ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΝΤΩΝΙΟΥ
Αναθεώρηση της λογικής που διέπει το τρέχον πιλοτικό πρόγραμμα για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα, με βάση την εμπειρία από την αποτελεσματική εφαρμογή τού κυβερνητικού προγράμματος για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, που συνοδεύτηκε από την καινοτομία της χρήσης κάρτας αλληλεγγύης ως μέσο συναλλαγής, πρόκειται να προτείνει το υπουργείο Εργασίας στη σημερινή συνάντηση που θα γίνει με τα τεχνικά κλιμάκια των θεσμών.
Το υπουργείο θέλει την εφαρμογή ενός σχεδίου κοινωνικού εισοδήματος αλληλεγγύης με στόχο την κάλυψη των πραγματικών αναγκών των πολιτών που διαβιούν σε συνθήκες ακραίας φτώχειας και όχι μονάχα την ενίσχυση του γενικού τους εισοδήματος, όπως γίνεται σήμερα δοκιμαστικά σε 16.800 δικαιούχους με την καταβολή μηνιαίου επιδόματος, σύμφωνα δηλαδή με το πρόγραμμα για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.
Στον αντίποδα των πιέσεων από τη μεριά των δανειστών για μείωση της χρηματοδότησης ενός αποτελεσματικού πλέγματος κοινωνικής προστασίας, το υπουργείο θα υποστηρίξει ότι με το ίδιο ή και λιγότερο κόστος σε σχέση με αυτό που απαιτείται για την εφαρμογή του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος όπως το γνωρίζουμε, μπορούν να καλυφθούν πολύπλευρα και όχι μονομερώς οι ανάγκες. Ήδη 237.000 νοικοκυριά, σε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας, εκτός από την άμεση εισοδηματική τους στήριξη έχουν αρχίσει να καλύπτουν, χάρη στις επιδοτήσεις σε είδος που προβλέπει το νομοσχέδιο για την ανθρωπιστική κρίση, βασικές καθημερινές ανάγκες που αφορούν το ρεύμα, τη στέγαση με ενοίκιο και βέβαια την τροφή. Έχοντας ως πυρήνας της την παραπάνω λογική, η κυβερνητική πρόταση συμπληρώνεται από πρόσθετο πακέτο υπηρεσιών, το οποίο περιλαμβάνει την κάρτα ανασφάλιστων και την κάρτα μετακίνησης.
Τα οφέλη που θα μπορούσαν να προκύψουν από την εφαρμογή του σχεδίου που περιγράφει το υπουργείο μπορούν να είναι πολλαπλασιαστικά, με τη συμβολή των κοινωνικών εταίρων. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα τράπεζας που διαγράφει τις οφειλές δικαιούχων του προγράμματος της ανθρωπιστικής κρίσης από καταναλωτικά δάνεια και πιστωτικές κάρτες μέχρι 20.000 ευρώ. Σε αντίστοιχη πρωτοβουλία έχει προχωρήσει επίσης εταιρεία κινητής τηλεφωνίας. Ενώ άλλη τράπεζα έχει ανοίξει λογαριασμό για την παροχή σχολικών γευμάτων. Σημειώνεται επίσης ότι η κάρτα αλληλεγγύης, ένα στοίχημα που αρχικά φαινόταν ακατόρθωτο να κερδηθεί, χάρη στη συμβολή τράπεζας έγινε πραγματικότητα και πλέον δουλεύει κανονικά σε πάνω από 5.500 καταστήματα τροφής.
Αξιοποίηση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων
Στην ελληνική πρόταση περιλαμβάνεται επίσης η αξιοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων για την αποτελεσματικότερη επέκταση του πλέγματος κοινωνικής προστασίας. Εδώ εντάσσεται και το πρόγραμμα ΤΕΒΑ, το οποίο προβλέπει τη διανομή τροφίμων, με αλλαγή του τρόπου όμως με τον οποίο γινόταν ώς σήμερα, καθώς το πρόγραμμα, με προϋπολογισμό που φτάνει στα 136 εκατ. ευρώ για το 2015-2016, περιλαμβάνει για πρώτη φορά και φρέσκα τρόφιμα (κρέας, πουλερικά, φρέσκα λαχανικά, φρούτα, γαλακτοκομικά) σε ένα πακέτο. Τα εισοδηματικά κριτήρια για την ένταξη στο πρόγραμμα είναι παρόμοια με εκείνα του προγράμματος της ανθρωπιστικής κρίσης και του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος, προκειμένου να συσσωματώνονται τα στοιχεία των δικαιούχων και να δομηθεί ένας χάρτης φτώχειας της Ελλάδας. Στις 26 Αυγούστου ολοκληρώνεται η περίοδος των αιτήσεων για την ένταξη στο ΤΕΒΑ και μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί 130 χιλιάδες αιτήσεις. Για το πακέτο των τροφίμων προαναγγέλλονται διαγωνισμοί σε δύο φάσεις, με την πρώτη να είναι κεντρική, απευθείας από το υπουργείο, για να κερδηθεί χρόνος.
Η δεύτερη φάση περνά στα χέρια των 57 τοπικών συμπράξεων ανά την Ελλάδα, οι οποίες σχηματίζουν μια μεγάλη ομπρέλα ανά νομό που περιλαμβάνει Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, την Εκκλησία, ΜΚΟ, ενώσεις πολιτών και άτυπες δομές αλληλεγγύης, με στόχο τον εντοπισμό των πολύ φτωχών ανθρώπων και την κάλυψη των επισιτιστικών αναγκών τους με ταυτόχρονη τόνωση της τοπικής παραγωγής.
Την ώρα, λοιπόν, που οι θεσμοί κινούνται στην κατεύθυνση της προς τα κάτω συμπίεσης της προνοιακής πολιτικής, η κυβέρνηση καταθέτει τη δική της πρόταση, πλήρη και κυρίως αποτελεσματική.
