Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Έξι δημοσιογράφοι ανέκριναν το βράδυ της Πέμπτης για λογαριασμό της αυστριακής τηλεόρασης τον πρόεδρο της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος έδειξε από την αρχή ότι δεν θα ανεχθεί επιθέσεις, όχι μόνο για τον βίο και την πολιτεία του ως πρωθυπουργού του Λουξεμβούργου -και εκ των πρωταγωνιστών του σκανδάλου φοροδιαφυγής των μεγαλύτερων εταιρειών του πλανήτη-, αλλά και για τη στάση του έναντι των κρατών - μελών, κυρίως της Γαλλίας και της Ιταλίας, η οποία θεωρείται από πολλούς λάιτ, αλλά και της Ελλάδας, στις πολιτικές εξελίξεις της οποίας ενεπλάκη, πέραν των εσκαμμένων.
Το ενδιαφέρον ήταν ότι η ερώτηση για την Ελλάδα, με αφορμή το κραχ στο χρηματιστήριο και την εκτίναξη των spread των ελληνικών ομολόγων, ετέθη από μια Γερμανίδα δημοσιογράφο ως εξής: «Δεν θα ήταν πιο λογικό να προχωρήσει επιτέλους η Ευρωζώνη στην έκδοση ευρωομολόγων, ώστε να σταθεροποιηθεί»;
Κι ο Γιούνκερ -από τους πρώτους που είχαν εισηγηθεί τα ευρωομόλογα- έριξε την μπάλα στην εξέδρα. «Εγώ έκανα ό,τι μπορούσα για να μείνει η Ελλάδα στην Ευρωζώνη» είπε και πρόσθεσε ότι «οι Έλληνες, που περνάνε πολύ δύσκολα, ξέρουν καλά τι θα σήμαινε ένα λάθος εκλογικό αποτέλεσμα για την Ελλάδα και την Ευρωζώνη».
Στο ερώτημα άλλου δημοσιογράφου ποια είναι η γνώμη του για τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Αλέξη Τσίπρα, ο Γιούνκερ προσπάθησε να μαζέψει την προηγούμενη ατάκα του λέγοντας «δεν θα τολμούσα να πω τη γνώμη μου», «μην με πιέζεται να ανακατευτώ στα εσωτερικά μιας άλλης χώρας», αλλά στο τέλος πρόσθεσε ότι «προσωπικά δεν θα ήθελα να έρθουν στην εξουσία ακραίες δυνάμεις».
Και στην ερώτηση τρίτου δημοσιογράφου, εάν θεωρεί τον ΣΥΡΙΖΑ «ακραία δύναμη», ο Γιούνκερ είπε ότι θα προτιμούσε να εμφανίζονταν «γνωστά πρόσωπα» μετά τις εκλογές, «που καταλαβαίνουν την αναγκαιότητα των ευρωπαϊκών διαδικασιών», αν και... βεβαίως δεν θέλει να ανακατευτεί, ούτε να σχολιάσει τις πιθανότητες που έχει το ένα ή το άλλο κόμμα.
Ωστόσο, η Γερμανίδα δημοσιογράφος επανέφερε το αναπάντητο ερώτημα για τα ευρωομόλογα ως εργαλείο σταθεροποίησης και τότε ο Γιούνκερ έβγαλε ένα λογύδριο, που με δυο λόγια συνίστατο στο ότι δεν τον αφήνουν οι Γερμανοί -«που έχουν ξεσπαθώσει ενάντια στην ιδέα από τον Δεκέμβριο του 2010»- οπότε γιατί να το προτείνει πάλι τώρα, αφού θα πουν πάλι όχι;
Η ατάκα του Γιούνκερ περί «λάθους εκλογικού αποτελέσματος» και περί «γνωστών προσώπων», με τα οποία θα προτιμούσε να συνδιαλέγεται, έκανε αμέσως τον γύρο των Βρυξελλών και αναπαρήχθη από τον ευρωπαϊκό Τύπο, σε βαθμό ώστε να αναγκαστεί ο επικεφαλής των εκπροσώπων του Γιούνκερ και της Κομισιόν Μαργαρίτης Σχοινάς να τη... σχετικοποιήσει, στο μέτρο του δυνατού.
Ερωτηθείς μήπως έχει αλλάξει η πολιτική της Κομισιόν, μήπως δεν ισχύει πια η θεσμική ουδετερότητα που οφείλει να τηρεί για τις εσωτερικές υποθέσεις των κρατών - μελών, ο Σχοινάς πήγε να τα μπαλώσει απαντώντας ότι «υπάρχουν πολλά περιθώρια ερμηνείας» για τη δήλωση Γιούνκερ περί «γνωστών προσώπων». Μάλιστα, ουσιαστικά διαφοροποιούμενος από τον προϊστάμενό του, τόνισε ότι η Κομισιόν δεν έχει τίποτε παραπάνω να δηλώσει πέρα από αυτά που δήλωσε την Τετάρτη για την εκλογή Προέδρου στην Ελλάδα.
Τι δήλωσε την Τετάρτη η εκπρόσωπος της Κομισιόν, υφισταμένη του Σχοινά; «Εμείς δεν παίρνουμε θέση με κανέναν τρόπο». Κι αυτό διότι την προηγούμενη μέρα είχε ξεφύγει κι αυτή από τη θεσμική ουδετερότητα, αλλά με πολύ πιο λάιτ τρόπο από τον Γιούνκερ. Είχε πει τότε ότι η απόφαση για επίσπευση της εκλογής είναι «μια δημοκρατική απόφαση» των ελληνικών αρχών και του πρωθυπουργού της χώρας.
