ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΝΙΚΟ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Το σύστημα παίζει τα ρέστα του, μας λέει στη συνέντευξη που ακολουθεί ο Κώστας Πουλάκης, μέλος της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ. Λόγω δε της αρμοδιότητάς του, συζητούμε για τις δημοσκοπήσεις, και προβλέπει ότι το εκλογικό αποτέλεσμα θα κριθεί από την ικανότητα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να επιβάλει το κοινωνικό και δημοκρατικό πρόταγμα. Η εν εξελίξει διαβούλευση της κυβέρνησης με την τρόικα, με έμφαση στα τελευταία επεισόδια (π.χ. ΕΝΦΙΑ) είναι ένα άλλο θέμα, μαζί βέβαια με τα αυτοδιοικητικά θέματα.
* Τι από τα δύο ισχύει: Η κυβέρνηση δίνει μάχη χαρακωμάτων με την τρόικα, δεδομένης και της άτυπης προεκλογικής περιόδου που διανύουμε ή μήπως είναι άλλη μία πράξη του έργου που ανεβάζουν κάθε φορά που γίνεται ο έλεγχος των δανειστών;
Πιθανόν να ισχύουν εν μέρει και τα δύο. Άλλωστε, η κυβέρνηση κινείται σε ένα παράλληλο σύμπαν. Από τη μία έχουμε την εφιαλτική πραγματικότητα που ζουν οι πολίτες και από την άλλη την επικοινωνιακή κυβερνητική καταιγίδα περί "τέλους των Μνημονίων". Ειδικά δε στη σημερινή συγκυρία, αυτό προφανώς συνδέεται και με τους εκλογικούς υπολογισμούς Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ και τις στοχεύσεις τους εν όψει της προεδρικής εκλογής. Βέβαια, οι κυβερνητικοί τακτικισμοί πέφτουν στο κενό, αφού -έχοντας αποδεχθεί ως μονόδρομο τη νεοφιλελεύθερη λογική της λιτότητας- η κυβέρνηση δεν έχει καμία πραγματική διαπραγματευτική βάση. Αυτό, λόγου χάρη, αποδείχθηκε περίτρανα με τις παλινωδίες γύρω από τις 100 δόσεις, που αποτέλεσαν «σημαία» της κυβερνητικής ρητορείας, και το πρόσφατο φιάσκο με την εξαίρεση από αυτές των δόσεων του ΕΝΦΙΑ. Έτσι, όποια κι αν είναι τα κίνητρα που υπαγορεύουν τους κυβερνητικούς ελιγμούς, το ερώτημα είναι τι βιώνουν οι πολίτες στην τσέπη τους και τη ζωή τους. Κι εκεί, η σύγκριση με την πραγματικότητα αποβαίνει μοιραία για την κυβέρνηση.
* Τι πιστεύετε; Υπάρχει περίπτωση να αιφνιδιάσουν με πρόωρες εκλογές οι κ. Σαμαράς και Βενιζέλος;
Αν και συνήθως οι πρόωρες εκλογές δεν προαναγγέλλονται, θα σας καταθέσω την αίσθησή μου. Ζούμε τις «τελευταίες ημέρες της Πομπηίας» του μνημονιακού καθεστώτος. Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα σύστημα εξουσίας δεκαετιών που καταρρέει και είναι αποφασισμένο να κάνει τα πάντα προκειμένου να κρατηθεί στο τιμόνι της χώρας έστω και μία μέρα παραπάνω. Όλα τα δεδομένα -τα τεράστια και συχνά άδηλα οικονομικά συμφέροντα που υπηρετούνται, ο αυταρχικός τρόπος άσκησης της εξουσίας, αλλά και το ήθος και η αρχομανία των ίδιων των πρωταγωνιστών- δείχνουν ότι Ν.Δ. και ΠΑΣΟΚ δεν θέλουν με τίποτα τις εκλογές. Είναι λάθος να αναλύουμε το πολιτικό σκηνικό με τους όρους της συναινετικής δικομματικής εναλλαγής που είχαμε συνηθίσει ώς το 2009. Οι επόμενες εκλογές θα σηματοδοτήσουν μια μεγάλη ανατροπή σε όλα τα επίπεδα, γι' αυτό θεωρώ απίθανο Σαμαράς και Βενιζέλος να ξεδιπλώσουν μια τακτική διαχείρισης της διαφαινόμενης ήττας τους. Αντίθετα, νομίζω, για να δανειστώ έναν χαρτοπαικτικό όρο, ότι το σύστημα «παίζει τα ρέστα του».
