Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Ο έξω κόσμος -πολιτικός και οικονομικός- έχει τα μάτια του στραμμένα στο πετρέλαιο, στο ρούβλι, στα εγκλήματα με ισλαμικό μανδύα, είτε πρόκειται για το Σίδνεϊ είτε για το Πακιστάν κι όχι πια στην Ελλάδα της κρίσης. Ίσως μετά την τρίτη ψηφοφορία για Πρόεδρο της Δημοκρατίας οι προβολείς να στραφούν πάλι στην καθημαγμένη μικρή μας χώρα της Ευρωζώνης, αλλά μέχρι τότε το παιχνίδι του τρόμου είναι κυρίως εσωτερικό. Γι' αυτό και ο απόηχος της πολυδιαφημισμένης επίσκεψης του επιτρόπου Οικονομικών Υποθέσεων Πιερ Μοσκοβισί ήταν περιορισμένος εκτός συνόρων. Άλλωστε την ατάκα του περί Grexit, που προκάλεσε χθες αντιδράσεις και στην πατρίδα του, τη μάζεψε χθες στην αποχαιρετιστήρια συνέντευξη Τύπου που έδωσε.
Ενδεχομένως επειδή δεν άρεσε και σε στελέχη του κόμματός του, που έσπευσαν μέσω της ιστοσελίδας της γαλλικής Figaro να του ασκήσουν αυστηρή κριτική, γιατί έφερε σε... δύσκολη θέση τη σοσιαλιστική οικογένεια. Με αυτή του την επίσκεψη ο Μοσκοβισί μετατράπηκε σε «φερέφωνο» της λιτότητας, όπως τον κατηγόρησε ο Γάλλος σοσιαλιστής ευρωβουλευτής Γκιγιόμ Μπαλάς και πρόσθεσε: «Πίστευα ότι εμείς είμαστε υπέρ ενός επαναπροσανατολισμού της ευρωπαϊκής πολιτικής στα οικονομικά θέματα... Δεν κατάλαβα ότι οι Σοσιαλδημοκράτες στην Ευρώπη, των οποίων ο Μοσκοβισί είναι εκφραστής, θεωρούσαν υπέροχα τα προγράμματα λιτότητας, γι' αυτό και θα πρέπει να υποστηριχθούν. Αυτό δεν είναι μεταρρυθμιστική πολιτική, είναι ξεβράκωμα. Η έλλειψη συνέπειας σε όλα αυτά θέτουν εμάς τους Γάλλους σοσιαλιστές σε δύσκολη θέση».
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο σοσιαλιστής βουλευτής Πολ Μποσιγιόν, που κατηγορεί τον Μοσκοβισί ότι «φόρεσε το κοστούμι του δικαστικού επιμελητή για λογαριασμό της Κομισιόν του Γιούνκερ για να κάνει εκστρατεία κατά του ΣΥΡΙΖΑ», καθώς και το μέλος του Πολιτικού Γραφείου του κόμματος Ζεράρ Φιλός, που κατήγγειλε ότι «η τρόικα διέλυσε την Ελλάδα, τη λεηλάτησε, την κατάστρεψε και την εκτέλεσε στον βωμό των αρπακτικών των αγορών, ο δε Μοσκοβισί υποστηρίζει όλα αυτά».
«Κλειδί» η συμφωνία με την τρόικα
Κατά τα άλλα βγήκαν χθες οι αναλυτές δύο επενδυτικών τραπεζών, της JP Morgan και της Merrill Lynch, να παρουσιάσουν τα σενάριά τους για την Ελλάδα και να συμβουλεύσουν τους πελάτες τους για τα ρίσκα, αλλά και τις ευκαιρίες, όπως κάνουν πάντοτε μετά από ένα κραχ.
