Την ανάγκη να αναλάβει άμεσα πρωτοβουλίες το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, προκειμένου να εξασφαλιστούν παρεκκλίσεις ή ειδικές ρυθμίσεις για τη βόσκηση και τη μετακίνηση αιγοπροβάτων προς θερινούς βοσκότοπους, αναδεικνύει με κοινοβουλευτική του παρέμβαση ο βουλευτής Λάρισας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία Βασίλης Κόκκαλης.
Με ερώτηση που κατέθεσε προς τον αρμόδιο υπουργό, ο Λαρισαίος βουλευτής επισημαίνει ότι η πρόσφατη εγκύκλιος του υπουργείου διατηρεί συνολικά 29 Περιφερειακές Ενότητες της χώρας σε απαγορευμένες ζώνες λόγω της ευλογιάς των προβάτων και των αιγών, γεγονός που, όπως υποστηρίζει, δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην καθημερινότητα και τη βιωσιμότητα των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων.
Ο κ. Κόκκαλης τονίζει ότι η ελληνική αιγοπροβατοτροφία βασίζεται κυρίως στην εκτατική εκτροφή και στη χρήση φυσικών βοσκοτόπων, με αποτέλεσμα οι περιορισμοί στη βόσκηση και στις μετακινήσεις των κοπαδιών να αυξάνουν σημαντικά το κόστος παραγωγής, λόγω της ανάγκης αγοράς ζωοτροφών, ενώ παράλληλα επηρεάζουν την ευζωία, την υγεία και την παραγωγικότητα των ζώων.
Στην ερώτηση επισημαίνεται επίσης ότι τα ίδια περιοριστικά μέτρα εφαρμόζονται σε περιοχές με διαφορετική επιδημιολογική εικόνα, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου δεν έχουν καταγραφεί νέα κρούσματα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Παράλληλα εκφράζονται ανησυχίες για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν οι περιορισμοί στην παραγωγή γάλακτος και κατ’ επέκταση στη Φέτα ΠΟΠ και σε άλλα προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, τα οποία συνδέονται άμεσα με την παραδοσιακή βόσκηση και τη χρήση της τοπικής χλωρίδας.
Ο πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ζητά από το υπουργείο να παρουσιάσει την επιστημονική και επιδημιολογική τεκμηρίωση πάνω στην οποία στηρίζεται η διατήρηση των απαγορευμένων ζωνών, καθώς και τις σχετικές εκτιμήσεις κινδύνου που αφορούν τη βόσκηση και τις μετακινήσεις αιγοπροβάτων. Παράλληλα ζητά στοιχεία για τις οικονομικές απώλειες που έχουν υποστεί οι κτηνοτρόφοι, τις επιπτώσεις στην παραγωγή προϊόντων ΠΟΠ, αλλά και τα μέτρα οικονομικής στήριξης που σχεδιάζει η κυβέρνηση για τους πληγέντες παραγωγούς.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ερώτημα αν το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης έχει ήδη ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την εφαρμογή παρεκκλίσεων ή ειδικών ρυθμίσεων που προβλέπει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2020/687, ώστε να επιτραπεί υπό προϋποθέσεις η βόσκηση και η μετακίνηση των κοπαδιών προς θερινούς βοσκότοπους, καθώς και ποια ήταν η απάντηση των ευρωπαϊκών αρχών σε ενδεχόμενα σχετικά αιτήματα.
Αναλυτικά η ερώτηση
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Θέμα: Αναγκαιότητα υποβολής αιτήματος προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για παρέκκλιση ή ειδικές ρυθμίσεις, στο πλαίσιο του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/687, για βόσκηση και μετακίνηση των κοπαδιών προς θερινούς βοσκότοπους
Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. 136100/27-05-2026 εγκύκλιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με θέμα «Απαγορευμένες Ζώνες λόγω επιβεβαίωσης εστιών Ευλογιάς των προβάτων και αιγών στην Ελλάδα–Τροποποίηση της παρ. Α και της παρ. Β της με αριθ. Πρωτ. 1750/388758/18.12.2023 εγκυκλίου», συνολικά 29 Περιφερειακές Ενότητες της χώρας εξακολουθούν να υπάγονται σε απαγορευμένες ζώνες για την αντιμετώπιση της ευλογιάς των προβάτων και αιγών. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους κτηνοτρόφους, καθώς η εφαρμογή των μέτρων συνεπάγεται, στην πράξη, σοβαρούς περιορισμούς στη βόσκηση και στις μετακινήσεις των κοπαδιών προς θερινούς βοσκότοπους, ακόμη και σε περιπτώσεις όπου οι βοσκότοποι είναι ιδιόκτητοι ή παραδοσιακά χρησιμοποιούνται από τις ίδιες εκμεταλλεύσεις επί δεκαετίες.
