Του Παυσανία Παπαγεωργίου*
Παρόμοια με τις Περσίδες του φετινού Αυγούστου, τρία γεγονότα έλαμψαν και έσβησαν μέσα στη νύχτα της καλοκαιρινής ενημέρωσης. Τρία γεγονότα, που, αν και απασχόλησαν φευγαλέα τον Τύπο, αθροιστικά ιδωμένα, προσφέρουν μια σινεμασκόπ οπτική στα δικαιοπολιτικά προσεχώς.
Το κεντρικότερο και σημαντικότερο εξ αυτών είναι η απόφαση του γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου της 16ης Αυγούστου, που δίνει πράσινο φως στην εντεταλμένη επέμβαση δυνάμεων του γερμανικού στρατού για την αντιμετώπιση κινδύνων που παρουσιάζονται και αναπτύσσονται στο εσωτερικό της χώρας. Κινδύνων άλλων, πέραν των φυσικών καταστροφών.
Ως όφειλε, μια τέτοια απόφαση, που μοιάζει να μην ερμηνεύει, αλλά πολύ περισσότερο να παρακάμπτει συνταγματικά άρθρα, έγινε αιτία έντονων συζητήσεων στα γερμανικά μέσα. Σε διεθνές επίπεδο όμως, πέρα από τα σχετικά με τη συνταγματική ορθότητα, προκύπτουν επιμέρους ερωτήματα σχετικά με τον απώτερο σκοπό της απόφασης. Κάθε Ευρωπαίος πολίτης οφείλει να αναρωτηθεί: Ποιο είναι άραγε αυτό το νέο δεδομένο που οδηγεί τη χώρα με το σκληρότερο παρελθόν εγκληματικής στρατιωτικής επιβολής επί των πολιτών της στο να αναθεωρήσει παλαιότερες αντίθετες στάσεις και πάγιες απόψεις της; Ποιος είναι ο νέος εσωτερικός κίνδυνος, για την αντιμετώπισή του οποίου είναι απαραίτητη η συνδρομή του στρατού εντός των συνόρων ενός κράτους - μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Από τη γερμανική συντηρητική παράταξη -τον κύριο δηλαδή υποστηρικτή της απόφασης αυτής- επισημαίνονται ως κεντρικός άξονας επιχειρηματολογίας υπέρ της απόφασης η τάση, το μέγεθος και η δυναμική της παγκόσμιας τρομοκρατίας, από τον Σεπτέμβριο του 2001 και έπειτα. Είναι όμως, αν όχι αστείο, τουλάχιστον άστοχο, ένα κράτος όπως το γερμανικό να επικαλείται εν έτει 2012 τις νέες συνθήκες και απαιτήσεις που θέτει η παγκόσμια τρομοκρατία. Ένα κράτος το οποίο κατόρθωσε επιτυχώς να επιζήσει των προκλήσεων της κάθε λογής μιλιταριστικού τύπου οργάνωσης και δυναμικής ένοπλης δράσης. Ένα κράτος το οποίο, τα χρόνια που εκτελεστές, βομβιστές, πράκτορες και δολιοφθορείς -συχνότατα με στρατιωτική εκπαίδευση και γνώσεις- αλώνιζαν στην επικράτειά του, αντιπαρέρχονταν των κινδύνων επιτυχώς. Απλώς με τη συνδρομή των αστυνομικών σωμάτων.
Αυτό το κράτος, το γερμανικό, υποστηρίζει τώρα ότι αισθάνεται ανήμπορο και απροστάτευτο χωρίς τη δυνατότητα επέμβασης στρατιωτικών μονάδων και όπλων στο εσωτερικό του. Τώρα που έχει προ πολλού εξαρθρώσει τρεις γενιές της RAF. Τώρα που έχει καταστείλει, χάρη στην επίλεκτη ομάδα GSG 9, κάθε λογής τρομοκρατική απόπειρα. Τώρα που ανδρώθηκε μέσα στον ιστορικό χρόνο που χρειάστηκε να διανύσει για να φθάσει από το Ολυμπιακό χωριό του Μονάχου μέχρι το αεροδρόμιο του Μογκαντίσου. Τώρα που οι νέες γενιές των πολιτών του, εδώ και δύο συνεχόμενες δεκαετίες, δεν έχουν ζήσει κανένα τρομοκρατικό χτύπημα στο έδαφός του!
Αυτά τα οξύμωρα αναγκάζουν τον υπεύθυνο Ευρωπαίο πολίτη να αναζητήσει τον πραγματικό αιτιακό άξονα της απόφασης. Έργο απαιτητικό, καθώς προϋποθέτει παράλληλη ανάγνωση των κοινωνικοπολιτικών εξελίξεων και των ευρωπαϊκών συνταγματικών παραδόσεων. Ωστόσο, πριν ακόμα ανατρέξει κανείς στα εκατοντάδες φύλλα επιχειρηματολογικής αντιπαράθεσης, μια σύμπτωση πρόσφερε την πρώτη ερμηνεία των γεγονότων. Δύο γεωγραφικά απομακρυσμένα συμβάντα συνέπεσαν χρονικά με την απόφαση, χαρίζοντας μια άριστη εικονογράφηση των επερχόμενων τάσεων στην αντιμετώπιση του «κινδύνου» που επικαλούνται οι υποστηρικτές του σύγχρονου law and order.
