Σαφείς και έγγραφες εξηγήσεις από την ελληνική κυβέρνηση για το τι πραγματικά ισχύει με τα ύδατα του ποταμού Αρδα που είναι κρίσιμα για την αγροτική παραγωγή του Έβρου και την προστασία του περιβάλλοντος, ζητούν 12 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με Ερώτηση και ΑΚΕ που κατατέθηκε στη Βουλή με πρωτοβουλία του βουλευτή Δράμας Θ. Ξανθόπουλου.
Στις πέντε έως τώρα προηγούμενες κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις μας για το ζήτημα αυτό, η κυβέρνηση δεν έχει απαντήσει συγκεκριμένα αλλά με γενικόλογες διαβεβαιώσεις ότι το θέμα είναι σε τροχιά οριστικής διευθέτησης με τη Βουλγαρία και ότι τα νερά για το καλοκαίρι είναι εξασφαλισμένα για τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο κατά την πρόσφατη επίσκεψη του κ. Μητσοτάκη στη Σόφια και με όσα δήλωσε εκεί, έγινε φανερή η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών καθώς η επίτευξη μακροπρόθεσμης συνολικής συμφωνίας αμοιβαία επωφελούς για τις δύο χώρες δεν υπάρχει και παραμένει ζητούμενο. Αλλά και το βουλγαρικό Υπουργείο Περιβάλλοντος ξεκαθάρισε ότι η Βουλγαρία δεν μπορεί να αναλάβει μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις έναντι της Ελλάδας για συγκεκριμένες ποσότητες νερού, επικαλούμενο τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, τη μείωση των υδάτινων πόρων και τις αυξανόμενες εσωτερικές ανάγκες της χώρας. Παράλληλα, κάλεσε ευθέως την Ελλάδα να αναπτύξει δικές της υποδομές αποθήκευσης και διαχείρισης υδάτων, επισημαίνοντας ότι η εξάρτηση από τις εισροές υδάτων από τη Βουλγαρία δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη στρατηγική, αναφέρουν οι βουλευτές.
Όλα αυτά, συνεχίζουν, επιβεβαιώνουν ότι η χώρα μας εξακολουθεί να στερείται ενός ολοκληρωμένου σχεδίου υδατικής ασφάλειας για τον Έβρο, ενώ οι αναγκαίες υποδομές αποθήκευσης και διαχείρισης υδάτων είτε παραμένουν ημιτελείς, είτε υπολειτουργούν, Την ίδια στιγμή οι αρμόδιοι Υπουργοί στην Ελλάδα, δεν έχουν δώσει μέχρι σήμερα απαντήσεις για τις ακριβείς ποσότητες που παραλήφθηκαν, για τον τρόπο μέτρησης και πιστοποίησής τους, ούτε για το εάν υπάρχει κοινά αποδεκτός μηχανισμός ελέγχου των εισροών, παρά τις επαναλαμβανόμενες Κοινοβουλευτικές μας Ερωτήσεις και Αιτήσεις Κατάθεσης Εγγράφων.
Ταυτόχρονα, στην υπό διαβούλευση Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα περιγράφεται ως ισχύον καθεστώς για τον ποταμό Άρδα η «Νέα Πενταετής Κοινή Δήλωση» του Μαΐου 2025, βάσει της οποίας η παροχή νερού για άρδευση πραγματοποιείται μέσω ετήσιων συμφωνιών μεταξύ της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της βουλγαρικής εταιρείας (NEAD) που διαχειρίζεται το σύστημα των υδροηλεκτρικών φραγμάτων του Άρδα. Δηλώνεται επισήμως ότι η διασφάλιση των αναγκαίων ποσοτήτων νερού δεν εδράζεται σε δεσμευτική διακρατική συμφωνία με σαφώς καθορισμένες παροχές, αλλά σε ετήσιες διαπραγματεύσεις, οι οποίες αφήνουν ανοικτό το κρίσιμο ζήτημα της επάρκειας των υδάτων για την αγροτική παραγωγή και τα κατάντη οικοσυστήματα.
