Ρεπορτάζ: Ανδρέας Μπελεγρής
Πριν ανακαλυφθεί ο Νέος Κόσμος, πριν από την πτώση της Κωνσταντινούπολης και την επικράτηση των Οθωμανών, ο «δρόμος του μεταξιού», από την αρχαιότητα μέχρι τον 15ο αιώνα, αποτελούσε τη μεγάλη σύνδεση μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Ακόμα και σήμερα για τους Κινέζους αυτή η εμπορική οδός, που αποτέλεσε την πρώτη επαφή δύο κόσμων, παραμένει θρυλική.
Εδώ και τρία χρόνια η ηγεσία της Κίνας έχει ανακοινώσει το μεγαλεπήβολο σχέδιο που παραπέμπει σε αυτήν ακριβώς τη διαδρομή. Το σχέδιο έχει την ονομασία "Μια ζώνη, ένας δρόμος" και ένα βασικό σκέλος του είναι γνωστό ως ο "θαλάσσιος δρόμος του μεταξιού του 21ου αιώνα". Με άλλα λόγια η φιλοδοξία των Κινέζων αφορά την υλοποίηση ενός πλάνου που προβλέπει μια τεράστια οικονομική αντεπίθεση προς τη Δύση, με επενδύσεις σε σιδηροδρόμους, αυτοκινητοδρόμους, λιμάνια και αγωγούς που θα περνάνε από πολλές χώρες. Στο σχέδιο αυτό κεντρικό ρόλο θα διαδραματίζει ο Πειραιάς.
Ο Τσίπρας στο Πεκίνο
Από την άλλη πλευρά, με το ταξίδι του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στο Πεκίνο από τις 2 έως τις 6 Ιουλίου, ολοκληρώνεται ένας πρώτος κύκλος επαφών της ελληνικής κυβέρνησης με μια σειρά από χώρες που έχουν εκφράσει έντονο ενδιαφέρον προσέγγισης, αλλά και που η κυβέρνηση επιθυμεί την εκ νέου θεμελίωση των οικονομικών -και όχι μόνο- σχέσεων με αυτές.
Στο πλαίσιο αυτό κυβερνητικά στελέχη εντάσσουν την υπογραφή για τον αγωγό TAP, τα εγκαίνια του οποίου έγιναν στα μέσα Μαΐου από τον ίδιο τον πρωθυπουργό, το πρόσφατο ταξίδι του υπουργού Επικρατείας Νίκου Παππά στις ΗΠΑ, την ανταλλαγή επισκέψεων του Αλέξη Τσίπρα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και την προχθεσινή επίσημη επίσκεψη του Γάλλου πρωθυπουργού Μανουέλ Βαλς. Όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στην τελευταία συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, στο πλαίσιο αυτό ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιουνκερ θα επισκεφθεί την Αθήνα στις 21 Ιουλίου.
Όλα τα παραπάνω γεγονότα, συν το επικείμενο ταξίδι του Αλέξη Τσίπρα στην Κίνα, άπτονται της νέας «επιθετικής» οικονομικής διπλωματίας από πλευράς της Ελλάδας, η οποία αναπτύσσεται μεν προς το παρόν σχεδόν "εκ των ενόντων", ωστόσο συνδυάζεται με τη δέσμευση για την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας σε επίπεδο μεταφορών, ενέργειας και υποδομών.
Έτσι η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να εντείνει τις συζητήσεις εμβάθυνσης των ελληνοκινεζικών σχέσεων εν όψει και του πρωθυπουργικής επίσκεψης και, ως εκ τούτου, σύμφωνα με πληροφορίες, πιθανό είναι ένα ταξίδι προετοιμασίας, σε υψηλό πολιτικό επίπεδο, μερικές εβδομάδες πριν από το επίσημο ταξίδι του Αλέξη Τσίπρα.
Όπως υπογραμμίζουν πηγές που έχουν γνώση των διαβουλεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών, στόχο της κυβέρνησης θα πρέπει να αποτελεί μια στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδας - Κίνας. Μια τέτοια σχέση θα πρέπει να περιλαμβάνει παράλληλες δράσεις πέραν των ιδιωτικοποιήσεων, όπως εξαγωγές, ανάπτυξη του τουρισμού ή και δημιουργία τεχνολογικών πάρκων σε σημεία όπου μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο.
Η κινεζική ιδιαιτερότητα
Όπως σημειώθηκε, η Ελλάδα έχει επιλεγεί από την Κίνα για να αποτελέσει το λιμάνι του Πειραιά σημείο εισδοχής στην Ευρώπη στο σχέδιο για τον «θαλάσσιο δρόμο του μεταξιού». Πηγές που έχουν άμεση γνώση των διαβουλεύσεων Αθήνας - Πεκίνου υπογραμμίζουν πως μπορεί ο τρόπος διαπραγμάτευσης των Κινέζων να διαφέρει από τον δυτικό και να παρουσιάζει ιδιαιτερότητες, ωστόσο προσθέτουν πως είναι εμφανής κάθε φορά ο πολιτισμικός παράγοντας, καθώς ο ελληνικός πολιτισμός είναι ο μόνος που αντιμετωπίζεται ως ισότιμος με τον κινεζικό.
