«Ο στόχος είναι ο καθολικός και ο πλήρης εμβολιασμός των μονίμων κατοίκων των νησιών το αργότερο έως τα τέλη Ιουνίου». Με αυτή τη φράση ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στις 11 Μαΐου, έθετε τον χρονικό ορίζοντα της επιχείρησης «Γαλάζια Ελευθερία». Με αρχικό όπλο το μονοδοσικό εμβόλιο της Johnson & Johnson, η κυβέρνηση επιχείρησε να θωρακίσει τα ελληνικά νησιά και να τα καταστήσει ασφαλείς προορισμούς ενόψει της τουριστικής περιόδου. Μάλιστα, για την επιτάχυνση της επιχείρησης εμβολιασμού, ο υπουργός Υγείας Βασίλης Κικίλιας ανακοίνωσε στις 8 Ιουνίου την αποστολή και εμβολίων mRNA της Pfizer στα νησιά.
Τα 19 νησιά τα οποία αφορά η «Γαλάζια Ελευθερία» είναι: η Ρόδος, η Κέρκυρα, η Λέσβος, η Χίος, η Ζάκυνθος, η Σαλαμίνα, η Κεφαλλονιά, η Κως, η Σάμος, η Λευκάδα, η Σύρος, η Νάξος, η Σαντορίνη, η Λήμνος, η Κάλυμνος, η Θάσος, η Μύκονος, η Πάρος και η Αίγινα.
Ωστόσο, με την ολοκλήρωση του Ιουνίου κανένα από τα 19 νησιά δεν έχει εμβολιαστεί πλήρως! Υπάρχουν νησιά που κυμαίνονται πάνω από τον πανελλαδικό μέσο όρο, αλλά ο στόχος της καθολικής κάλυψης δεν επιτεύχθηκε σε καμία περιοχή, αναδεικνύοντας την ανεπάρκεια της κυβέρνησης να επικοινωνήσει το εμβολιαστικό πρόγραμμα και να πείσει τους πολίτες να κλείσουν ραντεβού.
«Καλό φθινόπωρο» για το τείχος ανοσίας
Την ίδια ώρα, φαίνεται ακατόρθωτο να έχουμε χτίσει το πολυπόθητο τείχος ανοσίας μέσα στο καλοκαίρι. Μιλώντας στην ΑΥΓΗ, ο καθηγητής Πνευμονολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης Νίκος Τζανάκης θέτει έναν νέο προβληματισμό, καθώς σημαντικός κόμβος θα είναι όταν πλησιάσουμε το 50% - 55% των πλήρως εμβολιασμένων. «Τότε ίσως θα υπάρξει μια ανακοπή, γιατί ακουμπάμε πλέον το κομμάτι των πολιτών που είτε έχει κάποιους δισταγμούς είτε είναι αρνητές» εξηγεί ο Ν. Τζανάκης και προσθέτει ότι χρειάζονται προσπάθειες για να πειστούν οι διστακτικοί. Κλειδί για να ξεπεράσουμε το συγκεκριμένο «φράγμα» θα είναι η ανταπόκριση των πολιτών 18-25 ετών.
Παράλληλα, ο καθηγητής δεν αποκλείει και τη συνεισφορά ενός επιπλέον 10% των άνω των 60 ετών. Για να συμβεί αυτό, ωστόσο, θα πρέπει να ξεκινήσει άμεσα ο κατ’ οίκον εμβολιασμός, κάτι που όλο ακούμε κι ακόμα δεν έχουμε δει, καθώς πολλοί της συγκεκριμένης κατηγορίας αντιμετωπίζουν κινητικά προβλήματα. Σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις, αυτό αναμένεται σύντομα, καθυστερημένα και με το... αζημίωτο για τους ιδιώτες που θα συνεισφέρουν στο εγχείρημα.
Πάντως, η μετάλλαξη Δέλτα βάζει νέα όρια στο ποσοστό ανοσίας λόγω της υπερμεταδοτικότητάς της. «Όσο πιο μεταδοτικό είναι το στέλεχος τόσο πιο υψηλό τείχος ανοσίας πρέπει να χτιστεί» υπογραμμίζει ο Ν. Τζανάκης και επικαλείται το Ισραήλ, που με 57% - 60% εμβολιαστικής κάλυψης επιστρέφει σε μέτρα. Επίσης, πρόβλημα έχει και η Βρετανία, καθώς εμβολίασαν γρήγορα με την πρώτη δόση και καθυστέρησαν τη δεύτερη. «Για να είμαστε ειλικρινείς, χρειάζεται ένα τείχος ανοσίας πάνω από 75%, για να μην πω 80%. Αυτό το νούμερο είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί αν δεν βάλουμε στη διαδικασία τα παιδιά 12 ετών και άνω».