Πλην όμως, είχε προσθέσει ότι «είναι ένα ισχυρό σήμα προς την Ευρώπη το ότι ο κ. Σαμαράς αποφάσισε να παρουσιάσει ως υποψήφιο τον κ. Σταύρο Δήμα, πρώην επίτροπο και πεπεισμένο Ευρωπαίο. Η επιλογή βρίσκεται τώρα στην ελληνική Βουλή και τον ελληνικό λαό».
Υπερβολές των αγορών
Πάντως, το ερώτημα για το πού οδεύει η Ελλάδα, εάν δεν εκλεγεί Πρόεδρος της Δημοκρατίας και γίνουν πρόωρες εκλογές, εξακολουθεί να απασχολεί τον διεθνή Τύπο, χωρίς να είναι πρώτο θέμα. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και στην πολυσχολιασμένη συνέντευξη στην αυστριακή τηλεόραση, το θέμα της Ελλάδας ετέθη μετά το τεσσαρακοστό λεπτό.
Η περιρρέουσα ατμόσφαιρα στις Βρυξέλλες είναι πολύ πιο... χαλαρή από την αντίστοιχη περίοδο του δημοψηφίσματος που δεν έγινε το 2011 και των διαδοχικών εκλογικών αναμετρήσεων το 2012. Ωσάν να είναι όλοι περίπου βέβαιοι ότι όποια κι αν είναι η έκβαση της προεδρικής εκλογής -και των βουλευτικών εκλογών που ενδέχεται να ακολουθήσουν- δεν πρόκειται να υπάρξει «ατύχημα» ούτε ντόμινο.
Την ίδια ώρα όλο και περισσότεροι οικονομικοί αναλυτές χαρακτηρίζουν «υπερβολικό» το ξεπούλημα στο ελληνικό χρηματιστήριο. Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του Νάεμ Άλσαμ της AvaTrade στο αμερικανικό δίκτυο CNBC: «Η Ελλάδα έχει κάνει πολύ δρόμο, έχουν κάνει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και απλώς χρειάζεται να λύσουν το τελευταίο κομμάτι του παζλ. Οι κίνδυνοι είναι σοβαροί, αλλά αυτό είναι υπερβολικό. Η χώρα έχει προχωρήσει σε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και θα είναι σε θέση να βάλουν και αυτό το τελευταίο κομμάτι στο παζλ».
Αλλά και στο Βερολίνο, όπου θεωρείται περίπου δεδομένο ότι δεν θα βγάλει Πρόεδρο της Δημοκρατίας αυτή η Βουλή, άρα θα γίνουν πρόωρες εκλογές, επικρατεί μια προσεκτική στάση αναμονής, με ελάχιστες εξαιρέσεις στον Τύπο, που απέχουν παρασάγγας από την υστερία του 2012. Ίσως επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ έχει πάψει να θεωρείται «μπαμπούλας», αν και σαφέστατα δεν είναι ο συνομιλητής που θα επιθυμούσαν στην Αθήνα.
Σύμφωνα με τον παλαίμαχο «ελληνολόγο» -κατά το «κρεμλινολόγος»- Χάιντς Γιούργκεν Αξτ, ομότιμο καθηγητή Πολιτικών Επιστημών, και ο ΣΥΡΙΖΑ θα αποδειχθεί διαλλακτικός και η πλευρά των πιστωτών θα δείξει μεγαλύτερη συμβιβαστική διάθεση. Μιλώντας στη Deutsche Welle, ο Αξτ υποστηρίζει ότι «οι Ευρωπαίοι εταίροι θα κάνουν ό,τι μπορούν για να αποσπάσουν τη στήριξη του Αλέξη Τσίπρα και να διαπραγματευτούν μαζί του. Με απώτερο στόχο αφενός ο ίδιος ο Τσίπρας να μην χάσει το κύρος του και αφετέρου να διασφαλιστεί η σταθερότητα της Ευρωζώνης και να μην αναγκαστεί η Ελλάδα να εγκαταλείψει το ευρώ. Ο κίνδυνος εξόδου λοιπόν δεν είναι ρεαλιστικός».
Σχολιάζοντας τη στάση του υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, ο οποίος χαρακτήρισε την επίσπευση της προεδρικής εκλογής «πιθανότατα μια καλή απόφαση», ο Αξτ εκτιμά ότι ουσιαστικά ο Γερμανός υπουργός δεν θέλει να ρίξει και άλλο λάδι στη φωτιά:
«Ο Σόιμπλε προσπαθεί να μην προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερη αναστάτωση. Στις αγορές βέβαια επικρατεί τώρα μεγάλη ανασφάλεια. Τα spread των ελληνικών ομολόγων εκτινάχθηκαν στα ύψη, το ελληνικό χρηματιστήριο κατέρρευσε. Οι δυο αυτές παράμετροι δείχνουν τις τεράστιες πιέσεις που ασκούν οι αγορές. Γι' αυτό και ο Σόιμπλε εμφανίζεται καθησυχαστικός, αν και πιστεύω ότι βαθιά μέσα του έχει μια διαφορετική εικόνα για τα όσα διαδραματίζονται στην Ελλάδα».
