Η ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΩΝ ΣΥΝΤΑΚΤΩΝ
Αλλάζει το κράτος;
...Τι θα συμβεί, λοιπόν, αύριο (σήμερα); Από τις πύλες των υπουργείων θα περάσουν νέα πρόσωπα, συνοδευόμενα από λίγους συνεργάτες: γενικό γραμματέα, συμβούλους, εντός ολίγου και διοικητές ή προέδρους οργανισμών. Όμως ο υπηρεσιακός μηχανισμός, το λεγόμενο βαθύ κράτος, θα μείνει -ορθά- στη θέση του. Όπως είναι ευνόητο, οι υπουργοί οι ίδιοι δεν μπορούν να ασχολούνται με την καθημερινή εφαρμογή των μέτρων, ενώ οι δικοί τους, οι σύμβουλοι, δεν έχουν εξουσία να εκδίδουν εκτελεστές πράξεις. Το «κράτος» θα μένει στα ίδια χέρια. Πώς θα συμπεριφερθεί ως συλλογικότητα;
Σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες υπάρχουν ευσυνείδητοι υπάλληλοι, που «κάνουν δουλειά για πολλούς» και θα συνεχίσουν το έργο τους. Σε πολλές θέσεις-κλειδιά όμως εδρεύουν επιτήδειοι. Ας τους ονομάσουμε γραφειοκράτες. Κλείνουν ο ένας το μάτι στον άλλο, θυμίζουν ότι η πρακτική εφαρμογή της πολιτικής είναι δική τους υπόθεση, ότι τα ολιγομελή «γραφεία υπουργού» έρχονται και παρέρχονται, ενώ οι ίδιοι μένουν. Έχουν τεχνογνωσία, ξέρουν να επισπεύδουν, να καθυστερούν ή να κωλυσιεργούν, γνωρίζουν καλά τι σημαίνει «διακριτική εξουσία», έχουν δικτυωθεί με παράπλευρα ισχυρά κέντρα. Μπορούν να σηκώνουν το τηλέφωνο και να ενημερώνουν άτυπα δημοσιογράφους, αστυνομικές υπηρεσίες, εισαγγελείς, οικονομικούς παράγοντες, κομματικούς πάτρωνες, έως και εκκλησιαστικούς παράγοντες. Κάποιοι από τους πάτρωνες είχαν βοηθήσει στην αναρρίχησή τους, ήταν οι «πλάτες» τους. Δεν εξαφανίζονται μονομιάς, αποτελούν ενεργό δίκτυο, σωστή αράχνη.
Οι γραφειοκράτες, με κεκτημένη ταχύτητα ισχύος θα εισφέρουν τις γνώσεις και τη σύμπραξή τους, αλλά μόνο με ανταλλάγματα. Θα προσφέρουν ευκαιρίες θέλοντας να καταστήσουν συνένοχους, και επομένως υποχείριά τους, τους νέους κυβερνητικούς παράγοντες. Θα προσπαθήσουν να αφομοιώσουν τους νέους σε δίπολα «πάνω - κάτω γειτονιά» κι αν αποτύχουν, θα επιχειρήσουν υπονομεύσεις.
Πολλοί σήμερα ανατριχιάζουν από ενθουσιασμό ή από φόβο στην ιδέα μιας αριστερής κυβέρνησης. Για να αποκτήσει όμως ουσιαστικό και με διάρκεια αντίκρισμα η ιδέα αυτή, χρειάζονται πολλά. Μια κυβέρνηση που θα απορροφηθεί από τα οικονομικά προβλήματα και και θα υποτιμήσει τα μυστήρια της διοίκησης θα αντιμετωπίζει διαρκώς βραχυκυκλώματα. Χωρίς περιθώρια εδώ για συνταγές, περιορίζομαι σε μια κάπως αφηρημένη σκέψη: εκτός από τις αλλαγές προσώπων, χρειάζονται κατ' εξοχήν αλλαγές σχέσεων και δομών, με στόχο τη δημοκρατία και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Άρθρο του Νίκου Παρασκευόπουλου, 27/01/2015
