Την πόρτα για την περαιτέρω διείσδυση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας στο ήδη άδειο από την ακρίβεια πορτοφόλι νοικοκυριών, αλλά και μικρομεσαίων, ανοίγει διάπλατα η κυβέρνηση εμπλέκοντας τις εταιρείες και στην ενεργειακή αναβάθμιση των κτηρίων.
Ειδικότερα ανακοινώθηκε πριν λίγο ότι υπεγράφη σήμερα από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ κοινή υπουργική απόφαση για το on-bill financing, το οποίο χαρακτηρίζεται ως «χρηματοδοτικό εργαλείο» ειδικά για κατοικίες και μικρές επιχειρήσεις, που μάλιστα θα συνδράμει στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, καθώς ο καταναλωτής δεν απαιτείται να καταβάλει αρχικό κεφάλαιο για την κάλυψη του κόστους ενεργειακής αναβάθμισης (π.χ εγκατάσταση αντλιών θερμότητας, αντικατάσταση κουφωμάτων κα.), αφού η αποπληρωμή θα πραγματοποιείται σταδιακά, μέσω των λογαριασμών κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Πρόκειται για σοβαρή παρέμβαση, που με την επίφαση της διευκόλυνσης των καταναλωτών, ενισχύει την εξάρτηση από τους παρόχους φτάνοντας έως και την ομηρία με μακροχρόνιες συμβάσεις για την αποπληρωμή των επεμβάσεων στα κτήρια, ανεξάρτητα από το κόστος ρεύματος, στερεί από τους καταναλωτές το δικαίωμα της επιλογής των επαγγελματιών (κατασκευαστών, εγκαταστατών, ψυκτικών, υδραυλικών κλπ) και φορτώνει περαιτέρω (άγνωστο με ποιους όρους) τον τελικό λογαριασμό, γιατί προφανώς θα προβλέπεται σχετικό κέρδος και για τις εταιρείες προμήθειας.
Και βέβαια παραδίδει στο ολιγοπώλιο της ηλεκτρικής ενέργειας ένα σημαντικό κονδύλι, καθώς η νέα «παροχή» θα συνδεθεί με τα επιδοτούμενα προγράμματα «Εξοικονομώ», καθιστώντας τις εταιρείες «μεσάζοντες» στην ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Αναμένονται περαιτέρω πληροφορίες από την απόφαση και τα προγράμματα των εταιρειών, ώστε να γίνει γνωστό, εάν προβλέπεται, πώς ακριβώς θα κοστολογούνται οι σχετικές παρεμβάσεις, πώς θα γίνεται η συνεργασία με τα ειδικά συνεργεία, εάν και πώς θα εντάσσονται στα προγράμματα εξοικονόμησης, εάν αυτές οι «δόσεις» μέσω των λογαριασμών θα καταλήγουν σωρευτικά στα ίδια κόστη με τα αντίστοιχα στην ανοιχτή αγορά κτλ.
Σημειώνεται ότι εδώ και χρόνια η κυβέρνηση ΝΔ επιχειρεί στον (αποτυχημένο της) σχεδιασμό των προγραμμάτων «Εξοικονομώ» την εμπλοκή των παρόχων ρεύματος με διάφορους τρόπους (συμβάσεις ενεργειακής απόδοσης -ESCO κ.α.), κάτι που όμως δεν είχε προχωρήσει τουλάχιστον μέχρι σήμερα, θυμίζοντας έντονα την επιλογή της υποχρεωτικής εμπλοκής των τραπεζών στα πρώτα προγράμματα, που καταργήθηκε επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
«Όχι» στην εμπλοκή των παρόχων από τους επαγγελματίες
Στην εμπλοκή των προμηθευτών ρεύματος έχει αντιδράσει εξ αρχής το Τεχνικό Επιμελητήριο ενώ πρόσφατα και η Γενική Συνομοσπονδία Επαγγελματιών, Βιοτεχνών Εμπόρων Ελλάδος (ΓΣΕΒΕΕ) εξέφρασε την έντονή αντίθεσή της στην συμμετοχή των παρόχων στη διαχείριση των κονδυλίων του «Εξοικονομώ».
Σύμφωνα με επιστολή της ΓΣΕΒΕΕ στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η διαμεσολάβηση των παρόχων στις χρηματοδοτήσεις (on-bill financing), μεταξύ του κράτους και των νοικοκυριών, θα στρεβλώσει τον ανταγωνισμό και θα λειτουργήσει βλαπτικά για την εκπλήρωση των στόχων του προγράμματος, δηλαδή την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και την εκπλήρωση των ενεργειακών και κλιματικών στόχων της Ελλάδας, κατά τρεις, τουλάχιστον, τρόπους.
Συγκεκριμένα:
-Η διαχείριση των ενισχύσεων από τους πάροχους θα διευκολύνει την κάθετη συγκέντρωση καθώς θα τους επιτρέψει να εισέλθουν σε μια νέα αγορά (των ενεργειακών αναβαθμίσεων) που θα ενδυναμώσει τη θέση των πιο ισχυρών και θα αποδυναμώσει, σε βαθμό εξόδου από την αγορά, των πιο αδύναμων προμηθευτών ενέργειας.
-Η συγκέντρωση από τους πάροχους των προς διάθεση ποσών θα ενισχύσει τη θέση τους έναντι των τεχνικών επαγγελμάτων που θα εξελιχθούν σε υπεργολάβους των παρόχων ή μισθωτούς, μειώνοντας τον βαθμό τεχνικής ελευθερίας και επαγγελματικής αυτονομίας που μέχρι σήμερα υπάρχει και λειτουργεί σε όφελος του καταναλωτή και της αγοράς.
-Οι πάροχοι πιθανότατα θα αποκλείσουν από τις προσφορές τους (ένταξη στο πρόγραμμα Εξοικονομώ από κοινού με μακροπρόθεσμα συμβόλαια) τα φτωχά νοικοκυριά που ενδέχεται να είχαν στο παρελθόν απλήρωτους λογαριασμούς σε πάροχους, αυτά δηλαδή που αντιμετωπίζουν τον υψηλότερο κίνδυνο ενεργειακής φτώχειας, λόγω χαμηλού εισοδήματος.
Επιπρόσθετα, σημειώνει η Συνομοσπονδία, η προτεινόμενη τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας που θα επιτρέψει στους πάροχους την επέκταση δραστηριοτήτων δεν συνοδεύεται από κάποια εκτίμηση του μελλοντικού οφέλους που να αιτιολογεί την αλλαγή, ενώ είναι αμφίβολο το πως και σε τι βαθμό η σχεδιαζόμενη διεύρυνση με την ένταξη των πάροχων στο “Εξοικονομώ” θα αυξήσει τα προς διάθεση ποσά ή τους ωφελούμενους.
Η ΓΣΕΒΕΕ προτείνει αντί να χρησιμοποιήσουν τα ποσά του Εξοικονομώ οι πάροχοι για να διευρύνουν τα μερίδια τους στην αγορά, θα μπορούσαν οι ίδιοι να διαμορφώσουν ελκυστικά και μακροχρόνια πακέτα χρηματοδότησης της ενεργειακής αναβάθμισης προς τους πελάτες τους, συμβάλλοντας από την μεριά τους στην εθνική προσπάθεια μείωσης των επικίνδυνων αερίων που επιτείνουν την κλιματική αλλαγή.
