Η Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (COP29) ολοκληρώθηκε με έναν νέο οικονομικό στόχο, με στόχο να βοηθήσει τις χώρες να προστατεύσουν τους πολίτες και τις οικονομίες τους από τις κλιματικές καταστροφές και να μοιραστούν τα οφέλη της καθαρής ενέργειας.
Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε τη συμφωνία που επιτεύχθηκε στην COP29 επισημαίνοντας ότι σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τη συνεργασία και τη χρηματοδότηση για το κλίμα.
«Θα οδηγήσει σε επενδύσεις στην καθαρή μετάβαση, μειώνοντας τις εκπομπές και οικοδομώντας την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή» ανέφερε με ανάρτησή της στην πλατφόρμα Χ. Επίσης, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να ηγείται, εστιάζοντας στην υποστήριξη στους πιο ευάλωτους.
Η μεγαλύτερη δέσμευση της COP29 αφορά τη χρηματοδότηση 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως μέχρι το 2035 για επιχορηγήσεις και χαμηλότοκα δάνεια, ώστε να στηριχθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες στη μετάβαση προς οικονομίες χαμηλών εκπομπών και στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Παράλληλα, ορίστηκε ένας ευρύτερος στόχος 1,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως, ο οποίος όμως στηρίζεται κυρίως σε επενδύσεις από τον ιδιωτικό τομέα και σε μηχανισμούς χρηματοδότησης που παραμένουν ασαφείς.
Ωστόσο, οι ανεπτυγμένες χώρες, αν και αναγνώρισαν την ανάγκη για στήριξη του αναπτυσσόμενου κόσμου, δεν ανέλαβαν ισχυρότερες δεσμεύσεις. Αυτό αφήνει τις αναπτυσσόμενες χώρες να αντιμετωπίζουν ολοένα και συχνότερες καταστροφές, όπως ξηρασίες, πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα, που καταστρέφουν οικονομίες και θέτουν σε κίνδυνο εκατομμύρια ζωές.

Το κενό της συμφωνίας
Τα 300 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως δεν επαρκούν ούτε για την κάλυψη των βασικών αναγκών προσαρμογής, πόσο μάλλον για τη μετάβαση σε καθαρές τεχνολογίες.
Οι αναπτυσσόμενες χώρες χρειάζονται άμεσες και ουσιαστικές επενδύσεις για να αντιμετωπίσουν την κλιματική κρίση, αλλά οι οικονομικοί στόχοι της COP29 αφήνουν πολλά ερωτηματικά για την υλοποίησή τους.
India leads revolt against #COP29 deal; 'You betrayed global south' | Watch fiery statement pic.twitter.com/PoGjnJQ9wE
— The Times Of India (@timesofindia) November 25, 2024
Επιπλέον, η συμφωνία που επιτεύχθηκε στη Διάσκεψη COP29 για τη χρηματοδότηση της κλιματικής αλλαγής αντιμετωπίζει έντονες επικρίσεις από οικονομολόγους, οι οποίοι τονίζουν ότι η απουσία πρόβλεψης για τον πληθωρισμό καθιστά την υποτιθέμενη «τριπλασιασμένη» δέσμευση μια ψευδαίσθηση.
Παρότι οι πλούσιες χώρες συμφώνησαν να αυξήσουν τη χρηματοδότηση σε 300 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως μέχρι το 2035, το ποσό αυτό χάνει σημαντικά την αξία του λόγω της μη προσαρμογής του στον πληθωρισμό.

Η συμφωνία παρουσιάστηκε ως τριπλασιασμός του αρχικού στόχου των 100 δισ. δολαρίων ετησίως, που είχε τεθεί το 2009. Ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση του Guardian, η πραγματική αξία των 300 δισ. δολαρίων το 2035 θα είναι κατά περίπου 20% μικρότερη, αν υπολογιστεί ο μέσος πληθωρισμός των ΗΠΑ των τελευταίων 15 ετών (2,38%). Αν ο πληθωρισμός είναι υψηλότερος, η απώλεια θα είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Ο καθηγητής οικονομικών Michael Greenstone από το Πανεπιστήμιο του Σικάγο παρομοίασε τη συμφωνία με ένα «ποτήρι που έχει μέσα μόνο λίγες σταγόνες νερό» και τόνισε ότι η απουσία προσαρμογής για τον πληθωρισμό το καθιστά ακόμα πιο άδειο.
Οι αναπτυσσόμενες χώρες, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης, θα λάβουν χρηματοδότηση που ήδη θεωρούν ανεπαρκή για τις ανάγκες τους, ενώ αυτή θα υποτιμάται ακόμα περισσότερο με την πάροδο του χρόνου. Οι οικονομολόγοι, όπως ο Amar Bhattacharya, είχαν προειδοποιήσει ότι οι στόχοι έπρεπε να προσαρμοστούν στον πληθωρισμό, υποστηρίζοντας πως τα 300 δισ. δολάρια του 2030 θα έπρεπε να αυξηθούν στα 368 δισ., ενώ τα 390 δισ. δολάρια του 2035 θα έπρεπε να φτάσουν στα 538 δισ.

Η Lisa Sachs, διευθύντρια του Columbia Center on Sustainable Investment, χαρακτήρισε τη συμφωνία της COP29 «βαθιά ελαττωματική». Τόνισε ότι το ποσό των 300 δισ. δολαρίων ετησίως αντιστοιχεί μόλις στο 12% των αναγκών των αναπτυσσόμενων χωρών, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ο πληθωρισμός. Επιπλέον, υπογράμμισε την απουσία συγκεκριμένων σχεδίων χρηματοδότησης ή ανάλυσης επενδυτικών αναγκών.
Η κοινωνική οικονομολόγος Naila Kabeer πρόσθεσε ότι η συμφωνία δεν έλαβε υπόψη βασικές προτάσεις για τη βελτίωση της ποιότητας και της προσβασιμότητας της χρηματοδότησης. Σημείωσε ότι η υπερβολική εξάρτηση από τον ιδιωτικό τομέα δημιουργεί εμπόδια για τις αναπτυσσόμενες χώρες, οι οποίες συχνά δεν διαθέτουν το «φιλικό προς την αγορά» περιβάλλον που απαιτείται για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων.
Τέλος, η COP29 απέφυγε επίσης να επαναλάβει την ανάγκη μετάβασης από τα ορυκτά καύσιμα, εστιάζοντας αντ’ αυτού στη συμφωνία του Ντουμπάι, που επικεντρώνεται στην ενίσχυση της χρηματοδότησης και της συνεργασίας
Η συμφωνία της COP29 αποτελεί μια συμβιβαστική λύση που απέτρεψε την πλήρη κατάρρευση των διαπραγματεύσεων, αλλά απέχει πολύ από το να καλύψει τις ανάγκες των ευάλωτων χωρών.
Χωρίς προσαρμογή στον πληθωρισμό και συγκεκριμένα σχέδια δράσης, η χρηματοδότηση παραμένει ένα ανεπαρκές και ασαφές μέτρο μπροστά σε μια παγκόσμια κλιματική κρίση που απαιτεί αποφασιστικές λύσεις.