Η απουσία εγγυημένων ποσοτήτων νερού, μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων και διαφανούς μηχανισμού παρακολούθησης δημιουργεί συνθήκες αβεβαιότητας και ομηρίας για την αγροτική παραγωγή, υπονομεύει την προστασία των οικοσυστημάτων του Έβρου και καθιστά αδύνατο κάθε σοβαρό αναπτυξιακό και παραγωγικό σχεδιασμό”, τονίζουν οι βουλευτές και ζητούν ακριβείς πληροφορίες και έγγραφα για το νομικό καθεστώς που διέπει σήμερα την παροχή νερού από τη Βουλγαρία προς την Ελλάδα καθώς και την πενταετή κοινή δήλωση. Ζητούν επίσης στοιχεία για τις ποσότητες νερού που έχουν εξασφαλιστεί για την αρδευτική περίοδο του 2026 και ρωτούν αν θεωρεί η Κυβέρνηση ότι η διασφάλιση ενός διασυνοριακού υδατικού πόρου στρατηγικής σημασίας για τη χώρα μπορεί να επαφίεται σε ετήσιες διαπραγματεύσεις της Περιφέρειας και όχι σε δεσμευτική διακρατική συμφωνία ευθύνης της κεντρικής διοίκησης.
Αναλυτικά η Ερώτηση και ΑΚΕ
Προς τους Υπουργούς
Εξωτερικών
Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Εσωτερικών
Θέμα: “Τι πραγματικά ισχύει για τα διασυνοριακά ύδατα του Άρδα; Οι κυβερνητικές αντιφάσεις, η απουσία μακροπρόθεσμης συμφωνίας και η αβεβαιότητα για τον Έβρο”
Εδώ και δύο χρόνια έχουμε καταθέσει διαδοχικές (5) κοινοβουλευτικές παρεμβάσεις για το κρίσιμο ζήτημα της διασφάλισης των υδάτων του ποταμού Άρδα και της επάρκειας αρδευτικού νερού στις αγροτικές περιοχές του νομού Έβρου. Πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά άμεσα την επιβίωση της αγροτικής παραγωγής, την τοπική οικονομία, την προστασία του περιβάλλοντος και τελικά την ίδια τη βιωσιμότητα μιας ακριτικής περιοχής της χώρας.
Παρά τη σοβαρότητα του ζητήματος, τα περισσότερα από τα ερωτήματα που έχουν τεθεί παραμένουν είτε αναπάντητα είτε απαντώνται με γενικόλογες διαβεβαιώσεις, γεγονός που συνιστά απαξίωση του κοινοβουλευτικού ελέγχου και, εύλογα, δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο η Κυβέρνηση έχει πλήρη εικόνα της πραγματικής κατάστασης ή επιλέγει να παρουσιάζει μια εικόνα διαφορετική από εκείνη που τελικά αποκαλύπτεται σήμερα.
Επί σειρά ετών η Κυβέρνηση διαβεβαίωνε τους αγρότες και την κοινωνία του Έβρου ότι το ζήτημα των υδάτων του Άρδα βρίσκεται σε τροχιά οριστικής διευθέτησης. Πριν μερικούς μήνες ο ίδιος ο κος Μητσοτάκης έλεγε στους αγρότες του Έβρου, ότι “τα νερά για το καλοκαίρι είναι εξασφαλισμένα και για τα επόμενα χρόνια” και πως δεσμεύεται να γίνουν όσα δεν έγιναν τα προηγούμενα χρόνια (25/02/2026, Έβρος). Σε απάντηση επίκαιρης ερώτησης στη Βουλή (26/01/2026), ο αρμόδιος Υφυπουργός κος Τσάφος είχε αναφερθεί σε “βραχυχρόνια Συμφωνία για πέντε (5) έτη” και στην ανάγκη υλοποίησης συνοδών έργων. Ωστόσο, οι πρόσφατες εξελίξεις δημιουργούν μια εντελώς διαφορετική εικόνα. Κατά την επίσκεψή του κου Μητσοτάκη στη Σόφια, έγινε φανερή η απόσταση ανάμεσα στις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις και την πραγματικότητα. Υπογράμμισε δημοσίως, και μάλιστα δύο φορές, την ανάγκη επίτευξης μιας «μακροπρόθεσμης και συνολικής συμφωνίας αμοιβαία επωφελούς για τις δύο χώρες», επιβεβαιώνοντας έτσι ότι όσα μέχρι πρότινος παρουσιάζονταν ως λυμένα εξακολουθούν να παραμένουν ανοικτά και ότι τέτοια συμφωνία δεν υφίσταται σήμερα. Αξιοσημείωτο δε είναι ότι ο Βούλγαρος Πρωθυπουργός απέφυγε να απαντήσει στο συγκεκριμένο αίτημα στις κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική υπήρξε η αντίδραση της βουλγαρικής πλευράς. Το βουλγαρικό Υπουργείο Περιβάλλοντος ξεκαθάρισε ότι η Βουλγαρία δεν μπορεί να αναλάβει μακροπρόθεσμες δεσμεύσεις έναντι της Ελλάδας για συγκεκριμένες ποσότητες νερού, επικαλούμενο τις επιπτώσεις
της κλιματικής αλλαγής, τη μείωση των υδάτινων πόρων και τις αυξανόμενες εσωτερικές ανάγκες της χώρας. Παράλληλα, κάλεσε ευθέως την Ελλάδα να αναπτύξει δικές της υποδομές αποθήκευσης και διαχείρισης υδάτων, επισημαίνοντας ότι η εξάρτηση από τις εισροές υδάτων από τη Βουλγαρία δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμη στρατηγική.