Επίσης, τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) αναδεικνύουν την απόσταση που έχουμε από το να χαρακτηριστεί η χώρα μας ασφαλής. Σε σχέση με τις χώρες του ευρωπαϊκού χώρου που παρακολουθεί το ECDC, στην καλύτερη περίπτωση η Ελλάδα βρίσκεται στη 16η θέση, ενώ στους νέους πολίτες ηλικίας 18-24 η χώρα μας βρίσκεται σε θέσεις... υποβιβασμού, συγκεκριμένα στην 23η, καθώς μόλις 11% αυτής της κατηγορίας έχει πραγματοποιήσει έστω την πρώτη δόση.
Με αυτά τα δεδομένα, η κυβέρνηση θυμήθηκε τη νέα γενιά (που τόσα έχει ακούσει από τον Κυριάκο Μητσοτάκη), καθώς είναι εμφανές ότι ραγδαία αύξηση του ρυθμού εμβολιασμών των νέων θα βελτιώσει σημαντικά και την εμβολιαστική κάλυψη γενικότερα. Αυτό, ωστόσο, μένει να φανεί αν θα επιτευχθεί με δωροεπιταγές και διαχωρισμό των πολιτών...
Το βρετανικό ναυάγιο
Η αποτυχία της «Γαλάζιας Ελευθερίας» έχει πλήξει ανεπανόρθωτα τον τουρισμό στη χώρα, αφού το χαμηλό ποσοστό των εμβολιασμένων είναι ένα από τα βασικά κριτήρια που η χώρα μας βρίσκεται στην «πορτοκαλί λίστα» των Βρετανών, με αποτέλεσμα να απομακρύνεται ένας τεράστιος όγκος επισκεπτών από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Τα προβλήματα των προνομίων
Ο διαχωρισμός των χώρων σε αμιγείς και μεικτούς έχει προκαλέσει «πονοκέφαλο» στις επιχειρήσεις, που βλέπουν την κυβέρνηση να τους δίνει τον ρόλο... αστυνομικού.
Ο γνωστός σεφ και επιχειρηματίας Λευτέρης Λαζάρου μεταφέρει στην ΑΥΓΗ τους προβληματισμούς τους για τις νέες συνθήκες που έχει να αντιμετωπίσει ο χώρος της εστίασης.
Ένας κλάδος, εξάλλου, που έχει πληγεί ανεπανόρθωτα, λόγω του πολύμηνου lockdown. «Το μαγαζιά δεν πρέπει να ξανακλείσουν, δεν αντέχουν. Δεν είναι θέμα της παγκόσμιας οικονομίας, είναι της παγκόσμιας ζωής. Δεν ζούμε μετά, είναι αδύνατον» δηλώνει ο Λ. Λαζάρου και συμπληρώνει ότι υπάρχει αρκετός κόσμος που δούλευε στα επισιτιστικά επαγγέλματα και μετά το δεύτερο lockdown άλλαξε κατεύθυνση. Με τα παραπάνω δεδομένα και τις συνθήκες που επικρατούν τώρα (μειωμένος τουρισμός και δουλειά), οι επιχειρηματίες έχουν να αντιμετωπίσουν και τη μείωση των εργαζομένων.
Την ίδια ώρα, υπάρχουν εργαζόμενοι που έχουν αμφιβολίες για τον εμβολιασμό. «Εγώ δεν μπορώ να απολύσω έναν συνεργάτη που έχω δέκα χρόνια. Δεν μπορώ να το κάνω αυτό, δεν νιώθω καλά» λέει στην ΑΥΓΗ ο γνωστός σεφ και διερωτάται: «Δηλαδή ο χώρος εργασίας θα έχει να κάνει με εμβολιασμένους και μη εμβολιασμένους; Πώς θα το αντιμετωπίσω; Είναι κοινωνικό και ηθικό το πρόβλημά μου».
Παράλληλα, ο Λ. Λαζάρου δηλώνει κατηγορηματικά ότι ρόλος του μαγαζάτορα δεν είναι να γίνεται ο ελεγκτικός μηχανισμός. «Εγώ θα αποφασίσω αν το μαγαζί είναι Covid free; Μας δίνεται ένας ρόλος που δεν πρέπει να έχουμε. Εμείς δίνουμε χαρά, φαγητό και γεύση. Δουλειά μου είναι να προχωράω μπροστά και να εξασφαλίζω θέσεις εργασίας, όχι να έχω δύο ταχύτητες» αναφέρει χαρακτηριστικά. Επίσης, υπάρχουν ερωτήματα και για την εφαρμογή των ελέγχων. Σύμφωνα με τον σεφ, είναι αδύνατον ένας υπάλληλος να διαχειριστεί πέντε παρέες και να εξετάσει ποιοι είναι εμβολιασμένοι και ποιοι όχι.
Για τον Λ. Λαζάρου λύση αποτελεί η βοήθεια από την Πολιτεία ώστε τα καταστήματα να είναι καθαρά και ασφαλή. Επιπλέον, ιδιαίτερη σημασία δίνει στο κομμάτι της ψυχικής υγείας των εργαζομένων. «Εγώ θα ήθελα έναν ψυχολόγο να μιλήσει στους εργαζόμενους. Να μπει στον χώρο εργασίας, να μιλήσει με τα παιδιά για τις συνθήκες εργασίας, με τις μάσκες σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες. Χρειαζόμαστε την ψυχολογική υποστήριξη μετά από τόσους μήνες lockdown. Θα προτιμούσα μια τέτοια κατάσταση που θα πείσει τον εργαζόμενο».
