δύο χρόνια.
Τα ψέματα της Κεραμέως
Πριν προχωρήσουμε και στα υπόλοιπα στοιχεία που αποκαλύπτει η έρευνα (πραγματοποιήθηκε από την Alco), να θυμηθούμε πρώτα τι έλεγε η υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως μόλις την περασμένη εβδομάδα στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ:
* Το 13ωρο αφορά μόλις το 0,34% του συνολικού εργατικού δυναμικού.
* Δεν επιτρέπεται πάνω από τρεις φορές τον μήνα η 13ωρη εργασία για τον ίδιο εργαζόμενο (ή έως 37 ημέρες κατ’ ανώτατο όριο ετησίως), και μόνον εφόσον το επιθυμεί ο ίδιος ο εργαζόμενος.
* Και τέλος, η αμοιβή των επιπλέον ωρών στην εφαρμογή του 13ωρου είναι 40%.
* Πέρυσι είχαμε 2,7 εκατομμύρια περισσότερες υπερωρίες σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά... «Αυξάνονται οι αποδοχές των εργαζομένων, αμείβεται ο εργαζόμενος. Εμένα αυτό με νοιάζει: να αμείβεται για τον χρόνο που δουλεύει».
Λογικά, δεν πρέπει να έχει περάσει υπουργός Εργασίας που να έχει πει τόσα «χοντρά» ψέματα.
Η πραγματικότητα της αυθαιρεσίας
Η έρευνα, όμως, του ΙΝΕ/ΓΣΕΕ αποκαλύπτει την αλήθεια που δεν έχει σχέση με τα ψέματα και τους πανηγυρισμούς της υπουργού για τον χρόνο εργασίας και την αμοιβή του εργαζόμενου που τόσο τη νοιάζει, όπως η ίδια λέει:
* Περισσότεροι από 1 στους 3 εργαζόμενους (ποσοστό 35,5%) εργάζονται πέρα από το κανονικό τους ωράριο.
* Από όσους εργάζονται επιπλέον ώρες, το 43,4% δεν λαμβάνει άμεση χρηματική αμοιβή για τις υπερωρίες του.
* Για τις γυναίκες, το ποσοστό της εντελώς απλήρωτης πρόσθετης εργασίας φτάνει στο 41,1%, έναντι 29,9% για τους άνδρες.
* Η έρευνα ουσιαστικά αποδεικνύει ότι η περίφημη ψηφιακή κάρτα εργασίας αποδεικνύεται «όπλο» στα χέρια των εργοδοτών που σε αρκετές περιπτώσεις υποχρεώνουν τους εργαζόμενους να τη «χτυπούν» και να συνεχίζουν τη δουλειά τους έως και 5 ώρες επιπλέον. Αυτό συμβαίνει κατά κόρον, όπως εν μέρει καταγράφει και η μισοδιαλυμένη Επιθεώρηση Εργασίας.
Η κανονικότητα της υπερεργασίας
Η έρευνα αναδεικνύει ότι η υπέρβαση του κανονικού ωραρίου αποτελεί σημαντική πλευρά της καθημερινής εργασιακής εμπειρίας. Οι επιπλέον ώρες δεν αφορούν μόνο τη διάρκεια της εργασίας, αλλά και την αμοιβή της.
1. Η υπέρβαση του κανονικού ωραρίου αφορά σημαντικό τμήμα των εργαζομένων και δεν συνοδεύεται πάντα από άμεση χρηματική αποζημίωση. Σχεδόν 1 στους 3 εργαζομένους, ποσοστό 35,5%, δηλώνει ότι εργάζεται πέρα από το κανονικό του ωράριο. Από όσους εργάζονται επιπλέον ώρες, περισσότεροι από τους μισούς (ποσοστό 54,7%) δηλώνουν ότι πληρώνονται γι’ αυτές, ενώ το 34,5% δεν πληρώνεται και το 8,9% δεν λαμβάνει χρηματική αμοιβή, αλλά άδεια ή ρεπό. Συνολικά, το 43,4% δεν λαμβάνει άμεση χρηματική αμοιβή για την πρόσθετη εργασία του.
2. Η υπέρβαση του κανονικού ωραρίου αυξάνεται όσο μεγαλώνει το μέγεθος της επιχείρησης, ενώ η ένταση των υπερωριών παραμένει υψηλή και στις μεσαίες επιχειρήσεις. Στις επιχειρήσεις έως 9 εργαζομένων, το 32% δηλώνει ότι εργάζεται πέρα από το κανονικό ωράριο τουλάχιστον μερικές φορές, ενώ στις επιχειρήσεις 250 εργαζομένων και άνω, το ποσοστό φτάνει το 45,4%. Ωστόσο, μεταξύ όσων απασχολούνται επιπλέον ώρες, το υψηλότερο ποσοστό έντονης υπερωριακής απασχόλησης, δηλαδή 6 και παραπάνω ώρες την εβδομάδα, καταγράφεται στις επιχειρήσεις 50-249 εργαζομένων με 35,6%, και στις επιχειρήσεις 10-49 εργαζομένων με 35,5%. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η υπερεργασία δεν αφορά μόνο τις μεγάλες επιχειρήσεις, αλλά διατρέχει διαφορετικά μεγέθη επιχειρησιακής οργάνωσης.
3. Η αποζημίωση της υπερωριακής απασχόλησης διαφοροποιείται σημαντικά ανά φύλο. Από τους εργαζομένους που απασχολούνται επιπλέον ώρες, οι άνδρες δηλώνουν συχνότερα ότι πληρώνονται γι’ αυτές, με ποσοστό 58,8%, έναντι 48,9% των γυναικών. Αντίθετα, οι γυναίκες δηλώνουν συχνότερα ότι δεν πληρώνονται για τις επιπλέον ώρες εργασίας, με ποσοστό 41,1%, έναντι 29,9% στους άνδρες. Το εύρημα αποτυπώνει έμφυλη διαφοροποίηση στην οικονομική αναγνώριση της πρόσθετης εργασίας.