Οι πρώτοι κράτησαν αυτό που λέγεται «ουδέτερη στάση» -κοντολογίς περιμένετε, ακόμη κι αν οι τραπεζικές μετοχές είναι τζάμπα- όταν οι πελάτες τους εξέφρασαν την ανησυχία τους για τις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα, οι δεύτεροι δημοσίευσαν τα σενάριά τους για την επόμενη μέρα, υποστηρίζοντας ότι οι αγορές θέλουν να δουν την Ελλάδα να υλοποιεί το πρόγραμμα, καθώς κάτι τέτοιο «θα βελτιώσει τις προοπτικές ανάκαμψης και αυξάνει τις πιθανότητες ενός σημαντικού κουρέματος του χρέους που βρίσκεται στα χέρια του επίσημου τομέα».
Η Merrill Lynch παρουσιάζει τρία σενάρια για τους επόμενους μήνες:
1. Το «καλό» είναι να βγει Πρόεδρος της Δημοκρατίας, να μη γίνουν πρόωρες εκλογές και να κλείσει η συμφωνία με την τρόικα. Όπως σημειώνει ο οίκος, αυτό που θα μπορούσε να βελτιώσει τις πιθανότητες της κυβέρνησης είναι να βρει τις 180 ψήφους που απαιτούνται είναι να υποσχεθεί πρόωρες εκλογές έως τον Σεπτέμβριο του 2015. Σε αυτή την περίπτωση, κάποιοι ανεξάρτητοι βουλευτές ή βουλευτές μικρότερων κομμάτων ενδέχεται να αποφασίσουν να ψηφίσουν υπέρ του Προέδρου, ώστε να δώσουν στην κυβέρνηση την ευκαιρία να ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις με την τρόικα και να αποφευχθούν περαιτέρω κλυδωνισμοί στην ελληνική αγορά. Έχοντας αποσπάσει τη δέσμευση για πρόωρες εκλογές, μια τέτοια ψήφος δεν θα θεωρηθεί από την κοινή γνώμη στήριξη προς την κυβέρνηση.
Ωστόσο, ένα τέτοιο σενάριο βασίζεται στην υπόθεση ότι η κυβέρνηση θα αξιοποιήσει τον χρόνο που θα της δοθεί για να ολοκληρώσει την πέμπτη αξιολόγηση και θα συμφωνήσει με την τρόικα για τους όρους και τους στόχους του νέου προληπτικού προγράμματος. Σε διαφορετική περίπτωση η Ελλάδα μπορεί να επιστρέψει στο αρνητικό σενάριο μέχρι την άνοιξη, υπό την πίεση λήξεων ομολόγων.
2. Το «λιγότερο καλό» σενάριο είναι να γίνουν πρόωρες εκλογές, αλλά να υπάρξει συμφωνία με την τρόικα. Σε αυτό το σενάριο, ο οίκος εκτιμά ότι η Ε.Ε. θα δώσει νέα παράταση, εάν η νέα κυβέρνηση είναι πρόθυμη να εισέλθει σε διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, όποια και να είναι η νέα κυβέρνηση, δεν θα αντέξει μακρόχρονες διαπραγματεύσεις με την τρόικα, η οποία θα διατηρήσει την ίδια στρατηγική, να στηρίζει, δηλαδή, την Ελλάδα, αλλά μόνο υπό την προϋπόθεση ότι υλοποιεί τις μεταρρυθμίσεις και πετυχαίνει τους στόχους του προγράμματος. Η βραχυπρόθεσμη αβεβαιότητα στις αγορές, σύμφωνα πάντα με τη Merrill Lynch, θα ξεπεραστεί είτε εάν η Νέα Δημοκρατία κερδίσει τις εκλογές και έλθει γρήγορα σε συμφωνία με την τρόικα είτε εάν ο ΣΥΡΙΖΑ κερδίσει τις εκλογές και, μετά από επίπονες διαπραγματεύσεις, έλθει σε συμφωνία με την τρόικα.
