Ομόφωνα ή σε προσπάθεια να μην δυσαρεστηθεί η Αττικό Μετρό, ενέκρινε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο την αρχιτεκτονική μελέτη ανάδειξης των αρχαιοτήτων του σταθμού Βενιζέλου στο μετρό Θεσσαλονίκης, κατά τη μαραθώνια προχθεσινή συνεδρίασή του, από την οποία δεν έλειψαν οι εντάσεις, κυρίως κατά τις παρεμβάσεις του δημάρχου Θεσσαλονίκης και των εκπροσώπων του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων. Κι αυτό γιατί, όπως φάνηκε, ουδόλως ικανοποίησαν την προεδρεύουσα γενική γραμματέα του ΥΠΠΟΑ Λίνα Μενδώνη και αρκετά μέλη του συμβουλίου γιατί επανέφεραν το ιστορικό του θέματος και ενέμειναν στην έκθεση ανεξάρτητου εμπειρογνώμονα. Ωστόσο, η ουσία της συνεδρίασης ανέδειξε το οξύμωρο της υπόθεσης, να συζητείται δηλαδή και να εγκρίνεται εν τέλει η αρχιτεκτονική μελέτη ανάδειξης των αρχαιοτήτων, την ώρα που το θέμα της απόσπασης και επανατοποθέτησής τους ή της παραμονής τους στον σταθμό κατά τη διάρκεια των εργασιών για την ολοκλήρωσή του ακόμα δεν έχει οριστικοποιηθεί.
Η μελέτη, όπως έγινε σαφές από την Αττικό Μετρό, που επίσης παρέστη διά του προέδρου και διευθύνοντα συμβούλου της Χρήστου Τσίτουρα και συνεργατών του, "προϋποθέτει την απόσπαση των αρχαιοτήτων. Αν πούμε ότι τα αρχαία μένουν εκεί, μιλάμε για άλλο σταθμό", όπως σημείωσε συνεργάτης της Αττικό Μετρό, ενώ ο κ. Τσίτουρας τόνισε ότι η Αττικό Μετρό "θέλει πάση θυσία να απεμπλακεί το θέμα" και ανέφερε χαρακτηριστικά ότι "αν βρεθούμε προ αδιεξόδου, δεν υπάρχει άλλη επιλογή από την επαναδημοπράτηση του έργου".
Η μελέτη που κατατέθηκε σε συνεννόηση της Αττικό Μετρό με τον Δήμο Θεσσαλονίκης, ωστόσο ο δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης ανέφερε ότι "ο δήμος δεν θα αποσύρει την προσφυγή του στο Συμβούλιο της Επικρατείας (εκδικάζεται στις 15 Φεβρουαρίου) πριν τη μελέτη του ανεξάρτητου εμπειρογνώμοντα από την Αγγλία " στον οποίο απευθύνθηκε. "Ως προς την απόσπαση των αρχαιοτήτων" είπε ο δήμαρχος "είμαστε σε εκκρεμότητα. Ως προς την αρχιτεκτονική προμελέτη που κατατίθεται σήμερα είμαστε σε συμφωνία. Ο Άγγλος εμπειρογνώμονας θα μας πει αν η κατασκευή του σταθμού θα γίνει με μετατόπιση ή όχι των αρχαιοτήτων". Έκανε σαφές επίσης ότι ο δήμος κατέφυγε σε ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα διότι "υπάρχει καχυποψία με την Αττικό Μετρό", ενώ ως προς την καθυστέρηση των έργων του Μετρό τόνισε ότι "έχουν δημιουργηθεί προβλήματα και καθυστερήσεις από αρχικές κακές εκτιμήσεις της Αττικό Μετρό". Πρόσθεσε επίσης για τις καθυστερήσεις ότι "οι σύμβουλοι του μελετητικού οίκου του Λονδίνου, στον οποίο απευθύνθηκε ο δήμος, από τον Ιούνιο ζήτησαν να δουν όλα τα στοιχεία του έργου. Η Αττικό Μετρό αρνήθηκε να μας δώσει τα σχέδια, στείλαμε και εξώδικο, επίσης δεν μας τα έδωσε και καταλήξαμε να έρθει εδώ ο Άγγλος εμπειρογνώμονας προκειμένου να τα δει". Τόσο η γενική γραμματέας του ΥΠΠΟΑ όσο και μέλη του ΚΑΣ επέμεναν ότι η απόσπαση και μεταφορά των αρχαιοτήτων είναι η προσφορότερη και ασφαλής λύση.
Από την πλευρά του, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, διά της προέδρου και του γραμματέα του, επέμεινε ότι με βάση αυτή τη μελέτη ανάδειξης αρχαιοτήτων πρέπει να αναζητηθούν τεχνικές λύσεις προκειμένου να πραγματοποιηθεί ο σταθμός με τις αρχαιότητες στη θέση τους. Πρόσθεσαν μάλιστα ότι ο ΣΕΑ ζητάει ανεξάρτητο εμπειρογνώμονα γιατί "τόσο η Αττικό Μετρό όσο και το ΥΠΠΟΑ δεν μας έχουν πείσει ότι έχει βρεθεί η πιο πρόσφορη λύση σχετικά με την απόσπαση και επανατοποθέτηση ή την παραμονή των αρχαιοτήτων στον σταθμό".
Η προχθεσινή συνεδρίαση, πάντως, ως προς τη συμπεριφορά των μελών του ΚΑΣ, κυρίως απέναντι στον δήμαρχο Θεσσαλονίκης και τους εκπροσώπους του ΣΕΑ, δεν διέθετε την ευγένεια που απαιτείται σε επιστημονικές διαδικασίες.
Η μελέτη ανάδειξης
Σύμφωνα με την αρχιτεκτονική μελέτη ανάδειξης, οι αρχαιότητες βρίσκονται στο επίπεδο -1 του σταθμού Βενιζέλου. Η πρόσβαση γίνεται με κυλιόμενες σκάλες από τις δύο εισόδους του σταθμού, ενώ παρεμβάλλεται μεσοπάτωμα από το οποίο θα μπορούν οι επιβάτες να βλέπουν τις αρχαιότητες αλλά και γέφυρα μέσω της οποίας, εκτός της θέασης των αρχαίων, θα μπορούν να διασχίζουν υπόγεια την Εγνατία. Στο επίπεδο -1, κατά μήκος της Μέσης Οδού, προβλέπεται μια ράμπα που δεν θα ακουμπά ούτε θα πατά τα αρχαία, και από εκεί οι επισκέπτες μπορούν να θαυμάσουν το μνημείο. Και στα δύο επίπεδα, το μεσοπάτωμα και το επίπεδο -1, προβλέπονται εκθεσιακοί χώροι όπου θα εκτίθενται κινητά ευρήματα τόσο της υπάρχουσας ανασκαφής που έφερε στο φως τη Μέση Οδό όσο και των ανασκαφών που μετά από έγκριση του ΚΑΣ θα διενεργηθούν για τον εντοπισμό πιθανών αρχαιότερων στρωμάτων της ελληνιστικής ή της ρωμαϊκής περιόδου.
Πόλυ Κρημνιώτη