* Με βάση τις δημοσκοπήσεις της τελευταίας περιόδου, από τι θα εξαρτηθεί αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα έχει αυτοδυναμία ή όχι;
Η πρωτιά του ΣΥΡΙΖΑ σε όλες τις έρευνες μετά τις ευρωεκλογές είναι ένα δεδομένο που έχει μεγάλη αξία, όπως και η διεύρυνση της διαφοράς με τη Ν.Δ. μετά τον Αύγουστο. Και, επειδή συνηθίζεται να αποκαλούμε τις έρευνες φωτογραφίες της στιγμής, η χρονική παρατήρηση των φωτογραφιών μάς δημιουργεί μια «κινηματογραφική ταινία» με τέλος που μπορούμε να προβλέψουμε. Με δεδομένη τη δυναμική που έχει δημιουργήσει το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, το θετικό αντίκτυπο της παρουσίασης της κυβερνητικής πρότασης του ΣΥΡΙΖΑ στη ΔΕΘ, την αυξανόμενη απογοήτευση από την κυβερνητική πολιτική, αλλά και το γεγονός ότι ο φόβος, που κυριάρχησε στις εκλογές του 2012, έχει εκλείψει, φαίνεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ βαδίζει σταθερά προς το κατώφλι της κυβερνητικής πλειοψηφίας. Η επίτευξή της, βέβαια, θα εξαρτηθεί και από άλλους, εξωγενείς παράγοντες. Κυρίως όμως από το αν ο ΣΥΡΙΖΑ θα συνεχίσει να αφουγκράζεται με επιτυχία την κοινωνική συγκυρία.
* Σε ποια ποιοτικά χαρακτηριστικά ο ΣΥΡΙΖΑ εμφανίζει βελτίωση και ποια χρήζουν περαιτέρω βελτίωσης;
Ως γνωστόν, το εκλογικό σώμα από το 2012 και μετά εμφανίζει μία ηλικιακή και κοινωνική διαιρετική τομή: ο ΣΥΡΙΖΑ υστερεί δημοσκοπικά μόνο στις ηλικίες άνω των 65, στους συνταξιούχους, στις νοικοκυρές, στους αγρότες και στις υψηλές εισοδηματικά κατηγορίες, ενώ αντίθετα η υπηρέτηση της μνημονιακής πολιτικής διέλυσε πλήρως τις κοινωνικές συμμαχίες της Ν.Δ. με τους εργαζόμενους και ευρύτερα τα πιο δυναμικά κοινωνικά στρώματα. Η διαίρεση αυτή αντικατοπτρίζει ευθέως τα δύο αντιπαρατιθέμενα αυτή τη στιγμή πολιτικά αφηγήματα. Ο ΣΥΡΙΖΑ προηγείται σαφώς σε όλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά που συγκροτούν την, ας την ονομάσουμε, «κοινωνική και δημοκρατική ατζέντα» (οικονομική ανάπτυξη, καταπολέμηση της ανεργίας, κοινωνική πολιτική, πάταξη της διαφθοράς, διαπραγμάτευση για το χρέος και δημοκρατική διακυβέρνηση της χώρας), ενώ αντίθετα υστερεί έναντι της Ν.Δ. στην πιο συντηρητική ατζέντα, που περιλαμβάνει όλο το δόγμα «νόμος και τάξη» (εθνικά θέματα, ασφάλεια, μεταναστευτικό). Το τελικό, λοιπόν, εκλογικό αποτέλεσμα, θα κριθεί από την ικανότητα του ΣΥΡΙΖΑ να επιβάλει ως κυρίαρχο στην προεκλογική περίοδο το κοινωνικό και δημοκρατικό πρόταγμα.
