ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
Το μοναδικό πείραμα αυτοδιαχείρισης στη Βιομηχανία, η ΒΙΟ.ΜΕ. έχει 23 εργαζόμενους που πιστεύουν σε ένα ριζικά αντίθετο με τον κανόνα μοντέλο εργασίας και συνεχίζουν τον αγώνα τους για να φτάσουν στο τέλος της πορείας που ξεκίνησαν πριν 2,5 χρόνια. Στα δικαστήρια η εργοδοσία, που έχει τεράστιες οφειλές στους εργαζόμενους και στο Δημόσιο, απέκτησε το δικαίωμα της εκποίησης του εργοστασίου. Όπως μας λέει ο Κώστας Χαριτάκης, ο ένας από τους δύο εργαζόμενους που βρίσκονται στην Αθήνα για την προώθηση των προϊόντων της ΒΙΟ.ΜΕ. στην Αττική, τις τελευταίες ημέρες έξω από το εργοστάσιο γίνονται περιπολίες, με αστυνομικούς που ζητούν να μάθουν ποιοι βρίσκονται μέσα στο εργοστάσιο. "Το σωματείο των εργαζομένων όπως και τα ονόματά τους είναι γνωστά εδώ και πολλά χρόνια. Πιθανόν έχουμε να κάνουμε με μια προσπάθεια εκφοβισμού και την προετοιμασία του εδάφους για παρέμβαση". Στον αντίποδα, οι εργαζόμενοι βρίσκονται σε διαρκή επαγρύπνηση όπως και αλληλέγγυες συλλογικότητες και αλληλέγγυοι πολίτες.
Η ΒΙΟ.ΜΕ. ξεκίνησε να λειτουργεί ξανά μετά το 2011 όταν και έκλεισε, με την εργοδοσία να εγκαταλείπει χωρίς εξηγήσεις και χωρίς να έχει καταβάλει τα δεδουλευμένα στους εργαζόμενους το 2013. Οι εργαζόμενοι, στην πλειονότητά τους, με εξαίρεση το διοικητικό προσωπικό, παρέμειναν στον χώρο και διαφύλαξαν τα μηχανήματα στο μεσοδιάστημα. Τον Φεβρουάριο του 2013 είχε αποφασιστεί από τους εργαζόμενους το εργοστάσιο να λειτουργήσει ξανά, αλλά με διαφορετικό τρόπο σε όλα τα επίπεδα.
Σε επίπεδο προϊόντων προκρίθηκε η παραγωγή φυσικών καθαριστικών, φθηνών και προσιτών για τον κόσμο, που δεν βλάπτουν το περιβάλλον, ενώ απορρίφθηκε η παραγωγή δομικών υλικών, όπως συνέβαινε πριν, λόγω του μεγάλου κόστους των πρώτων υλών που χρειάζονταν και της δυσκολίας να τα προμηθευτούν ως "παράνομο" εγχείρημα. Στην πορεία αυτό άλλαξε, η ΒΙΟ.ΜΕ. έγινε συνεταιρισμός, αλλά "καμία σχέση με τους συνεταιρισμούς όπως τους είχαμε μάθει", υπογραμμίζει ο Κ. Χαριτάκης. Οι διαφορές είναι ουσιώδεις παντού. Οι αποφάσεις λαμβάνονται συλλογικά και κάθε μέρα γίνεται συνέλευση. Οι ρόλοι εναλλάσσονται, δεν υπάρχουν διευθυντικά στελέχη και επιστάτες, ενώ διαφορετικός από τα συνήθη είναι και ο τρόπος διάθεσης των προϊόντων που γίνεται μέσω "δικτύου με κοινωνικά κέντρα, δομές αλληλεγγύης, καταλήψεις, αγορές χωρίς μεσάζοντες, μέσω άλλων συνεργατικών εγχειρημάτων και παντοπωλείων". Το τελευταίο διάστημα έχει αυξηθεί χάρη σε κινηματικές πρωτοβουλίες και η εξαγωγή προϊόντων στο εξωτερικό.
Στόχος της ΒΙΟ.ΜΕ. δεν είναι τα υπέρογκα κέρδη, όσο το να αποτελέσουν ένα πετυχημένο πειραματικό εγχείρημα που θα παρακινήσει και άλλες αντίστοιχες προσπάθειες, όπως και να εξασφαλίσουν τα προς το ζην. Μέχρι σήμερα, έχουν καταφέρει να κρατήσουν ζωντανό το εγχείρημά τους κόντρα σε εκφοβισμούς, απειλές και δίκες που χάθηκαν, ενώ για τον καθένα τους προκύπτει μισθός λίγο μεγαλύτερος από το επίδομα ανεργίας. Αν πάψει ο κίνδυνος να χάσουν το εργοστάσιο, πιστεύουν ότι μετά είναι θέμα χρόνου να τον αυξήσουν ακόμη περισσότερο.
Κατά της κρατικοποίησης, υπέρ της αυτοοργάνωσης
Παρ' ότι πριν τις εκλογές του Ιανουαρίου το αίτημα των εργαζομένων αντιμετωπιζόταν ως δίκαιο από τον ΣΥΡΙΖΑ, όπως λέει ο κ. Χαριτάκης κατά τους 7 μήνες της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝ.ΕΛΛ. "δεν συνέβη απολύτως τίποτα", ούτε καν συνάντηση με τους αρμόδιους υπουργούς. Την ίδια ώρα, οι αστυνομικές περιπολίες, μετά την κερδισμένη για την εργοδοσία τελευταία δίκη, πολλαπλασιάστηκαν. Βασικό και μοναδικό αίτημα των εργαζόμενων από την κυβέρνηση είναι να κρατήσουν το εργοστάσιο στα χέρια τους. Δεν θέλουν ούτε "την κρατικοποίησή του", ούτε "χορηγίες, χάρες και χαριστικές ρυθμίσεις". Ζητούν μόνο να εκπληρωθεί το αίτημά τους να συνεχίσουν "την απερίσπαστη επαφή με την κοινωνία". Όταν ξεκινούσαν, το μήνυμα που απηύθυναν στην εργοδοσία ήταν "δεν μπορείτε εσείς, μπορούμε εμείς". Σήμερα, το μήνυμά τους υπερβαίνει ως αποδέκτη την εργοδοσία, απευθύνεται στην επόμενη κυβέρνηση, που θα κληθεί να αποφασίσει αν θα αφήσει το μοναδικό στην Ελλάδα εργοστάσιο εργαζομένων να κάνει τη δουλειά του μέσα και έξω από τους τοίχους του.
