Παρά την απόπειρα αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης εν μέσω πολιτικών εξελίξεων, η κυβέρνηση τελικά αφήνει απροστάτευτα από τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας εκατοντάδες χιλιάδες υπερχρεωμένα νοικοκυριά, ομολογώντας στην ουσία ότι δεν θα ληφθεί καμία σχετική μέριμνα και μεταθέτοντας τις όποιες αποφάσεις στις ίδιες τις τράπεζες.
Χθες κυκλοφόρησαν γενικόλογες αναφορές περί παράτασης της προστασίας της πρώτης κατοικίας για έξι μήνες, αφήνοντας να φανεί ότι πρόκειται για κυβερνητική παρέμβαση υπέρ των δανειοληπτών, κάτι που ωστόσο δεν ισχύει. Ακόμα και ο αρμόδιος υπουργός Ανάπτυξης Κ. Σκρέκας μετά τη συνάντησή του με τον πρωθυπουργό Αντ. Σαμαρά δήλωσε ότι η πρώτη κατοικία δεν κινδυνεύει, καθώς υπάρχει ο Κώδικας Δεοντολογίας των τραπεζών.
Στην πραγματικότητα, άρση της αναστολής πλειστηριασμών αποφασίστηκε από το τέλος του 2013 οδηγώντας σε παύση ισχύος του σχετικού προστατευτικού καθεστώτος. Το 2014 χαρακτηρίστηκε μεταβατική περίοδος έως ότου υπάρξει "πλαίσιο" για ρύθμιση του ιδιωτικού χρέους κι έτσι μόνο για φέτος η κυβέρνηση θεσμοθέτησε περιορισμένη προστασία της κύριας κατοικίας μέσω πολλαπλών και σωρευτικών προϋποθέσεων, με βασικό κριτήριο να κρατήσει μόνιμα ενεργά τα δάνεια ή να "αναστήσει" τα αδρανή, υπέρ των τραπεζών.
Από πέρσι τον Δεκέμβριο ήταν σαφές ότι πρόκειται για μετάβαση στο 2015, οπότε δεν θα ισχύει ούτε ένα αντίστοιχο θεσμοθετημένο, ελάχιστο επίπεδο προστασίας της πρώτης κατοικίας δανειοληπτών από πλειστηριασμούς, αλλά θα δημιουργηθούν "θεσμοί" των ίδιων των τραπεζών.
Μάλιστα ο προηγούμενος υπουργός Ανάπτυξης Ν. Δένδιας χαρακτήρισε τη μεταβατική ρύθμιση (του προκατόχου του Κ. Χατζηδάκη) ως άνευ ουσίας, καθώς εντάχθηκαν λιγότερες από 3.000 περιπτώσεις, όταν οι αρχικές επαγγελίες αναφέρονταν σε κάλυψη του 90% των υπερχρεωμένων νοικοκυριών.
Προστασία μπορούν να επιδιώξουν οι δανειολήπτες μόνο δικαστικώς μέσω του "νόμου Κατσέλη", για τον οποίο, σημειωτέον, ο ορισμός δικάσιμου φτάνει πλέον και το 2030.
Όσο για τον Κώδικα Δεοντολογίας της ΤτΕ αφήνει την απόφαση για περίοδο αναστολής (καθώς και για περίοδο χάριτος) στις ίδιες τις τράπεζες, ενώ ορίζεται ως χρόνος παρουσίασης όλων των στοιχείων και πρόταση ρύθμισης μόνο για "συνεργάσιμους δανειολήπτες" χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες.
ΕΚΠΟΙΖΩ: Εδώ και τώρα αποτελεσματική λύση
Σοκ προκαλεί η διατύπωση της θέσης της κυβέρνησης ότι δεν υφίστανται λόγοι ανανέωσης της απαγόρευσης πλειστηριασμών, επειδή τάχα εξασφαλίζουν προστασία ο Κώδικας Δεοντολογίας και ο νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, επισημαίνει η καταναλωτική οργάνωση ΕΚΠΟΙΖΩ και ζητεί επιτακτικά εδώ και τώρα οριστικές και αποτελεσματικές λύσεις για τα "κόκκινα" δάνεια και μέχρι τότε προστασία με το προ του 2014 καθεστώς για όλα τα ακίνητα.
Όπως τονίζει, οι πρόσφατες δηλώσεις του Κ. Σκρέκα φανερώνουν είτε έλλειψη κοινωνικής ευθύνης εκ μέρους της κυβέρνησης είτε ελλιπή πληροφόρηση σχετικά με το πολύ κρίσιμο ζήτημα της αναστολής των πλειστηριασμών, καθώς η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική:
1. Οι διατάξεις του Κώδικα Δεοντολογίας δεν αφορούν οφειλές που έχουν καταγγελθεί και κινδυνεύουν να οδηγήσουν σε αναγκαστική εκτέλεση, αλλά οφειλές που πρόκειται ή μόλις έχουν βρεθεί σε καθυστέρηση. Δηλαδή σκοπός του είναι να προλάβει την υπερχρέωση και όχι να τη θεραπεύσει, ενώ καταδεικνύει άγνοια και μόνο η αναφορά του Κώδικα και των πλειστηριασμών στην ίδια πρόταση.
2. Ο νόμος 3869/2010 για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, αν και αποτελεί ένα εξαιρετικά προστατευτικό νομοθετικό πλαίσιο, δεν είναι δυνατόν να απορροφήσει όλους τους υπερχρεωμένους δανειολήπτες, αφορά δε όσους βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία και δεν είναι έμποροι.
- Η αναστολή που δόθηκε με το ν. 4224/2013, η ισχύς του οποίου λήγει, ήταν πολύ πιο περιοριστική έναντι του προ του 2014 καθεστώτος κι έτσι υπήχθησαν πολύ λιγότεροι δανειολήπτες.
- Την ίδια στιγμή που στελέχη τραπεζών διαμηνύουν ότι δεν τους ενδιαφέρουν οι πλειστηριασμοί, κάθε Τετάρτη, στα ειρηνοδικεία όλης της χώρας, βγαίνουν ακίνητα στο σφυρί. Στην ουσία, τονίζει, "η κυβέρνηση σκοπεύει να αφήσει τον λύκο να φυλάει τα πρόβατα".
Α.Ζ.
