Αλυσιδωτές αντιδράσεις και ισχυρές αναταράξεις στο σύστημα της παγκόσμιας οικονομίας προκαλεί η κατρακύλα των τιμών του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, ενισχύοντας το πλεονέκτημα των ισχυρών ανεπτυγμένων οικονομιών του πλανήτη, όπως αυτές των ΗΠΑ και της Γερμανίας, έναντι των αναπτυσσόμενων ή στάσιμων, όπως εκείνες της Τουρκίας και της Ιαπωνίας. Την ίδια ώρα, ο σκληρός πυρήνας της παγκόσμιας πετρελαϊκής βιομηχανίας με επικεφαλής τα φιλικοαμερικανικά καθεστώτα της Σαουδικής Αραβίας και του Κουβέιτ δεν συζητά καν ενδεχόμενο μείωσης της παραγωγής για να συγκρατηθούν οι τιμές, ενισχύοντας τα σενάρια που μιλούν για συμπαιγνία Ουάσιγκτον - Ριάντ στη χειραγώγηση της αγοράς με στόχο να χτυπηθεί η ενεργειακή βιομηχανία της Ρωσίας και κατ' επέκταση ο Πούτιν.
Τιμές σε ελεύθερη πτώση
Η τιμή του πετρελαίου υποχώρησε ακόμη περισσότερο χθες, στο άνοιγμα της αγοράς εμπορευμάτων της Νέας Υόρκης (Nymex), πέφτοντας κάτω από τα 55 δολάρια το βαρέλι, για πρώτη φορά τα τελευταία πεντέμισι χρόνια. Το απόγευμα, το ελαφρύ αργό παράδοσης Ιανουαρίου κυμαινόταν στα 54,24 δολάρια, χάνοντας 1,67 δολάρια σε σύγκριση με την προχθεσινή τιμή του, ενώ το μπρεντ υποχωρούσε κι αυτό κατά 3,6% φτάνοντας στα 58,86 δολάρια το βαρέλι.
Ακολουθώντας την "κολασμένη πτώση" των τιμών -όπως την αποκαλούν ήδη οι αναλυτές- τα χρηματιστήρια των πετρελαιοπαραγωγών χωρών του Κόλπου ήρθαν αντιμέτωπα με μίνι κραχ και σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα, όπως αυτή του Ντουμπάι, η πτώση θύμιζε έντονα ημέρες του 2008. Το Χρηματιστήριο του εμιράτου έκλεισε στις 3.083,69 μονάδες, με πτώση 7,3%, στις μεγαλύτερες ημερήσιες απώλειές που έχει καταγράψει την τελευταία πενταετία. Οι εταιρείες Emmar και Arabtec είδαν τις μετοχές τους να πέφτουν κατά 10%, το μέγιστο που επιτρέπεται σε μία συνεδρίαση.
Παρόμοια ήταν η εικόνα και στο χρηματιστήριο της Σαουδικής Αραβίας που υποχώρησε κατά 7,3%, στις 7.330,30 μονάδες, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάιο του 2013. Ο κλάδος των πετροχημικών έχασε 7,5% και της ενέργειας 6,8%. Το χρηματιστήριο του Άμπου Ντάμπι έπεσε κάτω από το ψυχολογικό όριο των 4.000 μονάδων, στις 3.892,08, καταγράφοντας απώλειες 6,9%, ενώ μικρότερη ήταν η πτώση στο Κατάρ (-3,5%) και το Κουβέιτ (-2,1%).
Σφυρίζουν αδιάφορα
Εντύπωση πάντως προκαλεί η "ψύχραιμη" αντιμετώπιση της κατάστασης από τα καθεστώτα των πετρελαιοπαραγωγών χωρών του Περσικού, που, σε πλήρη αντίθεση με την κοινή λογική των οικονομικών, δεν συζητούν καν το ενδεχόμενο μείωσης της παραγωγής για να περιοριστεί η υπερπροσφορά και να συγκρατηθούν οι τιμές.
Ο υπουργός Πετρελαίου του Κουβέιτ Άλι αλ Ομάιρ δήλωσε χθες ότι "δεν υπάρχει λόγος" να αλλάξει ο ΟΠΕΚ την πρόσφατη απόφασή του να διατηρηθεί σταθερή η παραγωγή, σημειώνοντας πως η πολιτική αυτή είναι σωστή και πρέπει να υποστηριχθεί... Ο Κουβεϊτιανός υπουργός απέρριψε μάλιστα τις εκκλήσεις για μείωση της παραγωγής ώστε να αναστραφεί η πτωτική τάση των τιμών.
Ο Ομάιρ άφησε να εννοηθεί ότι η τιμή του αργού μπορεί να συνεχίσει την πτωτική πορεία της μέχρι να σταματήσει η παραγωγή πετρελαίου από μη συμβατικές πηγές, εξηγώντας ότι αυτό εξαρτάται από την ικανότητα των παραγωγών σχιστολιθικού πετρελαίου και ασφαλτούχου άμμου να συνεχίσουν την παραγωγή τους με μειωμένο κόστος.
