Πολύ κακό για το τίποτα απεδείχθησαν οι υποσχέσεις της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση του υψηλού ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας, καθώς πρόκειται για δύο ημίμετρα που ελάχιστα μειώνουν τις τεράστιες επιβαρύνσεις από το ρεύμα και ένα αόριστο πρόγραμμα επενδύσεων, μάλλον σε λίγους, μετά από ολιγωρία μηνών, «χαστούκια» από την Κομισιόν και συνεχείς αναβολές αποφάσεων.
Τα μέτρα που θα ανακοινώνονταν «σύντομα», από τον Οκτώβριο του 2025, σύμφωνα με τις πρωθυπουργικές εξαγγελίες από το βήμα του ΣΕΒ, χρειάστηκαν περισσότερους από έξι μήνες για να αποτυπωθούν και να ανακοινωθούν επίσημα και μάλιστα χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα επί των τιμών ρεύματος.
Τόσο η αλλαγή του συντελεστή της αντιστάθμισης CO2 που αφορά υφιστάμενο μέτρο, όσο και η μείωση των χρεώσεων στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ), είναι σταγόνα στον ωκεανό της ενεργειακής ακρίβειας που αναμένεται να ενταθεί τους επόμενους μήνες.
Αθωράκιστη η βιομηχανία μέσα στην κρίση
Σε δήλωσή του στην ΑΥΓΗ της Κυριακής ο πρόεδρος της Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ) Αντώνης Κοντολέων επισήμανε: «αθωράκιστη μένει η βιομηχανία καθώς τα μέτρα είναι ανεπαρκή και δεν λαμβάνουν υπόψη τις επιδεινούμενες συνθήκες στην αγορά με τη νέα ενεργειακή κρίση σε εξέλιξη και το δύσκολο καλοκαίρι που έρχεται. Ούτε προ κρίσης θα ήταν επαρκή αυτά που ανακοινώθηκαν». Ειδικά για την αντιστάθμιση σημείωσε ότι «πρόκειται για “ακάλυπτη επιταγή”, χωρίς αντίκρισμα για τη βιομηχανία». Ξεκαθάρισε επίσης ότι στήριξη ουσίας είναι μόνο η επιδότηση πάνω στην τιμή του ρεύματος στην αγορά, με βάση το Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων της Συμφωνίας για Καθαρή Βιομηχανία (CISAF), όπως άλλωστε προβλέπεται σε μέτρα που λαμβάνουν άλλες χώρες-μέλη της Ε.Ε., οδηγώντας σε σημαντική και πραγματική μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας των βιομηχανιών τους.
Άνθρακες ο θησαυρός
Σημειώνεται ότι το μέτρο της αντιστάθμισης για τη βιομηχανία (σε ισχύ από το 2013) αφορά τη μερική επιστροφή χρημάτων σε -μόλις 57- επιλέξιμες βιομηχανίες (ενεργοβόρες και εκτεθειμένες στον διεθνή ανταγωνισμό με κίνδυνο μετανάστευσής τους εκτός Ε.Ε.) για το έμμεσο κόστος CO2 που ενσωματώνεται στην τιμή του ρεύματος. Η χρηματοδότηση προέρχεται από μέρος (ποσοστό 12%-17%, με στόχο να ανέλθει σε 25%) των εσόδων των δημοπρασιών δικαιωμάτων ρύπων.
Η ανακοίνωση της κυβέρνησης αφορά τη βελτίωση του συντελεστή του αποτυπώματος CO2 της χώρας, που επηρεάζει την αποζημίωση στο πλαίσιο της αντιστάθμισης, από 0,73 τόνους CO2/μεγαβατώρα που ήταν έως σήμερα σε 0,82. Σημειώνεται ότι τον περασμένο Δεκέμβριο, με ευθύνη της κυβέρνησης, η Κομισιόν μείωσε το αποτύπωμα της χώρας στο διοξείδιο του άνθρακα στους 0,58 τόνους σταδιακά έως το 2030, κάτι που έγινε αντιληπτό εκ των υστέρων· άρα πρόκειται για επαναδιαπραγμάτευση των τελευταίων μηνών. Η βελτίωση όμως του συντελεστή από το 0,73 στο 0,82, καθαρά, μεταφράζεται σε λίγο πάνω από 35 εκατ. ευρώ ετησίως και όχι σε 75 εκατ. που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, η οποία με δημιουργικά μαθηματικά διπλασίασε το ποσό ενσωματώνοντας και τα ποσά που θα χάνονταν, εάν είχε εφαρμοστεί μειωμένος, μεσοσταθμικός συντελεστής 0,65. Παράλληλα, δεν ανακοινώθηκε κάτι για το ποσοστό από τα δικαιώματα των ρύπων που θα διατεθεί· δηλαδή αν θα είναι 25% ή παραπάνω από το σχετικό έσοδο. Το ποσό δε που τελικά δικαιούνται οι 57 βιομηχανίες εντάσεως ενέργειας θα το λάβουν του χρόνου (Ιούλιος 2027) αφού εκδοθεί σχετική υπουργική απόφαση. Αλλά και το εάν θα το λάβουν, εντέλει παραμένει ζητούμενο, καθώς αν το ποσοστό που θα διατεθεί ξεπεράσει το 25%, θα πρέπει να υπάρξει σχετική έγκριση από την Κομισιόν.
