Ένα νέο κεφάλαιο για τη Δυτική Θεσσαλονίκη ανοίγουν τα εγκαίνια του Μητροπολιτικού Πάρκου Παύλου Μελά (ΜΠΠΜ), με την απόδοση στο κοινό ενός χώρου που για χρόνια αποτέλεσε αίτημα της τοπικής κοινωνίας. Η πρώτη φάση λειτουργίας του πάρκου έρχεται να καλύψει το μεγάλο έλλειμμα ελεύθερου δημόσιου χώρου και πρασίνου στην περιοχή, αλλά ταυτόχρονα φέρνει στο προσκήνιο ερωτήματα για το εάν ανταποκρίνεται η εικόνα του χώρου στις προσδοκίες του κόσμου, καθώς και προβληματισμό για την επόμενη μέρα του έργου.
Η πορεία για την αξιοποίηση του πρώην στρατοπέδου και τη δημιουργία ενός χώρου πρασίνου και πολιτισμού υπήρξε μακρά. Ο χώρος, που για δεκαετίες λειτουργούσε ως στρατιωτική εγκατάσταση, παρέμενε ανεκμετάλλευτος μετά την απομάκρυνση των στρατιωτικών χρήσεων, ενώ πέρασε από διαφορετικά σενάρια αξιοποίησης πριν καταλήξει στον σχεδιασμό του Μητροπολιτικού Πάρκου.
Καθοριστικό βήμα αποτέλεσε η παραχώρηση της έκτασης από το Ταμείο Εθνικής Άμυνας στον Δήμο Παύλου Μελά για 99 χρόνια το 2017, επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ. Η υλοποίηση όμως εξελίχθηκε σε μια πολυετή διαδικασία, με θεσμικά, τεχνικά και χρηματοδοτικά εμπόδια. Οι εργασίες ξεκίνησαν τον Νοέμβριο του 2021, με πρόβλεψη να έχουν ολοκληρωθεί το φθινόπωρο του 2023.
Ξεκινά ουσιαστικά η πρώτη λειτουργική φάση του έργου, η οποία περιλαμβάνει τους υπαίθριους χώρους, τις διαδρομές, τις φυτεύσεις και κάποιες βασικές υποδομές. Το πάρκο στην πραγματικότητα θα παραμείνει για τα επόμενα χρόνια ένα «εν εξελίξει» έργο.
Ανάμεσα στις προσδοκίες...
Σε αυτό ακριβώς το σημείο επικεντρώνεται και ο δημόσιος διάλογος που έχει ανοίξει τις τελευταίες ημέρες. Η τοπική δημοτική αρχή προβάλλει την ανάγκη να δοθεί άμεσα ζωή στον χώρο, παρότι δεν έχουν ολοκληρωθεί όλες οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις. Από την άλλη πλευρά, οι επικρίσεις που διατυπώνονται αφορούν κυρίως την εικόνα που παρουσιάζει σήμερα το πάρκο σε σχέση με την προσδοκία ενός ολοκληρωμένου μητροπολιτικού χώρου.
Καθόλου τυχαίες στο πλαίσιο αυτό οι δημόσιες παρεμβάσεις των μελετητών του έργου, Πρόδρομου Νικηφορίδη και Bernard Cuomo που απαντούν στην κριτική που έχει διατυπωθεί. Όπως τονίζουν, μέρος των αντιδράσεων συνδέεται με την προσδοκία ενός πλήρως ολοκληρωμένου πάρκου από την πρώτη ημέρα λειτουργίας του, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για έναν σχεδιασμό μεγάλης κλίμακας που θα εξελίσσεται σταδιακά.
Στην πρώτη φάση περιλαμβάνονται σημαντικές υποδομές που δεν είναι άμεσα ορατές στον επισκέπτη, όπως δίκτυα άρδευσης, φωτισμού, ηλεκτροδότησης και υδροδότησης, καθώς και βασικές διαδρομές. Παράλληλα, απομακρύνθηκαν μπάζα, κατεδαφίστηκαν επικίνδυνα κτήρια, δημιουργήθηκε νέα περίφραξη και ελήφθησαν μέτρα ασφαλείας. Στον χώρο φυτεύτηκαν περίπου 7.000 νέα δέντρα, που προστέθηκαν στα 3.000 ήδη υπάρχοντα.
Γι’ αυτές τις παρεμβάσεις αξιοποιήθηκαν περίπου 10 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ. Τα επόμενα στάδια περιλαμβάνουν την ολοκλήρωση του νέου δημαρχείου Παύλου Μελά και του Μουσείου Προσφυγικού Ελληνισμού, ενώ σε βάθος χρόνου προβλέπεται η αποκατάσταση 20 και πλέον διατηρητέων κτιρίων και η δημιουργία τριών πλατειών: Μνήμης, Θεάματος και Παιχνιδιού. Για την τελική αυτή φάση απαιτούνται επιπλέον περίπου 40 εκατ. ευρώ, τα οποία δεν έχουν ακόμη εξασφαλιστεί.