Επιστροφή στις "σταθερές αξίες"
Η κατρακύλα του πετρελαϊκού "χρηματιστηρίου" δεν σημαίνει κατ' ανάγκην καταστροφή για όλους. Η Γερμανία φαίνεται να βγαίνει για άλλη μια φορά κερδισμένη από την κατάσταση αυτή καθώς το παγκόσμιο επενδυτικό ενδιαφέρον στρέφεται και πάλι στις "σταθερές αξίες" των γερμανικών ομολόγων.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι επενδυτές προεξοφλούν επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης λόγω της περιορισμένης ζήτησης για πετρέλαιο και αναζητούν «ασφαλή καταφύγια» για τα λεφτά τους σε ισχυρά κρατικά ομόλογα, όπως είναι τα γερμανικά, οι τιμές των οποίων παρουσιάζουν σταθερή άνοδο όσο το πετρέλαιο πέφτει.
Η τιμή του δεκαετούς γερμανικού ομολόγου κατέγραψε και χθες άνοδο για έβδομη κατά σειρά ημέρα, σημειώνοντας το μεγαλύτερο ανοδικό σερί από τον Οκτώβριο του 2013. Όσο για την απόδοσή του, υποχώρησε κατά 0,02 μονάδες βάσης, σταθεροποιούμενη στις 0,601 μονάδες, που είναι η χαμηλότερη από το 1989.
Η πτώση των τιμών του μπρεντ κατά 46% από τις αρχές του χρόνου διατηρεί σε υψηλά επίπεδα την αξία των ισχυρών ευρωπαϊκών ομολόγων. Ταυτόχρονα, η επιβράδυνση της ανάπτυξης «πιέζει» τον πληθωρισμό κάτω από τον στόχο της ΕΚΤ (πλησίον αλλά χαμηλότερα του 2,0%) ωθώντας την κεντρική τράπεζα να λάβει μέτρα τόνωσης που με τη σειρά τους θα ανεβάσουν ακόμη πιο ψηλά τις τιμές των ομολόγων, εκτιμούν οι αναλυτές.
Παράπλευρες απώλειες
Την ίδια ώρα στον "μικρόκοσμο" των αναδυόμεων οικονομιών, η κατάσταση "φλερτάρει" με το δράμα. Η καταβύθιση των πετρελαϊκών τιμών σε συνδυασμό με τις πάμπολλες αλληλεξαρτήσεις στο πλαίσιο της παγκόσμιας οικονομίας δημιουργούν σοβαρές ασύμμετρες απειλές που εκδηλώνονται άμεσα.
Η ισοτιμία της τουρκικής λίρας έπεσε χθες σε ιστορικό χαμηλό σε σχέση με το δολάριο και το ευρώ, πτώση που αποδίδεται στη "νευρικότητα" των αγορών λόγω της κατακρήμνισης του ρουβλίου, αλλά και στις συλλήψεις αντιπολιτευόμενων δημοσιογράφων.
Η λίρα έχασε άλλο ένα 0,60% χθες και η ισοτιμία της προς το δολάριο διαμορφώθηκε στις 2,38 λίρες/δολ. από 2,41 που ήταν νωρίτερα. Η ισοτιμία της έναντι του ευρώ διαμορφώθηκε την ίδια ώρα στις 2,99 λίρες ανά ευρώ, ενώ νωρίτερα είχε ξεπεράσει και τις 3 λίρες ανά ευρώ.
Για να αντιμετωπιστεί η έκτακτη κατάσταση η Κεντρική Τράπεζα της χώρας ανακοίνωσε ότι από σήμερα θα καλύπτει η ίδια "τις ανάγκες σε ξένο συνάλλαγμα των σημαντικών δημόσιων εταιρειών ενέργειας ώστε να μειωθεί η έκθεσή τους στην αναταραχή των χρηματαγορών". Το χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης έκλεισε επίσης με πτώση -3,2%.
Στην άλλη άκρη του κόσμου, το χρηματιστήριο του Μπουένος Άιρες συνέχισε και τη Δευτέρα τη μεγάλη του πτωτική πορεία εξ αιτίας της πτώσης των τιμών του πετρελαίου, κλείνοντας στο -8,28%. Η βραζιλιάνικη εταιρεία πετρελαίου Petrobras και η εταιρεία YPF της Αργεντινής ήταν αυτές που υπέστησαν τις πιο σοβαρές απώλειες, χάνοντας αντιστοίχως 14,05% και 11,15% της αξίας τους. Η χρηματιστηριακή αγορά της Αργεντινής έχασε από την αρχή του μήνα 22,7% της αξίας της εξ αιτίας της πτώσης των τιμών του πετρελαίου.
Ταυτόχρονα η Αργεντινή υπέστη εφέτος σημαντική επιβράδυνση της εθνικής οικονομίας της με ετήσιο πληθωρισμό της τάξης του 25%, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία.