Όσο για τη μείωση κατά 50% των χρεώσεων ΥΚΩ, για την ενεργοβόρο βιομηχανία είναι μόλις 2 ευρώ/μεγαβατώρα και έως 3,45 ευρώ για μικρότερες βιομηχανίες της μέσης τάσης. Οι μειώσεις αφορούν διευρυμένο αριθμό δικαιούχων (περιλαμβάνονται και βιοτεχνίες) καθώς απευθύνονται σε 23.000 καταναλωτές, με ετήσιο συνολικό όφελος 26 εκατ. ευρώ. Επομένως, το ποσό δεν αφορά μόνο τη βιομηχανία, ενώ δεν αναπληρώνει την επιβάρυνση του κόστους για τις βιομηχανίες που είναι εκτός αντιστάθμισης.
Θυμίζουμε ότι σύμφωνα με τις διακηρύξεις της κυβέρνησης αλλά και του ΑΔΜΗΕ, η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης-Αττικής, που βρίσκεται ήδη σε λειτουργία, μεταφράζεται σε όφελος για όλους τους καταναλωτές -από την εξοικονόμηση ΥΚΩ- ύψους 400-600 ευρώ ετησίως. Όλα αυτά, χωρίς βέβαια να λάβουμε υπόψη ότι το έλλειμμα του Ειδικού Λογαριασμού ΥΚΩ (ΕΛΥΚΩ) έχει ξεπεράσει τα 500 εκατ.
Όσο για το πρόγραμμα με την επιχορήγηση από το Ταμείο Εκσυγχρονισμού «πράσινων» επενδύσεων που θα οδηγούν σε εξοικονόμηση ενέργειας 10%, ύψους 200 εκατ., προς το παρόν δεν υπάρχουν επαρκείς πληροφορίες· αναμένεται η πρόσκληση τον Ιούνιο, ενώ μάλλον απαντά σε σχετικά αιτήματα συγκεκριμένων κλάδων, χωρίς άμεση μείωση του ενεργειακού κόστους.
Σιωπή για «καυτά» ζητήματα
Εκτός συζήτησης και εξαγγελιών έμειναν, πάντως, τα «χρωστούμενα» από παλαιότερα θεσμοθετημένα μέτρα. Στο πλαίσιο της αντιστάθμισης οι οφειλές ανέρχονται σε 150 εκατ. ευρώ από το 2023 και το 2025, ενώ οφείλονται και τα ποσά από την επιδότηση του ΕΤΜΕΑΡ από το 2022, που ανέρχονται σε 17 εκατ. ετησίως και το νέο σχήμα από το 2023 ακόμη δεν έχει κοινοποιηθεί· άγνωστο γιατί.
Όσο για τα περί διακοψιμότητας που αναφέρθηκε (ΣΕΒ) ότι θα συζητηθεί μελλοντικά, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι πλέον το παλαιό μέτρο δεν εφαρμόζεται και κανονικά το διάδοχο σχήμα είναι η μη-ορυκτή ευελιξία (non fossil flexibility). Αλλά ακόμη και η πρακτική στην Ε.Ε. (π.χ. Γαλλία) δείχνει ότι η διακοψιμότητα είναι πλέον εντελώς διαφορετική, με πολύ υψηλούς συντελεστές στα ωράρια λειτουργίας των εργοστασίων, μάλλον ανέφικτη μεταφορά στην ελληνική πραγματικότητα.
Τέλος, αδιάφορη είναι η κυβέρνηση αφενός στον διπλασιασμό των χρεώσεων χρήσης συστήματος (ΑΔΜΗΕ) κι αφετέρου στην επιβάρυνση της τιμής του ρεύματος από το υψηλό κόστος της αγοράς εξισορρόπησης (μέσω των Λογαριασμών Προσαυξήσεων-ΛΠ) που μεταφράζεται σε επιπλέον τουλάχιστον 20 ευρώ/μεγαβατώρα. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της ΕΒΙΚΕΝ, η αύξηση στο κόστος των ΛΠ 3 και 2 έφτασε το 2025 σχεδόν στο +35% και +9%, αντίστοιχα, έναντι του 2024. Το κόστος των δύο ΛΠ μόνο τον Φεβρουάριο 2026 κυμάνθηκε από 45 έως και 60 ευρώ/μεγαβατώρα, σε ώρες που οι τιμές μηδενίζουν.
