Ξεκινώντας το 2003 ως ο βασικός δημιουργός των τραγουδιών και ερμηνευτής του συγκροτήματος Μακρινά Ξαδέλφια και στη συνέχεια στην προσωπική διαδρομή του, ο Θοδωρής Κοτονιάς έχει καταθέσει σχετικά λίγες αλλά πολύ υψηλού επιπέδου δισκογραφικές εργασίες αντλώντας από την αστείρευτη πηγή της παραδοσιακής αλλά και της λαϊκής μουσικής μας. Έχει κάνει όμως πολλές εκλεκτές συνεργασίες, ενώ οι ζωντανές εμφανίσεις του συγκεντρώνουν όλο και μεγαλύτερο πιστό κοινό. Μου μίλησε για το κρητικό άρωμα αλλά και «ψυχή» του πλέον πρόσφατου δίσκου του «Φυλαχτό», τονίζοντας το δέσιμό του με τους τόπους και τους ανθρώπους αλλά και με την παράδοση της οποίας αυτοί είναι φυσικοί και διαχρονικοί φορείς.
Σε καιρούς πολύ δύσκολους για τη δισκογραφία κυκλοφορείς νέο album σε μια άγνωστη ανεξάρτητη εταιρεία. Πες μου δυο λόγια για τη συνεργασία σου μαζί της.
Τον πρωταρχικό ρόλο έχει πάντα ο ανθρώπινος παράγοντας. Είναι λίγο δύσκολο βέβαια σε αυτόν τον χώρο να βρεις ανθρώπους με καθαρή ματιά και λόγο, αλλά ευτυχώς υπάρχουν λίγοι και καλοί, όπως οι αδελφοί Στρατάκη, ο Γιώργος και ο Νίκος, που πέρα από τα τραγούδια τα οποία μας χαρίζουν ίδρυσαν μία δισκογραφική εταιρεία ανθρώπινη και χωρίς παράλογες δεσμεύσεις, τη Northern Pinwheell, δηλαδή Βόρειος Ανεμόμυλος.
Αυτή τη φορά υπάρχει συνολικά ένα χρώμα και άρωμα κρητικής μουσικής στον δίσκο, παρότι δεν κατάγεσαι από την Κρήτη. Σε τι οφείλεται αυτό;
Δεν έχω ευκολία στις τεχνικές ενός επιτυχημένου επαγγελματικού βήματος. Με έλκουν ζωντανά τραγούδια που γεννιούνται σήμερα σε ακόμα ζωντανούς μουσικά τόπους και ας έχουν τη ρίζα τους βαθιά πίσω στον χρόνο. Τα χρώματα αλλάζουν σύμφωνα με το ταξίδι. Σε προηγούμενους δίσκους υπήρχε έντονο το νησιώτικο άρωμα, σε αυτόν το κρητικό. Αγαπιόμαστε με αρκετούς τρελούς σε αυτόν τον τόπο. Έχω δύο κουμπάρους και άλλους δύο σύντεκνους στην Κρήτη, δύο κουμπάρους στη Σχοινούσα, η σύζυγός μου είναι από το Τσιρίγο και έχω αδελφικούς δεσμούς χρόνων στη Σύμη - οι δραμαμίνες βέβαια είναι πάντα στην τσέπη γιατί είμαι βουνίσιος, Ρουμελιώτης συγκεκριμένα (γέλια). Η οικογένεια της μητέρας μου ήταν από την Κρήτη αλλά μετοίκησαν στη Μικρά Ασία. Η πλειονότητα των μουσικών στην Ελλάδα έχουμε καταγωγή από χωριά, ανεξάρτητα από το ότι έχει επικρατήσει, ειδικά στις ζωντανές εμφανίσεις, μια συνθήκη που προέρχεται από rock του εξωτερικού. Καθένας και καθεμία είναι όπως νιώθει και όπου βρίσκει τον τρόπο να εκφραστεί.
Είναι μία από τις ελάχιστες φορές που ερμηνεύεις ένα τραγούδι το οποίο έχει γράψει εξ ολοκλήρου κάποιος άλλος. Γιατί αυτή η εξαίρεση;
Θέλω να μοιράζομαι στίχους και μουσικές. Όταν θαυμάζεις κάτι και σε ενθουσιάζει, συμβαίνει αυθόρμητα σε έναν τόπο που ευτυχώς ακόμα δεν στέρεψαν οι «πηγές» του.
Πες μου τους λόγους για τη συνεργασία σου με τους αδελφούς Στρατάκη, τον Βασίλη Δραμουντάνη και την Αναστασία Φεργαδιώτη.
Με κάθε έναν από αυτούς τους ανθρώπους βρεθήκαμε πρώτα στη ζωή, παίξαμε, τραγουδήσαμε, κάναμε παρέα και ήταν φυσικό επακόλουθο να συμμετέχουν στον δίσκο. Με τους αδελφούς Στρατάκη έχουμε κάνει κι άλλα τραγούδια, η Αναστασία είναι θαυμάσια τραγουδίστρια. Όσο για τον Βασίλη Δραμουντάνη, είναι κουμπάρος μου, ε, είπαμε μαζί κι ένα τραγούδι.
