Αντί της ενίσχυσης των υπηρεσιών δόμησης των δήμων με προσωπικό, πόρους και μέσα, η κυβέρνηση δρομολογεί τη διάλυσή τους και τον κατακερματισμό των αρμοδιοτήτων τους με μοναδική έγνοια την εξυπηρέτηση του real estate. Έτσι, αυτονομείται η έκδοση των οικοδομικών αδειών από την εφαρμογή του πολεοδομικού σχεδιασμού (σχέδια πόλης) που παραμένει στην τοπική αυτοδιοίκηση και οι αρμοδιότητες που έως σήμερα ασκούσαν οι Υπηρεσίες Δόμησης, των Τμημάτων Έκδοσης Οικοδομικών Αδειών και Ελέγχων Κατασκευών μεταφέρονται στον δημόσιο φορέα Ελληνικό Κτηματολόγιο.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, χθες το βράδυ, η μηχανιστική συνένωση υπηρεσιών και αρμοδιοτήτων ασύνδετων μεταξύ τους, του Κτηματολογίου που καταγράφει και τεκμηριώνει δικαιώματα ιδιοκτησίας και των Πολεοδομιών που αποδίδουν μέσω της έκδοσης οικοδομικών αδειών, δικαιώματα δόμησης, θα γίνει με νομοσχέδιο, στις αρχές του 2026. «Η παροχή ενιαίων υπηρεσιών γύρω από το ακίνητο», η οποία συζητήθηκε χθες στο Υπουργικό Συμβούλιο… δημιουργεί, τον νέο «Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ)». Ο έλεγχος δόμησης, για την ακρίβεια «ο έλεγχος των κατασκευών», μετακομίζει στο νέο οργανισμό και εξαγγέλλεται πομπωδώς, ότι: «Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, δημιουργείται Μητρώο Ανεξάρτητων Ελεγκτών Δόμησης, στους οποίους θα ανατίθεται, με κλήρωση, ο υποχρεωτικός έλεγχος όλων των αδειών πριν την έναρξη εργασιών. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί πλημμελής εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας τον τελικό έλεγχο για την οικοδομική άδεια τον πραγματοποιεί η Γενική Διεύθυνση Δόμησης». Οι ιδιώτες ελεγκτές δόμησης υφίστανται και σήμερα (την σχετική πλατφόρμα λειτουργεί το ΤΕΕ) με την εμπλοκή των πολεοδομιών των Δήμων και του Τμήματος Επιθεώρησης Δόμησης και Κατεδαφίσεων του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Ο νέος οργανισμός, θα διευθύνεται από διοικητή και από δύο υποδιοικητές, έναν για θέματα κτηματολογίου και έναν για τα πολεοδομικά. Συστήνεται Γενική Διεύθυνση Δόμησης στην οποία θα υπάγονται 20 Περιφερειακά Κέντρα Δόμησης (ΠΚΔ) και 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης (ΤΚΔ). Αυτά στήνονται πάνω στην σημερινή περιφερειακή δομή του Κτηματολογίου, στα ίδια κτηματολογικά γραφεία ανά την επικράτεια. Ως πρόσχημα μεταξύ άλλων, η κυβέρνηση χρησιμοποιεί το γεγονός ότι δεκαπέντε ολόκληρα χρόνια μετά τη μεταφορά με τον «Καλλικράτη» (Ν.3852/2010) των Πολεοδομικών αρμοδιοτήτων από τις Νομαρχίες στους Δήμους, μόνο οι 185 από τους συνολικά 332 Δήμους (56%) διαθέτουν ΥΔΟΜ, οι οποίοι καλούνται να εξυπηρετήσουν και γειτονικούς δήμους ενώ υπάρχουν πολεοδομίες χωρίς διπλωματούχο μηχανικό.
Το παράδοξο είναι ότι η εποπτεία του Ελληνικού Κτηματολογίου, αρμοδίου για την σύνταξη, τήρηση και λειτουργία του κτηματολογίου έχει μεταφερθεί στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, από τις αρχές του 2021, μετά την αναιτιολόγητη απόσπασή του από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παρότι συνδέεται και με το έργο των δασικών χαρτών και τον Χωρικό Σχεδιασμό, καθώς συγκεντρώνει το σύνολο των γεωχωρικών δεδομένων. Φορέας που αντιμετωπίζει προβλήματα υποστελέχωσης ενώ οι απαρχαιωμένες ψηφιακές υποδομές του συχνά-πυκνά βρίσκονται εκτός λειτουργίας. Υπενθυμίζεται, ότι με νόμο 4512/2018 και αφού προηγήθηκε εκτεταμένος και εξαντλητικός διάλογος με το σύνολο των εμπλεκομένων, η Ανώνυμη Εταιρεία έως τότε, έγινε Δημοσίου Δικαίου ενώ θεσμοθετήθηκε η νέα δομή λειτουργίας σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο με την ενσωμάτωση των 392 άμισθων και έμμισθων υποθηκοφυλακείων.
