Πώς και πού μπορεί να συναντηθούν ο Samuel Becket, o Buster Keaton και ο Κώστας Βουτσάς;
Γίνεται αυτό; Όλα γίνονται. Μια πολύ ζεστή βραδιά του Ιουλίου, σε μια Αθήνα που ακόμα ψάχνει να βρει την ανάσα της, στον κήπο του πολυχώρου “Αλεξάνδρεια”, στις παρόδους της πλατείας Αμερικής, όπου παίζαμε, μικρά παιδιά. Κάτω από τους ίσκιους των μεγάλων δέντρων του κήπου έγινε η μαγική συνάντηση. Με την μπαγκέτα του σκηνοθέτη Βασίλη Βαφέα να συνδυάζει το θέατρο του παραλόγου με τον σουρεαλισμό, τον βουβό κινηματογράφο με τον ομιλούντα, το θέατρο λόγου με τη μεγάλη σιωπή του μετα-θεάτρου.
Παρακολουθήσαμε μία σκηνική σύνθεση αφιερωμένη στις άγνωστες πτυχές δύο μεγάλων κωμικών, του Buster Keaton από το διεθνές στερέωμα και του Κώστα Βουτσά από το ελληνικό, και που ήταν στην πραγματικότητα ένα θεατρικό δοκίμιο για τον κινηματογράφο ή, αν προτιμάμε, αντίστροφα, ένα κινηματογραφικό δοκίμιο για το θέατρο. Με το παράλογο των διαλόγων και τον σουρεαλισμό των εικόνων να αποτελούν τον συνδετικό κρίκο του πολυθεάματος.
Στο επίκεντρο του εγχειρήματος βρίσκεται η προβληματική του Samuel Becket. Οι ερμηνείες των διάσημων κωμικών σε δύο πειραματικές ταινίες, γυρισμένες με διαφορά μισού αιώνα σχεδόν η μια από την άλλη, αναδεικνύουν την τραγική πλευρά του ταλέντου τους. Μια γλυκόπικρη μείξη του κωμικού με το δραματικό, μια ποιητική “βουτιά” στα βάθη των αναπάντητων ερωτημάτων των ανθρωπίνων σχέσεων και της ανθρώπινης ύπαρξης.
Το πολυθέαμα σπονδυλώνεται στα πιο κάτω μέρη:
* “Σινεμά Μυρτώ”: Ταινία μικρού μήκους του Βασίλη Βαφέα, που γυρίστηκε στη φάση του εγκλεισμού λόγω κορωνοϊού, σε ό,τι έχει απομείνει από τον θερινό αθηναϊκό κινηματογράφο “Μυρτώ”. Με αφηγητή τον Γιώργο Μυλωνά.
* “Σςςς, αρχίζει!”: Θεατρικό μονόπρακτο του Πάνου Βίτσικα. Ένα φλας-μπακ στα χρόνια ακμής του σινεμά, με υπόβαθρο “μπεκετικό.” Ερμηνευμένο ωραία από τον Πάνο Βίτσικα και την Μπέσσυ Γιαννέλη. Αφηγητής ο Ρήγας Αξελός.
* “FILM”: Η μικρού μήκους αριστουργηματική βουβή ταινία, σε σενάριο Samuel Beckett και σκηνοθεσία Alan Scneider, με πρωταγωνιστή τον Buster Keaton (1965), που ήταν το κύκνειο άσμα του. (Έφυγε τον επόμενο χρόνο.)
* “2020”: Θεατρικό μονόπρακτο του Βασίλη Βαφέα, με σπασμένους, “μπεκετικούς “ διαλόγους. Ερμηνεύουν η Αλίκη Κατσαβού και η Χριστίνα Χαραλαμπάκη.
* “2012 - Στον Μώλο”: Μικρού μήκους ταινία του Βασίλη Βαφέα, με τον χαρισματικό Κώστα Βουτσά και τη Χριστίνα Κουτσουδάκη. Οι ημιτελείς ανεπίδοτοι διάλογοι εδώ, όπως και στο προηγούμενο, θυμίζουν έντονα Μπέκετ, ιδίως το “Πήγαινε - έλα”, τα “Βήματα” και το “Λίκνισμα.”
* “Μικρός Επίλογος»: Διάλογος γραμμένος από τον Πάνο Βίτσικα και ερμηνευμένος από τον ίδιο και την Μπέσσυ Γιαννέλη.
Τα μέρη του πολυθεάματος συνδέονται μεταξύ τους με τον λόγο των αφηγητών και με τις μουσικές συνθέσεις των Johann Sebastian Bach και Franz Schubert, που εκτελεί ωραία στο πιάνο η Μπέσσυ Γιαννέλη.
Πέρα από την καλλιτεχνική του αρτιότητα και την αισθητική πληρότητα, το πολυθέαμα μας ανοίγει έναν καινούργιο δρόμο για να προσεγγίσουμε το έργο του Μπέκετ, που ξεκινάει από τον βουβό κινηματογράφο με την εύγλωττη σημαίνουσα σιωπή του μεστή από Λόγο, περνά στον τραυματικό και ανάπηρο λόγο χωρίς Λόγο του 20ού μας αιώνα, για να τον αρνηθεί στα στερνά και να επιστρέψει στην αμλετική έλλογη σιωπή ενός “ύπνου δίχως όνειρα”.
Θα επανέλθω στα επόμενα σημειώματα με ένα άτυπο αφιέρωμα στον Μπέκετ. Κλείνοντας θα προσθέσω εδώ ότι ο Λόρκα είχε αφιερώσει στον μεγάλο ηθοποιό του βωβού ένα σύντομο μονόπρακτο με τίτλο “Ο περίπατος του Buster Keaton”. Βρίσκεται, μεταφρασμένο από εμένα, στη μελέτη μου για τον Λόρκα των εκδόσεων Αιγόκερως.
“Η υπόθεση είναι καθαρή παντομίμα” έγραφα στην εισαγωγή μου. “Στην ουσία δεν υπάρχει υπόθεση. Πρόκειται για κωμικές σκηνές με ελάχιστο διάλογο, πολλές φωνές και θορύβους. Κύριος παράγοντας είναι η εικόνα και η κίνηση. Το έργο είναι στο βάθος του μια πρώιμη, τραγική μπεκετική κλοουνερί, που τελειώνει με μια εικόνα τρόμου, από ένα μέλλον που έρχεται δριμύ: Ακούμε τις σειρήνες και στον ορίζοντα της Φιλαδέλφειας ανάβει ο περιστρεφόμενος προβολέας της αστυνομίας”.
Στηρίξτε την έγκυρη και μαχητική ενημέρωση. Στηρίξτε την Αυγή. Μπείτε στο syndromes.avgi.gr και αποκτήστε ηλεκτρονική συνδρομή στο 50% της τιμής.