...και τις εκκρεμότητες
Ο επικεφαλής της αντιπολιτευόμενης παράταξης «Πολίτες Ξανά» στο Δημοτικό Συμβούλιο Παύλου Μελά, Ιάκωβος Αβραμίδης, σε συνέντευξή του στον ρ/σ Στο Κόκκινο Θεσσαλονίκης 91,4, άσκησε κριτική στη δημοτική Αρχή για τον τρόπο και τον χρόνο απόδοσης του Μητροπολιτικού Πάρκου. Έκανε λόγο για «εσπευσμένη» απόδοση, επισημαίνοντας ότι στον χώρο συνεχίζονται ακόμη εργασίες και ότι η οριστική παράδοση από τον εργολάβο τοποθετείται σε περίπου 15 μήνες.
Υποστήριξε ότι η δημοτική αρχή λειτουργεί με λογική «φαίνεσθαι και όχι ουσίας» και έθεσε ζήτημα προχειρότητας στον σχεδιασμό της επόμενης μέρας. Στο επίκεντρο της κριτικής του βρίσκεται η λειτουργία του πάρκου μετά τα εγκαίνια, καθώς, όπως σημείωσε, δεν έχει γίνει διαγωνισμός για τη φύλαξη, αλλά υπήρξε απευθείας ανάθεση 37.000 ευρώ για δύο μήνες σε εταιρεία security. Παράλληλα, σημείωσε ότι δεν έχει προχωρήσει διαγωνισμός για τη λειτουργία του εξελιγμένου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού και έθεσε ερωτήματα για την επάρκεια των δημοτικών υπηρεσιών στην καθαριότητα ενός χώρου 340 στρεμμάτων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον Φορέα Διαχείρισης, ο οποίος προβλεπόταν στον αρχικό σχεδιασμό αλλά δεν έχει ακόμη συγκροτηθεί, σημειώνοντας ότι θα μπορούσε να συμβάλει τόσο στη λειτουργία όσο και στη διαφάνεια του έργου. Εξέφρασε επίσης επιφυλάξεις για τη χρηματοδότηση των 700.000 ευρώ από το υπουργείο Εσωτερικών, ως προς τη διάρκεια και την επάρκειά της. Τέλος, ανέδειξε την εκκρεμότητα στη διαδικασία μεταβίβασης διαμερισμάτων προς τον στρατό, που απορρέει ως υποχρέωση από τη σύμβαση παραχώρησης.
Κ. Νοτοπούλου: «Ανεπαρκής η χρηματοδότηση - Απαραίτητος ο Φορέας Διαχείρισης»
Η Κατερίνα Νοτοπούλου, βουλεύτρια Α’ Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., που ως προϊσταμένη του Γραφείου Πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη είχε χειριστεί την υπόθεση της απόδοσης του πρώην στρατοπέδου Παύλου Μελά στον ομώνυμο Δήμο αναφέρει σε δήλωσή της στην ΑΥΓΗ της Κυριακής: «Με τα εγκαίνια του ΜΠΠΜ, η Θεσσαλονίκη αποκτά έναν αναγκαίο ελεύθερο χώρο, σε μια πόλη που ασφυκτιά από το τσιμέντο και υπολείπεται σημαντικά των διεθνών ορίων πρασίνου ανά κάτοικο».
«Το 2017, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ επέδειξε την απαραίτητη πολιτική βούληση, ικανοποιώντας ένα πάγιο αίτημα της τοπικής αυτοδιοίκησης και των κινημάτων. Μέσω της καθοριστικής συμβολής του Γραφείου Πρωθυπουργού τότε και της συνεργασίας με τον Δήμο, ξεπεράστηκαν γραφειοκρατικά εμπόδια και η αξίωση του ΤΕΘΑ για οικιστική δόμηση», χαρακτηρίζει δε την παρέμβαση αυτή όχι μεμονωμένη, αλλά «μέρος ενός ευρύτερου οράματος για τη μετατροπή της Θεσσαλονίκης σε σύγχρονη ευρωπαϊκή μητρόπολη, που περιλάμβανε την απόδοση των στρατοπέδων Κόδρα, της Α’ Προβλήτας, την ανάπλαση στη ΔΕΘ, το Μουσείο Ολοκαυτώματος, το Πάρκο για Όλους στην Τούμπα, την αξιοποίηση του Κυβερνείου». «Δυστυχώς, με ευθύνη της κυβέρνησης της Ν.Δ., πολλά από αυτά τα έργα βάλτωσαν ή καθυστέρησαν».
«Η ανάπλαση του Παύλου Μελά αποτελεί οδηγό για το μέλλον. Για την πλήρη ανάπτυξή του απαιτείται η αποκατάσταση των ιστορικών κτηρίων και η ολοκλήρωση των Μουσείων Προσφυγικού Ελληνισμού και Εθνικής Αντίστασης. Η Πολιτεία οφείλει να στηρίξει έμπρακτα τον Δήμο, καθώς η κυβερνητική χρηματοδότηση δεν επαρκεί και κρίνεται απαραίτητη η σύσταση Φορέα Διαχείρισης» επισημαίνει και καταλήγει με την ευχή «όλη η πόλη να αγκαλιάσει το νέο πάρκο, να διεκδικήσουμε την ταχεία ολοκλήρωσή του και μαζί με αυτή, την ολοκλήρωση και άλλων αναγκαίων παρεμβάσεων».