Οι παραπάνω τοποθετήσεις δεν αποτελούν κεραυνό εν αιθρία. Αντιθέτως, επιβεβαιώνουν όσα εδώ και χρόνια επισημαίνονται από ειδικούς, εκπροσώπους της τοπικής κοινωνίας και τον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ. Η χώρα μας εξακολουθεί να στερείται ενός ολοκληρωμένου σχεδίου υδατικής ασφάλειας για τον Έβρο ενώ οι αναγκαίες υποδομές αποθήκευσης και διαχείρισης υδάτων είτε παραμένουν ημιτελείς είτε υπολειτουργούν. Το μόνο που παραμένει σταθερό είναι οι κατά καιρούς ανακοινώσεις χρηματοδοτήσεων, όταν επισκέπτονται την περιοχή κυβερνητικά στελέχη, δίχως υλοποιήσιμα αποτελέσματα εδώ και επτά (7) χρόνια.
Ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι κρίσιμες πληροφορίες για τις ποσότητες νερού που τελικά παραδόθηκαν στην ελληνική πλευρά το 2025, για τους όρους υπό τους οποίους αυτές παραδόθηκαν και για τις πραγματικές προθέσεις της βουλγαρικής κυβέρνησης δεν προκύπτουν από την επίσημη ενημέρωση της ελληνικής Βουλής αλλά από ανακοινώσεις βουλγαρικών αρχών, από συζητήσεις στη Βουλή της Βουλγαρίας και από δημοσιεύματα του ελληνικού και βουλγαρικού Τύπου. Οι αρμόδιοι Υπουργοί στην Ελλάδα δεν έχουν δώσει μέχρι σήμερα απαντήσεις για τις ακριβείς ποσότητες που παραλήφθηκαν, για τον τρόπο μέτρησης και πιστοποίησής τους, ούτε για το εάν υπάρχει κοινά αποδεκτός μηχανισμός ελέγχου των εισροών, παρά τις επαναλαμβανόμενες Κοινοβουλευτικές μας Ερωτήσεις και Αιτήσεις Κατάθεσης Εγγράφων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η υπό διαβούλευση Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα περιγράφει ως ισχύον καθεστώς για τον ποταμό Άρδα τη «Νέα Πενταετή Κοινή Δήλωση» του Μαΐου 2025, βάσει της οποίας η παροχή νερού για άρδευση πραγματοποιείται μέσω ετήσιων συμφωνιών μεταξύ της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της βουλγαρικής εταιρείας (NEAD) που διαχειρίζεται το σύστημα των υδροηλεκτρικών φραγμάτων του Άρδα. Δηλώνεται επισήμως ότι η διασφάλιση των αναγκαίων ποσοτήτων νερού δεν εδράζεται σε δεσμευτική διακρατική συμφωνία με σαφώς καθορισμένες παροχές, αλλά σε ετήσιες διαπραγματεύσεις, οι οποίες αφήνουν ανοικτό το κρίσιμο ζήτημα της επάρκειας των υδάτων για την αγροτική παραγωγή και τα κατάντη οικοσυστήματα.