* Είστε υπεύθυνος στην Π.Γ. για την Αυτοδιοίκηση από τον Οκτώβριο του 2012. Μετά και τις πρόσφατες περιφερειακές και αυτοδιοικητικές εκλογές, τι απολογισμό κάνετε;
Ανέλαβα την ευθύνη για την Αυτοδιοίκηση σε μια κρίσιμη περίοδο, αφενός λόγω των διαλυτικών συνεπειών του "Καλλικράτη" και των Μνημονίων, αφετέρου λόγω της ανάγκης να αντιστοιχηθεί προγραμματικά, πολιτικά, οργανωτικά και εκλογικά η αυτοδιοικητική παρουσία του ΣΥΡΙΖΑ με την κοινοβουλευτική του δύναμη. Τώρα που ολοκληρώθηκε ένας κύκλος, νομίζω ότι μπορούμε να βγάλουμε ορισμένα συμπεράσματα. Πρώτον, η ριζοσπαστική Αριστερά είναι σημαντικά αναβαθμισμένη και σίγουρα θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην αναζωογόνηση του αυτοδιοικητικού θεσμού. Δεύτερον, οι προσπάθειές μας να λειτουργούμε συλλογικά και συναινετικά απέδωσαν. Ώστε σήμερα προχωράμε με κοινό βηματισμό και αισιοδοξία στους επόμενους άμεσους στόχους μας: Προγραμματικά, την ολοκλήρωση της πρότασής μας για την Αυτοδιοίκηση, που ήδη βρίσκεται στο στάδιο της εξειδίκευσης, με αιχμή τον «αντι-Καλλικράτη» - από τις κεντρικές θεσμικές μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες της αυριανής κυβέρνησης της Αριστεράς. Και πολιτικά, την πολύπλευρη στήριξη των αριστερών δημοτικών και περιφερειακών αρχών, που δέχονται πόλεμο από τη συγκυβέρνηση και τα διαπλεκόμενα συμφέροντα. Είναι καθήκον μας να αποδείξουμε ότι, παρ' ότι δρουν μέσα σε ένα εχθρικό πολιτικό και θεσμικό περιβάλλον, μπορούν να αποτελέσουν ένα απτό παράδειγμα εναλλακτικής, προοδευτικής, δημοκρατικής και κοινωνικά ευαίσθητης διοίκησης.
* Στην επικείμενη επαναληπτική εκλογή της Καισαριανής, ποιες είναι οι δυνάμεις που συγκρούονται και ποιο το διακύβευμα;
Στην επαναληπτική εκλογή της Καισαριανής, η δημοτική αρχή που στηρίχθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ θα ζητήσει από τους πολίτες την εντολή να συνεχίσει το δύσκολο έργο που ξεκίνησε εδώ και δύο μήνες και έχει ήδη δώσει απτά αποτελέσματα. Παρ' όλο το συμβολικό βάρος της Καισαριανής, ως ΣΥΡΙΖΑ δεν πρόκειται να επιδοθούμε σε έναν ιδιότυπο και αδιέξοδο αριστερό εμφύλιο. Δεν έχουμε την πολυτέλεια για κάτι τέτοιο, τη στιγμή που χιλιάδες πολίτες στερούνται ακόμα και τους στοιχειώδεις όρους επιβίωσης. Το διακύβευμα λοιπόν και αυτής της εκλογής είναι η ανάδειξη μιας δημοτικής αρχής που -πέρα από την επαναστατική ρητορεία- κάνει πράξη την κοινωνική αλληλεγγύη και παλεύει να ανατρέψει τον "Καλλικράτη" και τα Μνημόνια μέσα στην ίδια την καθημερινότητα των πολιτών. Και που, ταυτόχρονα, ανοίγει δρόμο για τη συνολική ανατροπή σε κεντρικό επίπεδο, με μια κυβέρνηση της Αριστεράς. Προσωπικά, είμαι αισιόδοξος ότι οι πολίτες της Καισαριανής θα επιβεβαιώσουν την επιλογή που έκαναν πριν λίγο καιρό και θα επιβραβεύσουν την τιτάνια προσπάθεια που έχει καταβληθεί από τη δημοτική αρχή Κοντόσταυλου σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα.