Σε κάθε περίπτωση το κινεζικό ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στο λιμάνι του Πειραιά μέσω της COSCO, αλλά, αντίθετα, έχει αναπτυχθεί και σε άλλους τομείς, αφού π.χ. είναι ανάγκη για τους Κινέζους η δημιουργία υποδομών, όπως αποθήκες και κέντρα μεταφόρτωσης.
Εξάλλου η σύμβαση παραχώρησης του λιμανιού του Πειραιά περιλαμβάνει ένα πρόγραμμα επενδύσεων ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ εντός πέντε ετών, ενώ στο ίδιο σχέδιο προβλέπεται υπό συγκεκριμένες συνθήκες, το πρόγραμμα επενδύσεων να επεκταθεί στα 350 εκατ. ευρώ. Μέσα σε αυτό το πρόγραμμα βρίσκει κανείς καταγεγραμμένες κάποιες από τις κατευθύνσεις που θα ακολουθηθούν το επόμενο διάστημα και σχετίζονται με λιμενικές υποδομές, με περαιτέρω δυνατότητες της κρουαζιέρας και των συνεργειών που προκύπτουν αναφορικά με ξενοδοχειακές και τουριστικές υποδομές.
Έτσι ήδη εκδηλώνεται ενδιαφέρον για τον διαγωνισμό που θα αφορά την αξιοποίηση του Θριασίου προκειμένου να χτιστούν αποθήκες, αλλά και στη γύρω περιοχή να δημιουργηθούν υποδομές συναρμολόγησης εμπορευμάτων, ώστε να λαμβάνουν την σφραγίδα της ευρωπαϊκής κατασκευής.
Επιπλέον το Πεκίνο φαίνεται ότι απασχολούν η περίπτωση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, το αεροδρόμιο Καστελίου στην Κρήτη και το λιμάνι της Θεσσαλονίκης.
Πέραν των μεταφορών έντονο είναι και το ενδιαφέρον για την αξιοποίηση του Ελληνικού, για επενδύσεις στη ναυπηγική, καθώς και σε τεχνολογικά πάρκα. Επιπροσθέτως προοπτικές ανοίγονται στον τραπεζικό τομέα. Συγκεκριμένα υπάρχουν σχέδια συνεργασίας κινεζικών τραπεζών με τις ελληνικές, ενώ η China Development Bank μελετάει το ενδεχόμενο συμμετοχής στην Επενδυτική Τράπεζα. Μέχρι τότε βέβαια το Εθνικό Ταμείο Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης θα έχει λειτουργήσει ως αναπτυξιακή τράπεζα, προκειμένου να ξεκινήσει η χρηματοδότηση αναπτυξιακών έργων άμεσα, έως ότου ολοκληρωθεί η δημιουργία της αντίστοιχης αναπτυξιακής.
Το στοίχημα του τουρισμού
Ένας ακόμα τομέας στην ατζέντα του ταξιδιού του πρωθυπουργού θα είναι ο τουρισμός. Αναγνωρίζεται πως αυτό το κομμάτι έχει μείνει αρκετά πίσω, αφού, σύμφωνα με εκτιμήσεις, μόλις 70.000 Κινέζοι θα επισκεφθούν την Ελλάδα αυτό το καλοκαίρι. Σημαντικό πρόβλημα γι' αυτό δεν είναι μόνο η δυσπροσαρμοστικότητα των Ελλήνων ξενοδόχων στις απαιτήσεις των Κινέζων πολιτών, αλλά και η έλλειψη απευθείας αεροπορικής σύνδεσης Αθήνας - Πεκίνου, την οποία ούτως ή άλλως η ελληνική πλευρά θεωρεί επιβεβλημένη. Επιπλέον στοίχημα είναι και η απλοποίηση των διαδικασιών χορήγησης θεωρήσεων εισόδου με την ταυτόχρονη προώθηση του συνεδριακού και ιατρικού τουρισμού, αλλά και την ανάπτυξη των τουριστικού real estate. Σε ό,τι αφορά το τελευταίο σημειώνεται πως μέχρι σήμερα, χωρίς σχετικό σχέδιο, Κινέζοι πολίτες νοικιάζουν ήδη στην Ελλάδα περί τα 1.000 σπίτια με 250.000 ευρώ, τα οποία εξασφαλίζουν πεντάχρονη διαμονή με ευρωπαϊκή βίζα.