Κατόπιν τούτων
Επειδή, η απουσία εγγυημένων ποσοτήτων νερού, μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων και διαφανούς μηχανισμού παρακολούθησης δημιουργεί συνθήκες αβεβαιότητας και ομηρίας για την αγροτική παραγωγή, υπονομεύει την προστασία των οικοσυστημάτων του Έβρου και καθιστά αδύνατο κάθε σοβαρό αναπτυξιακό και παραγωγικό σχεδιασμό,
Επειδή, η επί τρία χρόνια άρνηση παροχής σαφών και τεκμηριωμένων απαντήσεων στα ερωτήματα που έχουν τεθεί στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου συνιστά θεσμική απαξίωση της Βουλής και των δημοκρατικών διαδικασιών λογοδοσίας,
Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:
1. Ποιο είναι το ακριβές νομικό καθεστώς που διέπει σήμερα την παροχή νερού από τη Βουλγαρία προς την Ελλάδα; Η πενταετής Κοινή Δήλωση σε ποιο νομικό πλαίσιο εδράζεται;
2. Ποιες ποσότητες νερού έχουν διασφαλιστεί για την αρδευτική περίοδο του 2026, με ποιο χρονοδιάγραμμα προβλέπεται η διοχέτευσή τους και ποιες είναι οι δεσμεύσεις της βουλγαρικής πλευράς για τους επόμενους μήνες; Γνωρίζουν τις ανάγκες για φέτος;
3. Ποια είναι τα έργα στα οποία αναφέρθηκε στην επίσκεψή του ο Πρωθυπουργός στον Έβρο, τον Φεβρουάριο και τα οποία θα διασφαλίσουν ότι θα υπάρχει νερό το καλοκαίρι στην περιοχή; Σε ποια φάση βρίσκονται;
3. Θεωρεί η Κυβέρνηση ότι η διασφάλιση ενός διασυνοριακού υδατικού πόρου στρατηγικής σημασίας για τη χώρα μπορεί να επαφίεται σε ετήσιες διαπραγματεύσεις της Περιφέρειας και όχι σε δεσμευτική διακρατική συμφωνία ευθύνης της κεντρικής διοίκησης; Με ποια διαπραγματευτικά εργαλεία και μηχανισμούς θα το κάνει αυτό η ΠΑΜΘ;
4. Δεδομένης της δημόσιας θέσης του βουλγαρικού Υπουργείου Περιβάλλοντος ότι δεν μπορεί να υπάρξει μακροπρόθεσμη δέσμευση για συγκεκριμένες ποσότητες νερού, ποια στρατηγική ακολουθεί η Κυβέρνηση για τη διασφάλιση της υδατικής επάρκειας και της αγροτικής παραγωγής του Έβρου κατά τα επόμενα χρόνια;
5. Θεωρούν ότι συνιστά επαρκές και ασφαλές πλαίσιο διακρατικής συνεργασίας για ένα ζήτημα ζωτικής σημασίας η ετήσια αναζήτηση προσωρινών διευθετήσεων χωρίς πολυετή δέσμευση ποσοτήτων, χωρίς σαφές θεσμικό πλαίσιο παρακολούθησης και χωρίς πλήρη και έγκαιρη ενημέρωση του Ελληνικού Κοινοβουλίου;
Αίτηση Κατάθεσης Εγγράφων
Καλούνται οι αρμόδιοι Υπουργοί, όπως υποβάλλουν για την ενημέρωση της Βουλής και των πολιτών τα κάτωθι στοιχεία:
1. Πίνακα των έργων που αφορούν στο υπ’ αριθ. (3) ερώτημα της παρούσας. Να συμπεριλαμβάνονται στοιχεία του προϋπολογισμού τους και της φάσης στην οποία βρίσκονται σήμερα.
2. Αναλυτικό Πίνακα για την πορεία όλων των έργων, μελετών και παρεμβάσεων που παρουσιάστηκαν στο με αριθ. Πρωτ. 334490/7331/30-09-2025 έγγραφο της ΠΑΜΘ ως απάντηση στην με αριθ. Πρωτ. 8824/1806 Ερώτηση & ΑΚΕ μας στη Βουλή (στάδιο ωρίμανσης, αδειοδότησης, δημοπράτησης ή υλοποίησης των έργων αυτών, χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσής)
Οι Ερωτώντες Βουλευτές
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Δούρου Ρένα
Ζαμπάρας Μίλτος
Βέττα Καλλιόπη
Κοντοτόλη Μαρίνα
Μεϊκόπουλος Αλέξανδρος
Μπάρκας Κώστας
Νοτοπούλου Κατερίνα
Παναγιωτόπουλος Ανδρέας
Παπαηλιού Γιώργος
Τσαπανίδου Πόπη
Ψυχογιός Γιώργος