Το θέμα της πειθούς είναι και το μεγάλο ζητούμενο, σύμφωνα με τον γνωστό σεφ, ο οποίος δηλώνει ότι σέβεται όσους έχουν επιφυλάξεις και πρέπει να γίνουν προσπάθειες να πειστούν και όχι να τιμωρηθούν. «Έχω εργαζόμενο που τον παρακάλεσα για να μην χαλάσουμε την ισορροπία. Και το έκανε! Δεν μπορώ όμως να μπω σε προστριβή με τον επισκέπτη. Θέλω να του δώσω ένα πιάτο φαΐ να το ευχαριστηθεί, όχι να τον ελέγξω. Πρέπει να πάμε στους χώρους εργασίας και να πείσουμε τους πολίτες με επιχειρήματα».
Τζανάκης: αντικίνητρο τα 150 ευρώ
Από την πλευρά του, ο Νίκος Τζανάκης εκφράζει την ανησυχία του ότι τα 150 ευρώ στους νέους ενδέχεται να λειτουργήσουν ως αντικίνητρο, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος πολίτες άλλων ηλικιών να αναβάλουν τον εμβολιασμό τους μήπως πετύχουν ανάλογη πριμοδότηση. Παράλληλα, τονίζει ότι ο εμβολιασμός δεν θα έπρεπε να έχει οικονομικά κριτήρια, αλλά υγειονομικά. Ωστόσο, επισημαίνει ότι αν λειτουργήσει θετικά, αυξάνοντας τον ρυθμό εμβολιασμών, τότε δεν το θεωρεί κακή κίνηση. Επίσης, σύμφωνα με τον καθηγητή, πίσω από αυτή την κίνηση μπορεί να κρύβονται οικονομικοί λόγοι, δηλαδή τα χρήματα να χρησιμοποιηθούν σε κομμάτι της οικονομίας που πλήττεται, όπως το θέαμα, ο τουρισμός κ.λπ.
Σε κάθε περίπτωση, ο Ν. Τζανάκης αναμένει με προβληματισμό να δει την αποτελεσματικότητα που θα έχουν τα προνόμια.
Ή στραβός είν’ ο γιαλός, ή στραβά αρμενίζουμε
Γεμάτο αντιφάσεις είναι το κυβερνητικό πλάνο για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Από τα μέτρα χαλάρωσης μέχρι τον εμβολιασμό και την αντιμετώπιση των νέων, το Μαξίμου κινείται σε ένα συνεχές μπρος - πίσω.
Χαρακτηριστικότερο όλων, οι αποφάσεις για το εμβόλιο της AtsraZeneca. Οι περισσότερες χώρες (ακόμα και η χώρα παραγωγής, το Ηνωμένο Βασίλειο) είχαν προχωρήσει στη χορήγηση του εμβολίου στους άνω των 60 ετών. Η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμού επέλεξε να ξεστοκάρει στους 30άρηδες και -όταν οι ρυθμοί με το συγκεκριμένο εμβόλιο ήταν πλέον απογοητευτικοί- προέτρεψε να εμβολιάζονται οι άνω των 60. Μία ημέρα πριν, ωστόσο, εκπρόσωπος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκου δήλωνε ότι δεν πρέπει να χορηγείται στους συγκεκριμένους πολίτες.
Πρόσφατα ο Νίκος Χαρδαλιάς ανακοίνωσε την άρση της υποχρεωτικής χρήσης μάσκας στους εξωτερικούς χώρους. Την ίδια εβδομάδα πολλές χώρες επανέφεραν το συγκεκριμένο μέτρο υπό τον φόβο της μετάλλαξης Δέλτα. Μάλιστα, στις συγκεκριμένες χώρες η εμβολιαστική κάλυψη είναι πολύ μεγαλύτερη από την Ελλάδα, όπως στο Ισραήλ.
Την περασμένη Δευτέρα ο Κυριάκος Μητοστάκης... φιλοδώρησε τους νέους 18-24 ετών που θα πραγματοποιήσουν την πρώτη δόση. Μίλησε για «τα παιδιά που επί τόσους μήνες είδαν τις σπουδές τους να αναστατώνονται, τους φίλους τους να απομακρύνονται, τα ταξίδια, τη διασκέδαση να χάνονται» και χαρακτήρισε τη δωροεπιταγή οφειλή προς τη νεολαία, ένα «ευχαριστώ» για την υπομονή τους και την επιμονή τους. Είναι οι ίδιοι πολίτες, βέβαια, τους οποίους πριν από λίγο καιρό «μάλωνε» ο πρωθυπουργός και τους έριχνε τις ευθύνες για την εξάπλωση της πανδημίας.
Όπως λέει και ο σοφός λαός, «ή στραβός είν’ ο γιαλός, ή στραβά αρμενίζουμε». Συνήθως, πάντως, σε τέτοιες περιπτώσεις, εμείς κάτι κάνουμε λάθος...
