Αλλάζουν τα «σύνορα» στον χάρτη των γεωπολιτικών συμφερόντων στην Ευρώπη μετά τη χτεσινή υπογραφή των συμφωνιών σύνδεσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τρεις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες: την Ουκρανία, τη Γεωργία και τον Μόλδοβα. Η συμφωνία, αν και αναμενόμενη, προκάλεσε τις αντιδράσεις της Ρωσίας, που προειδοποίησε κάθε "άμεσα ενδιαφερόμενο" για «σοβαρές συνέπειες» και ανακοίνωσε τη λήψη μέτρων για την προστασία της οικονομίας της.
Σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, η υπογραφή της συμφωνίας -η οποία έγινε αφορμή να διαρραγούν οι παραδοσιακά στενές σχέσεις του Κιέβου με τη Μόσχα μετά την εξέγερση της πλατείας Μαϊντάν- έρχεται σε μια περίπλοκη συγκυρία. Το ανατολικό τμήμα της χώρας βρίσκεται υπό τον έλεγχο των ρωσόφωνων αυτονομιστών και η Δύση απευθύνει τελεσίγραφα στη Ρωσία απαιτώντας να «συμβάλει» στην επίλυση της κρίσης, ενώ την ίδια ώρα οι σχέσεις της με την Μόσχα έχουν έχουν επιστρέψει στην ψυχροπολεμική εποχή.
Μεγάλα λόγια και χαμόγελα
Περίσσεψαν τα χαμόγελα, οι αβροφροσύνες και τα μεγάλα λόγια στη χθεσινή τελετή υπογραφής των συμφωνιών στις Βρυξέλλες, με τους κορυφαίους αξιωματούχους της Ε.Ε, Μπαρόζο και Ρομπάι, να μιλούν για «ιστορικές στιγμές» και τους ηγέτες των «28» να επιχαίρουν χειροκροτώντας.
Η συμφωνία υπογράφτηκε με πλήρη επισημότητα από τους 28 αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της Ε.Ε., τον Ουκρανό πρόεδρο Πέτρο Ποροσένκο και τους πρωθυπουργούς της Γεωργίας Ιρακλί Γκαριμπασβίλι και του Μόλδοβα Γιούρι Λεάνκα.
"Τι μεγάλη ημέρα! Ίσως η σημαντικότερη για τη χώρα μου μετά την ανεξαρτησία της" το 1991, δήλωσε ο Ποροσένκο. "Οι ιστορικές εξελίξεις είναι αναπόφευκτες" πρόσθεσε ο ίδιος υπογραμμίζοντας ότι η συμφωνία θα εφαρμοστεί σε "όλη την Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της Κριμαίας"...
"Είναι μια μεγάλη ημέρα για την Ευρώπη, που στέκεται στο πλευρό σας σήμερα περισσότερο από ποτέ" είπε απ' την πλευρά του ο Χέρμαν Βαν Ρομπάι, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, σπεύδοντας ταυτόχρονα να καθησυχάσει τη Μόσχα λέγοντας ότι "τίποτε στη συμφωνία δεν θίγει τη Ρωσία". "Η συμφωνία είναι θετική, δεν είναι αρνητική για κανέναν", δήλωσε στο ίδιο πνεύμα ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο.
Ο Ποροσένκο υπέγραψε στο κτήριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το δεύτερο μέρος της συμφωνίας σύνδεσης, αυτό που αφορά τις εμπορικές σχέσεις και έχει στόχο κυρίως την κατάργηση του μεγαλύτερου μέρους των τελωνειακών φραγμών μεταξύ της Ουκρανίας και των χωρών της Ε.Ε. Το πρώτο μέρος, που αφορά τις πολιτικές σχέσεις, είχε υπογραφτεί τον Μάρτιο από τον πρωθυπουργό Αρσένι Γιάτσενιουκ.
Υπενθυμίζεται ότι η υπογραφή της συμφωνίας προβλεπόταν αρχικά για τον Νοέμβριο του 2013. Ωστόσο, ο τότε πρόεδρος της χώρας Βίκτορ Γιανουκόβιτς αποφάσισε να παγώσει τη διαδικασία προκαλώντας την οργή της αντιπολίτευσης και ξεσηκώνοντας το μαζικό κίνημα διαμαρτυρίας της πλατείας Μαϊντάν που οδήγησε αργότερα στην ανατροπή του.
Μόσχα: Θα υπάρξουν σοβαρές συνέπειες
Η επισημοποίηση της οικονομικής και πολιτικής πρόσδεσης των τριών πρώην σοβιετικών δημοκρατιών στο άρμα της Ε.Ε. προκάλεσε εκ νέου αντιδράσεις από τη Ρωσία, αν και τα σχετικά σχόλια ήταν διατυπωμένα σε ήπιους τόνους.
O εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι η Ρωσία θα πάρει μέτρα για να προστατεύσει την οικονομία της, εφόσον αυτή επηρεαστεί αρνητικά από την υπογραφή των συμφωνιών σύνδεσης Ουκρανίας, Γεωργίας και Μόλδοβα με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Ρώσος υφυπουργός Εξωτερικών Γκριγκόρι Καράσιν προειδοποίησε πάντως πως οι συμφωνίες αυτές θα έχουν "σοβαρές συνέπειες", ειδικά για την Ουκρανία και τον Μόλδοβα. "Η σύναψη μιας τόσο σοβαρής συμφωνίας επαφίεται ασφαλώς στην κυριαρχία κάθε κράτους" δήλωσε ο Καράσιν, τον οποίο επικαλείται το πρακτορείο ειδήσεων Ιντερφάξ. "Οι συνέπειες της συμφωνίας που υπογράφτηκε από την Ουκρανία και τον Μόλδοβα θα είναι αναμφίβολα σοβαρές", πρόσθεσε ο Ρώσος αξιωματούχος.