Το δεύτερο ενδεχόμενο είναι δυσκολότερο, εκτιμά ο οίκος, δεδομένης της τεράστιας απόκλισης του προγράμματος του ΣΥΡΙΖΑ σε σχέση με το τι θα είναι πρόθυμη να δεχτεί η τρόικα. Οι κυβερνητικοί εταίροι του ΣΥΡΙΖΑ θα μπορούσαν να βοηθήσουν να ολοκληρωθεί η συμφωνία, αλλά και η Κουμουνδούρου θα πρέπει να πείσει τη βάση της.
3. Το «κακό» σενάριο, σύμφωνα με τη Merrill Lynch, είναι αυτό που ανησυχεί και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Να γίνουν εκλογές, να μη βγάλουν κυβέρνηση και να ξαναγίνουν. Ή η όποια επόμενη κυβέρνηση να μην τα βρει με την τρόικα. Σύμφωνα με τον επενδυτικό οίκο η πολιτική παράλυση στην Αθήνα και η ασυμφωνία με την τρόικα θα προκαλέσει αρνητική αντίδραση στις αγορές. Πλην όμως, η «μετάσταση» της κρίσης στην υπόλοιπη Ευρωζώνη θα είναι περιορισμένη, ιδίως εάν μέχρι τότε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη ανακοινώσει ποσοτική χαλάρωση και αντιμετωπίζεται από τις αγορές ως ύστατος δανειστής.
Ο... ανένδοτος της Bundesbank
Αυτό το τελευταίο, πάντως, δεν είναι εντελώς δεδομένο, όχι εξαιτίας της Ελλάδας, αλλά εξαιτίας της Γερμανίας. Ο διοικητής της Bundesbank Γενς Βάιντμαν εξέφρασε για πολλοστή φορά τις... αμφιβολίες του για την αποτελεσματικότητα ενός διευρυμένου προγράμματος αγορών ομολόγων από την ΕΚΤ, επειδή φοβάται ότι η ποσοτική χαλάρωση θα καθυστερήσει τις μεταρρυθμίσεις που πρέπει να εφαρμόσουν τα κράτη μέλη, ενώ δεν είναι βέβαιο ότι θα είναι αποτελεσματικό στην τόνωση του πληθωρισμού.
Να σημειωθεί ότι ο Βάιντμαν αντιτίθεται στο «μπαζούκα» του Μάριο Ντράγκι ήδη από τον Σεπτέμβριο, πλην όμως ο διοικητής της ΕΚΤ υπογράμμισε ότι δεν χρειάζεται ομοφωνία στο διευθυντήριο της ευρωτράπεζας για να ξεκινήσει το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης.
Αύριο στη γερμανική Βουλή η δίμηνη παράταση της Ελλάδας
Αύριο περνάει από τη γερμανική Βουλή το ζήτημα της δίμηνης παράτασης του ελληνικού προγράμματος, χωρίς να αναμένονται εκπλήξεις, ενώ οι βουλευτές αναμένεται να εξουσιοδοτήσουν τον υπουργό Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε να διαπραγματευτεί την προληπτική πιστωτική γραμμή για την επόμενη μέρα. Το περίγραμμα αυτής της διαπραγμάτευσης, όπως φαίνεται από το αίτημα του υπουργείου Οικονομικών προς τη Βουλή, είναι η πιστωτική γραμμή να έχει ύψος έως 10,9 δισεκατομμύρια ευρώ, με διάρκεια έως και 12 μήνες και με διευρυμένους όρους.
Σύμφωνα με το σχέδιο που κατατέθηκε, η έγκριση επί της αρχής ζητείται υπό τους όρους: της συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και τρόικας για τις απαραίτητες προϋποθέσεις για επιτυχή ολοκλήρωση του τρέχοντος πέμπτου ελέγχου του προγράμματος, της διατήρησης του δανειακού προγράμματος με το ΔΝΤ -εν ανάγκη σε προληπτική βάση- και της επιβεβαίωσης της προσωρινής εκτίμησης της Κομισιόν για την εκπλήρωση των κριτηρίων πρόσβασης σε μια προληπτική πιστωτική γραμμή με διευρυμένους όρους.
