Για τη διαδικασία οικονομικής εξωστρέφειας στην οποία έχει μπει η χώρα συζητήσαμε με τον γενικό γραμματέα Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων του υπουργείου Εξωτερικών Γιώργο Τσίπρα, στον απόηχο της επίσκεψης Πούτιν και της κατάθεσης στη Βουλή του αναπτυξιακού νόμου. Ο γενικός γραμματέας, λίγες ώρες μετά την επιστροφή του από τον Λίβανο -τον οποίο θεωρεί "μεσάζοντα" αραβικών επενδύσεων-, όπου είχε σειρά συναντήσεων και ήταν κεντρικός ομιλητής σε επενδυτική ημερίδα, μίλησε στην "Αυγή" για τις δυσκολίες που έχει η "μετουσίωση" της πολιτικής προσέγγισης σε οικονομική.
Ο γ.γ. υποστήριξε ότι η παραγωγική ανασυγκρότηση τώρα ξεκινά, ενώ τόνισε ότι ο στόχος δεν είναι η οικονομική άνθηση πάνω σε "κοινωνικά ερείπια" και πρόσθεσε πως η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι, εκτός των μεγάλων αναδυόμενων οικονομιών, ο κύριος όγκος των ξένων επενδύσεων κατευθύνεται προς ανεπτυγμένες οικονομίες, με σχετικά υψηλό εργατικό κόστος και φορολογία κεφαλαίου, σε περιβάλλον υψηλής εξειδίκευσης, τεχνολογικής καινοτομίας, με υψηλή προστιθέμενη αξία.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΙΑΜΑΛΗ
* "Η ελληνορωσική προσέγγιση αποτελεί στρατηγική επιλογή για την Ελλάδα και όχι σημαία ευκαιρίας" είπε ο πρωθυπουργός κατά την επίσκεψη Πούτιν. Πέρα από τη διακήρυξη πολιτικού διαλόγου και το μνημόνιο βασικών όρων συναντίληψης για την προμήθεια αργού πετρελαίου μεταξύ ΕΛ.ΠΕ. και Rosneft, τι να περιμένουμε και πότε;
Στον νέο επενδυτικό κύκλο, σε περιβάλλον μεγαλύτερης σταθερότητας και προοπτικής, η Ρωσία μπορεί να αποτελέσει βασικό παίκτη. Μετά τη σημαντική και παραγωγική επίσκεψη του προέδρου Πούτιν, τις επαφές και τις συζητήσεις που διεξήχθησαν σε πολύ καλό κλίμα, υπάρχει δυναμική ώθηση για επόμενα βήματα στις ελληνορωσικές σχέσεις που μένει να πραγματοποιηθούν. Οι συνεργασίες στον ενεργειακό τομέα (φυσικό αέριο, ανανεώσιμες πηγές, πετρέλαιο), η πιο ενεργή συμμετοχή ρωσικών εταιρειών σε ελληνικούς διαγωνισμούς, η προσέλκυση στρατηγικών επενδυτών, οι συμπράξεις του ευρύτερου δημόσιου τομέα με ρωσικές εταιρείες, η ανάπτυξη περισσότερων πεδίων για τον τουρισμό -π.χ. θεματικός τουρισμός- και βέβαια οι ελληνικές εξαγωγές συνθέτουν το περιβάλλον της οικονομικής συνεργασίας με τη Ρωσία.
* Η κυβέρνηση διακηρύσσει πως έχει μπει σε διαδικασία οικονομικής εξωστρέφειας και πραγματοποιεί επαφές με διάφορες χώρες, οι οποίες δεν ήταν στη λίστα των παραδοσιακών "συνομιλητών", όπως είναι για παράδειγμα το Ιράν και η Κίνα. Πόσο εύκολη είναι αυτή η προσέγγιση;
Δεν είναι εύκολη. Η πολιτική προσέγγιση, για να μετουσιωθεί σε πράξη στο οικονομικό πεδίο, απαιτεί εντατική συντονισμένη προσπάθεια και βέβαια τη βούληση και της άλλης πλευράς, που δεν είναι πάντα δεδομένη. Από την πλευρά μας, υπάρχει η ανάγκη διαφοροποίησης των διεθνών οικονομικών και πολιτικών σχέσεων της χώρας. Διαφοροποίηση εννοείται με την έννοια της ενεργητικής πολυδιάστατης πολιτικής που πολλαπλασιάζει τα σημεία διεθνούς αναφοράς και απεύθυνσης, χωρίς να εγκαταλείπει τα παραδοσιακά στηρίγματα, ώστε η χώρα να ανταποκριθεί και να αξιοποιήσει σε όφελός της ένα ταχύτατα μεταβαλλόμενο διεθνές οικονομικό και γεωπολιτικό περιβάλλον, με σημαντικές ανακατατάξεις και ευκαιρίες που χρειάζεται να «ανακαλύψουμε» και να προσεγγίσουμε.