Το πρώτο έλαβε χώρα στη βρετανική πρωτεύουσα, όπου ο ιδρυτής του WikiLeaks και υπεύθυνος για τη διάδοση στην υφήλιο απόρρητων κρατικών εγγράφων -που είχαν ήδη διαρρεύσει- έχει καταφύγει στην πρεσβεία του Ισημερινού. Το δεύτερο, μερικά χιλιόμετρα έξω από το Johannesburg της Νοτίου Αφρικής, όπου οι μεταλλωρύχοι σε ένα από τα πιο κερδοφόρα στον κόσμο μεταλλεία, έχουν κατέβει σε απεργία.
Στον Τύπο της 17ης Αυγούστου θα διαβάσουμε ότι ο ιδρυτής του WikiLeaks Τζούλιαν Ασάνζ, παρά το πολιτικό άσυλο που του προσφέρθηκε, παρέμεινε αποκλεισμένος από αστυνομικές δυνάμεις στην πρεσβεία του Ισημερινού και ότι στη Ν. Αφρική, 34 από τους περικυκλωμένους απεργούς, μετά το πέρας της διορίας για να επιστρέψουν στις εργασίες τους, έπεσαν νεκροί από τα πυρά των αστυνομικών. Είναι γεγονός πως σε κανέναν δεν είχε απαγγελθεί η παραμικρή κατηγορία! Ο Ασάνζ είχε απλώς κληθεί ως μάρτυρας από τη σουηδική Δικαιοσύνη και οι απεργοί τόλμησαν να συνεχίσουν την απεργία και τις διαμαρτυρίες τους.
Και τη στιγμή λοιπόν που 1 ή 34 σύγχρονοι δημόσιοι κίνδυνοι «αντιμετωπίζονταν» επιτυχέστατα από αστυνομικές δυνάμεις, οι δικαστές του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Καλσρούης αποφάσιζαν ότι 80.000.000 Γερμανοί πολίτες θα έχουν την τύχη στο εξής να προφυλάσσονται από τον «εκ των έσω κίνδυνο» χάρη στις επεμβάσεις του στρατού.
Είναι γεγονός ότι τα πρόσφατα εκλογικά αποτελέσματα στην Ελλάδα έχουν δίκαια οδηγήσει σε ένα συμπέρασμα: οι ραγδαίες εξελίξεις των τελευταίων ετών δεν επιδρούν απλώς επί της οικονομικής δυναμικής και επί του βιωτικού επιπέδου των πολιτών. Κατά πολύ περισσότερο οδηγούν στην αλλαγή της πολιτικής μας σκέψης και της κοινωνικής μας δράσης. Δράσης και σκέψης που, απελευθερωμένες πλέον από τους εκβιασμούς του πελατειακού κράτους της εκμετάλλευσης, προσβάλλουν τα άνομα συμφέροντα όσων επωφελούνταν από την πορεία της κοινωνίας μας ώς εδώ. Δράσης και σκέψης που οι θιγόμενοι από αυτή την αναπόφευκτη αλλαγή θα θελήσουν πάση θυσία να αναστείλουν, να επιβραδύνουν και εν τέλει να καταστείλουν. Θα καταφύγουν σε τρόπους παρόμοιους με αυτούς που καταστέλλουν σήμερα έναν χάκερ του συστήματός τους ή 34 απεργούς στα μεταλλεία τους; Το πιθανότερο. Και αν αυτοί δεν θα είναι πλέον επαρκείς;
Όταν λοιπόν συμβάντα σαν αυτά του Λονδίνου και της Ν. Αφρικής που προαναφέραμε δεν θα είναι διάττοντα γεγονότα τον Αύγουστο, αλλά η επαναλαμβανόμενη καθημερινότητά μας, τότε θα αντιληφθούμε και την πραγματική βαρύνουσα συμβολική σημασία της απόφασης του γερμανικού δικαστηρίου. Θα αντιληφθούμε ότι φέτος το καλοκαίρι υπήρξαμε μάρτυρες μιας διευκόλυνσης της τάσης δίωξης, καταστολής και εξουδετέρωσης ανθρώπων που δεν μπορούν να κατηγορηθούν για τίποτε άλλο πέραν του ότι διεκδικούν το δικαίωμα της οικονομικής, πολιτικής, ακόμα και φυσικής τους επιβίωσης. Και αυτό είναι το κύριο χαρακτηριστικό που διαχωρίζει την επέμβαση δυνάμεων για την προστασία του πολίτη σε ένα ευνομούμενο κράτος από την όποια εσωτερική επέμβαση στρατιωτικών δυνάμεων σε ένα κράτος που τείνει να αγγίξει τα όριά του.
*Ο Παυσανίας Παπαγεωργίου είναι Θεωρητικός Δικαίου LLB. MA. Yπ. Δρ.