Η ελληνική αιγοπροβατοτροφία είναι κατά κύριο λόγο εκτατικής μορφής και στηρίζεται στη βόσκηση των ζώων σε φυσικούς βοσκοτόπους. Η παρατεταμένη παραμονή των ζώων σε σταβλικές εγκαταστάσεις δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ευζωίας, επηρεάζει αρνητικά την υγεία και την παραγωγικότητά τους, ενώ αυξάνει κατακόρυφα το κόστος εκτροφής λόγω της ανάγκης αγοράς ζωοτροφών σε μία περίοδο που το κόστος παραγωγής παραμένει εξαιρετικά υψηλό. Παράλληλα, οι κτηνοτρόφοι επισημαίνουν ότι η διατήρηση των ίδιων περιορισμών σε περιοχές με διαφορετική επιδημιολογική εικόνα δεν λαμβάνει υπόψη την πραγματική κατάσταση που επικρατεί σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα. Σε αρκετές περιπτώσεις δεν έχουν καταγραφεί νέα κρούσματα για μεγάλο χρονικό διάστημα, ωστόσο εξακολουθούν να ισχύουν τα ίδια μέτρα που εφαρμόζονται σε περιοχές όπου η νόσος έχει εμφανιστεί πρόσφατα. Επιπλέον, η παρατεταμένη απαγόρευση της βόσκησης εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τις επιπτώσεις στην παραγωγή γάλακτος που προορίζεται για προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, με κυριότερο τη Φέτα ΠΟΠ, που αποτελεί στρατηγικό εθνικό προϊόν και συνδέεται άρρηκτα με την παραδοσιακή αιγοπροβατοτροφία και τη χρήση της τοπικής χλωρίδας μέσω της βόσκησης.
Και όλα αυτά όταν, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2020/687, προβλέπεται η δυνατότητα εφαρμογής παρεκκλίσεων και ειδικών μέτρων, κατόπιν κατάλληλης αξιολόγησης κινδύνου από τις αρμόδιες αρχές. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια η επιστημονική τεκμηρίωση, βάσει της οποίας αποφασίζονται η έκταση των απαγορευμένων ζωνών, η διατήρησή τους για μεγάλα χρονικά διαστήματα και οι περιορισμοί στη βόσκηση και στις μετακινήσεις των κοπαδιών.
Επειδή η προστασία του ζωικού κεφαλαίου και η καταπολέμηση της ευλογιάς των προβάτων και αιγών αποτελούν αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα,
Επειδή τα μέτρα βιοασφάλειας πρέπει να είναι επιστημονικά τεκμηριωμένα, αναλογικά και προσαρμοσμένα στα επιδημιολογικά δεδομένα κάθε περιοχής,
Επειδή η αιγοπροβατοτροφία αποτελεί βασικό πυλώνα της πρωτογενούς παραγωγής, της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής της ελληνικής υπαίθρου,
Επειδή η συνεχιζόμενη επιβάρυνση των κτηνοτρόφων απειλεί τη βιωσιμότητα χιλιάδων εκμεταλλεύσεων και την παραγωγή εμβληματικών προϊόντων ΠΟΠ,
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1. Ποια είναι η επιστημονική και επιδημιολογική τεκμηρίωση βάσει της οποίας αποφασίστηκε η διατήρηση των 29 Περιφερειακών Ενοτήτων στις απαγορευμένες ζώνες και ποια είναι τα κριτήρια που εφαρμόζονται για την άρση των περιορισμών ανά περιοχή;
2. Υπάρχει εγκεκριμένη μελέτη ή έκθεση εκτίμησης κινδύνου που να τεκμηριώνει την απαγόρευση ή τον περιορισμό της βόσκησης εντός των απαγορευμένων ζωνών; Εάν ναι, θα κατατεθεί στη Βουλή και θα δημοσιοποιηθεί;
3. Υπάρχει ειδική εκτίμηση κινδύνου που να τεκμηριώνει την απαγόρευση ή τον περιορισμό των μετακινήσεων αιγοπροβάτων προς θερινούς βοσκότοπους, ιδίως όταν οι μετακινήσεις πραγματοποιούνται εντός της ίδιας απαγορευμένης ζώνης ή μεταξύ περιοχών με όμοιο επιδημιολογικό καθεστώς;
4. Ποια είναι τα στοιχεία που διαθέτει το Υπουργείο για τις οικονομικές απώλειες που έχουν υποστεί οι αιγοπροβατοτροφικές εκμεταλλεύσεις εξαιτίας της παρατεταμένης απαγόρευσης βόσκησης, της αύξησης του κόστους ζωοτροφών και των περιορισμών στις μετακινήσεις;
5. Έχει εκπονηθεί μελέτη ή αξιολόγηση σχετικά με τις επιπτώσεις των περιοριστικών μέτρων στην παραγωγή γάλακτος και στην αλυσίδα παραγωγής της Φέτας ΠΟΠ και άλλων προϊόντων ΠΟΠ που στηρίζονται στην παραδοσιακή εκτατική αιγοπροβατοτροφία; Εάν ναι, ποια είναι τα συμπεράσματά της;
6. Ποια άμεσα μέτρα προτίθεται να λάβει η Κυβέρνηση για την οικονομική στήριξη των πληττόμενων κτηνοτρόφων, την κάλυψη του αυξημένου κόστους παραγωγής και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των αιγοπροβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων μέχρι την οριστική άρση των περιορισμών;
7. Έχει ζητήσει το Υπουργείο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή την εφαρμογή παρεκκλίσεων ή ειδικών ρυθμίσεων, σύμφωνα με τις δυνατότητες που παρέχει ο Κανονισμός (ΕΕ) 2020/687, ώστε να επιτραπεί υπό όρους η βόσκηση και η μετακίνηση των κοπαδιών προς θερινούς βοσκότοπους; Αν ναι, ποιο ήταν το περιεχόμενο των αιτημάτων και ποια η απάντηση της Επιτροπής;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Κόκκαλης Βασίλειος