Είναι προφανής η διεθνής μετατόπιση γεωπολιτικών και οικονομικών κέντρων βάρους προς την Ανατολή και προς την Περιφέρεια. Άλλες ευρωπαϊκές χώρες του δικού μας μεγέθους έχουν κάνει περισσότερα βήματα, γιατί αποτελούν πιο οργανωμένες και με σχεδιασμό οντότητες και γιατί εδώ και 10 - 15 χρόνια, που οι διεθνείς αυτές εξελίξεις ήταν ορατές, στην Ελλάδα κυριαρχούσε με αρνητικό τρόπο η «ευφορία» του ευρώ. Η προσπάθειά μας, λοιπόν, στο πεδίο της εξωστρέφειας δεν εξαντλείται στην περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων με ευρωπαϊκές χώρες και χώρες του δυτικού κόσμου, αλλά στοχεύει πιο δυναμικά σε χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία, το Ιράν, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, οι αραβικές χώρες.
Έχοντας την ισχυρή πολιτική βούληση, αλλάζοντας το κράτος, προωθώντας τις αναγκαίες συνέργειες στο Δημόσιο και στις σχέσεις δημόσιων και ιδιωτικών φορέων, αξιοποιώντας τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα, τη γεωγραφική και γεωπολιτική θέση της χώρας, τους ιδιαίτερους πλουτοπαραγωγικούς πόρους, το επιστημοτεχνικό δυναμικό, τις δυναμικές και τις καινοτόμες επιχειρήσεις και, πάνω απ' όλα, στο πλαίσιο μιας παραγωγικής ανασυγκρότησης που τώρα ξεκινά, μπορούμε να τα καταφέρουμε.
* Σε τι διαφέρει η ανάπτυξη που υπόσχεται ο ΣΥΡΙΖΑ με τα "ανοίγματα" που κάνει στο εξωτερικό, προσπαθώντας να προσελκύσει επενδύσεις, από την "ανάπτυξη" που υποσχόταν η Ν.Δ.;
Η ανάπτυξη δεν θα έρθει ως αποτέλεσμα της κοινωνικής ισοπέδωσης και των νεοφιλελεύθερων επιταγών. Δεν θέλουμε να προσελκύσουμε επενδυτές, να αναπτύξουμε την οικονομία, θέτοντας ως κίνητρο και κράχτη το χαμηλό εργατικό κόστος, το υποτυπώδες κράτος πρόνοιας, τη χαμηλή φορολογία κεφαλαίου. Η παραγωγή και η οικονομική άνθηση δεν μπορούν να στηριχτούν πάνω στα κοινωνικά ερείπια, στους κρατικοδίαιτους ολιγάρχες, στα δίκτυα της διαφθοράς και της αναξιοκρατίας, στις προνομιακές σχέσεις με τον κρατικό και διοικητικό μηχανισμό, στα καρτέλ και στη φοροδιαφυγή. Τα βιώσαμε όλα αυτά με οδυνηρό τρόπο.
Θα αλλάξουμε πορεία αξιοποιώντας τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας και όχι τις αρνητικές τάσεις που τη φέρνουν πιο κοντά στις φτωχότερες και πιο υποβαθμισμένες χώρες της Ε.Ε. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι, εκτός των μεγάλων αναδυόμενων οικονομιών, ο κύριος όγκος των ξένων επενδύσεων κατευθύνεται προς ανεπτυγμένες οικονομίες, με σχετικά υψηλό εργατικό κόστος και φορολογία κεφαλαίου, σε περιβάλλον υψηλής εξειδίκευσης, τεχνολογικής καινοτομίας, με υψηλή προστιθέμενη αξία.
Ο νέος αναπτυξιακός νόμος προβλέπει ρυθμίσεις που ικανοποιούν τις κρίσιμες απαιτήσεις της νέας περιόδου ως προς την προσέλκυση επενδύσεων. Έχουμε ανάγκη τη θεσμοθέτηση αποτελεσματικών κινήτρων, την απλοποίηση των διαδικασιών, τις ριζικές παρεμβάσεις σε σχέση με τις χρόνιες παθογένειες.
* Από τη δεκαετία του 1980, και παλιότερα, από την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου στον Λίβανο, η Ελλάδα αποτέλεσε φυσικό και οικονομικό καταφύγιο για πολλούς Λιβανέζους. Η πρόσφατη επίσκεψή σας στη Βηρυτό είναι προάγγελος κάποιας συνεργασίας σε διακρατική βάση ή για την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων;
Με τον Λίβανο οι σχέσεις στο οικονομικό πεδίο υπολείπονται των πολύ καλών πολιτικών σχέσεων και κυρίως των ιδιαίτερα θετικών αμοιβαίων αισθημάτων που διαπνέουν τους δύο λαούς. Επίσης, ο Λίβανος αποτελεί «μεσάζοντα» αραβικών ξένων επενδύσεων. Η υποχώρηση, τα προηγούμενα χρόνια, των διμερών οικονομικών σχέσεων με τις αραβικές χώρες γενικά και η μετατόπιση της Ελλάδας στις χώρες υψηλού ρίσκου αποτρέπουν μέχρι σήμερα το να ανοίξουν επιχειρηματικοί δρόμοι από και προς τον Λίβανο, αν και είναι αντικειμενικά μια χώρα κοντινή σ' εμάς σε πολλά επίπεδα. Ένα πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση θα είναι η πρόσκληση Λιβανέζων επιχειρηματιών στην Αθήνα τον επόμενο Οκτώβριο.
