Της Λήδας Καζαντζάκη
Ο κόσμος των εικαστικών είναι ένας κόσμος άγνωστος εν τοις πολλοίς, γιατί χτίζεται μέσα στην εγγενή σιωπή των χρωμάτων και της ματιέρας που τον ξεχωρίζει από την εγγενή ηχηρή παρουσία των ανθρώπων και των μέσων του θεάτρου, του κινηματογράφου και της μουσικής. Το γεγονός αυτό επιτείνεται, στην ελληνική επικράτεια, με τη συνεχή υποβάθμιση της καλλιτεχνικής παιδείας αλλά και τη χρόνια εγκατάλειψη του δημόσιου χώρου στα χέρια διαπλεκόμενων με την εξουσία εργολάβων, μωροφιλόδοξων τοπικών αρχόντων και αρχιτεκτόνων που υποδύονται τους καλλιτέχνες και σβήνουν μέσα σε τετραγωνισμένες πλατείες και ακαλαίσθητα κτήρια συστηματικά τη μνήμη...
Η «Ομάδα των Εικαστικών» του ΣΥΡΙΖΑ συγκροτήθηκε μετά το κάλεσμα του Τμήματος Πολιτισμού του στο αμφιθέατρο Γκίνη το 2012, για να διαδηλώσει για πρώτη φορά τη δική της ξεχασμένη, ακόμα και από τους ανθρώπους του πολιτισμού, υπόσταση. Οι δυο εκδηλώσεις που διοργάνωσε μέχρι σήμερα, βασισμένες αμφότερες σε ένα υπόβαθρο θεωρητικό, δείχνουν τη σοβαρότητα των στόχων της, και η μεγάλη ανταπόκριση των εικαστικών -θεωρητικών και καλλιτεχνών- την αναγκαιότητα της ύπαρξής της. Η πρώτη διημερίδα, τον Απρίλιο του 2014, έφερε στο φως τα προβλήματα που ταλανίζουν τόσο την Ανώτατη Εικαστική Εκπαίδευση όσο και τις αποστεωμένες, με αφορμή την κρίση, Δημοτικές Πινακοθήκες. Η ανοιχτή συζήτηση, στην οποία αναφέρομαι, έγινε παραμονές των βουλευτικών εκλογών, στις 20 Ιανουαρίου, με τον υπότιτλο «Για μια αισθητική της Αριστεράς», ως πρόταση για την ανάπτυξη ενός γόνιμου διαλόγου με βάση μιαν αισθητική που απορρίπτει την ιδιοτέλεια που κυριάρχησε στη μεταπολεμική Ελλάδα. Όπου οι εικαστικοί καλλιτέχνες θα συνδράμουν ουσιαστικά, γιατί «δεν μπορούν», όπως δήλωσε η γλύπτρια Έρση Χατζηαργυρού, «να κόψουν το δάχτυλό τους, για να χωρέσουν στο πασουμάκι της Σταχτοπούτας».
Εδώ τονίστηκε η σημασία της στήριξης των πολιτισμικών θεσμών από τον πρυτανεύοντα την ΑΣΚΤ Αθήνας Πάνο Χαραλάμπους, αντιτάχθηκε από τον εικαστικό Κυριάκο Κατζουράκη η σημασία της ποιότητάς τους, ενώ ο εικαστικός Απόστολος Πλαχούρης δήλωσε χαρακτηριστικά: «Οτιδήποτε δεν έχει θεσμούς είναι άψυχο και ό,τι δεν έχει ψυχή εύκολα ξεριζώνεται».
Η εικαστικός Ειρήνη Ευσταθίου, μίλησε για το ζήτημα της εξάρτησης των καλλιτεχνών από ιδιωτικά ιδρύματα, για το οποίο ο υπεύθυνος, από την Πολιτική Γραμματεία, του Τμήματος Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ Χριστόφορος Παπαδόπουλος δήλωσε ότι "σε μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το ΥΠΠΟ θα έχει τον έλεγχό τους".
Η συζήτηση επικεντρώθηκε, μετά από παρέμβαση της υποψήφιας στο ψηφοδέλτιο της Επικρατείας του ΣΥΡΙΖΑ Άννας Φιλίνη, στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης και στη βίαιη, θεωρώ και προσωπικά, απομάκρυνση της μέχρι πρότινος διευθύντριάς του Άννας Καφέτση, που επί δεκαπέντε χρόνια πάλεψε για την υλοποίησή του και αρνήθηκε να σπιλώσει το όνομά της με τις υπόγειες συναλλαγές που παίζονται μεταξύ τραπεζών και κατασκευαστικών εταιρειών στη -τμηματική- εντός των ημερών παραλαβή του. Επιπλέον ερωτήματα και ενστάσεις γεννήθηκαν μετά την παρέμβαση της νυν διευθύντριας του ΕΜΣΤ Κατερίνας Κοσκινά, που δήλωσε ότι ανέλαβε τα καθήκοντά της για να διασώσει τα άγνωστα στους πολλούς χρήματα του ΕΣΠΑ που μέλλουν να στηρίξουν τη λειτουργία του.
«Ας ξανασκεφτούμε τους εικαστικούς και άλλους θεσμούς ως μια εύρεση, μια δημιουργία», πρότεινε η συγγραφέας και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας Πέπη Ρηγοπούλου. Ενώ η ιστορικός τέχνης Λίλα Μαραγκού προέτρεψε τον ΣΥΡΙΖΑ να επιληφθεί του ζητήματος του ΕΜΣΤ. Πρόκειται για εναύσματα που μας ωθούν σε νέες συναντήσεις και διαβουλεύσεις με όραμα μια νέα αισθητική της Αριστεράς. Αυτήν που επέδειξε και ο Αλέξης Τσίπρας και όλοι εμείς μετά την εκλογική νίκη της 25 Ιανουαρίου, την αισθητική της ελευθερίας του πνεύματος και του σεβασμού του άλλου που στέκεται απέναντί μας, τον τρόπο που δρούμε, αντιδρούμε, ζούμε.