Σίγουρα πάντως θα είναι μεγάλη έκπληξη η συνεργασία σου με την εξαίρετη Sadahzinia καθώς στο παρελθόν δεν είχες καμία σχέση με το hip-hop. Πώς προέκυψε;
Υπάρχει και η όμορφη και θετική πλευρά των επιρροών από τη διεθνή μουσική και μια τέτοια περίπτωση είναι και η Sadahzinia. Συναντηθήκαμε σε μία παράσταση της αγαπημένης Ελένης Βιτάλη, γνωριστήκαμε, τραγουδήσαμε μαζί και μετά της πρότεινα να ερμηνεύσουμε μαζί το «Μάνα Γη».
Αν και ο δίσκος είναι επηρεασμένος από την ελληνική παραδοσιακή μουσική, οι ενορχηστρώσεις δεν είναι σχεδόν καθόλου έτσι. Υπάρχουν πολλά rock στοιχεία, η σχεδόν πανταχού παρούσα ηλεκτρική κιθάρα, αλλά και από την jazz, ακόμα και από την κλασική μουσική σε ορισμένες στιγμές. Επιδίωξες αυτή την πολύ ενδιαφέρουσα αντίφαση ή σου προέκυψε αυθόρμητα;
Αυτό προκύπτει αυθόρμητα από όλα τα ακούσματα που υπάρχουν μέσα μου. Όλα τα σημαντικά και ουσιώδη από τη σύγχρονη εποχή στην οποία ζούμε, το rock και όλα τα υπόλοιπα.
Ποιο είναι το τραγούδι από τον δίσκο που σημαίνει τα περισσότερα για εσένα;
Δύσκολο να διαλέξω, γιατί δεν μου αρέσει τίποτε από αυτά στα οποία βάζω το χέρι μου (γέλια). Θα πω πάντως το «Μεγαλύτερο θεριό», με στίχους του Λευτέρη Μπέρκη, γιατί με αντιπροσωπεύει.
Το μεγαλύτερο θεριό
που έχω να μερώσω
ο εαυτός μου που μισώ
και που λατρεύω τόσο...
Ζούμε σε παράξενους και χαλεπούς καιρούς. Όλα αυτά που συμβαίνουν δεν σε έκαναν να θέλεις να αντιδράσεις ή έστω να τα σχολιάσεις με κάποια τραγούδια;
Δεν έχω την ικανότητα να γράφω τραγούδια για κινητοποίηση, ίσως περισσότερο προσπαθώ για ευαισθητοποίηση, αυτό είναι προτεραιότητα για εμένα. «Η επανάσταση είναι η διατήρηση της τρυφερότητας» έγραφε ο μεγάλος Χρόνης Μίσσιος. Νομίζω ότι η επανάσταση θέλει επίγνωση και συνειδητοποίηση. Αλλιώς είναι χωρίς αιτία...
Ποιο είναι, αλήθεια, το δικό σου «φυλαχτό»;
Το μοναδικό πράγμα στο οποίο συμφωνούν όλοι, ένθεοι και άθεοι: η αγάπη. Μια αγάπη χωρίς πολλά στολίδια, ένα φυλαχτό που μπορεί να μην «λάμπει» αλλά να «πιάνει».
Βλέπεις άλλους δημιουργούς ως συνοδοιπόρους σου υπό μιαν έννοια σε αυτό που κάνεις; Θα σκεφτόμουν, για παράδειγμα, τον Λεωνίδα Μπαλάφα...
Υπάρχουν αγαπημένοι και αξιόλογοι τραγουδοποιοί, όπως ο αγαπημένος Λεωνίδας. Άνθρωποι που όταν κοιταχτούμε, ξέρουμε ότι βαδίζουμε περίπου στον ίδιο δρόμο και έχουν το ίδιο «βάρεμα», την πέρπιρα που λέει ο φίλος μου ο Σάκης Βλαχάβας από την Κοζάνη.
Πόσο εύκολο είναι να παρουσιάσεις ζωντανά τον δίσκο διατηρώντας το κλίμα και την ατμόσφαιρά του;
Αυτό που λες είναι αλήθεια. Όμως η ομάδα των μουσικών που συνεργαζόμαστε αλλά είμαστε και φίλοι καταφέρνει πάντα να δίνει ένα καλό και πολύ όμορφο αποτέλεσμα. Στη συναυλία πριν από δύο χρόνια στην Τεχνόπολη για τα είκοσι χρόνια μου στη δισκογραφία είχαμε 14 μουσικούς! Ας πω με την ευκαιρία ότι η συναυλία αυτή είχε ηχογραφηθεί και θα κυκλοφορήσει προσεχώς σε δίσκο.
Και τα σχέδιά σου για το υπόλοιπο της χειμερινής σεζόν, ίσως και λίγο πιο μακροπρόθεσμα;
Καινούργια τραγούδια και παλιά που ήδη γνωρίζει ο κόσμος, αλλά και πολλά αγαπημένα άλλων δημιουργών ενταγμένα σε ένα ενιαίο ζωντανό πρόγραμμα. Κάναμε μια μικρή περιοδεία στη Θεσσαλία και στη Μακεδονία, στις 29 Ιανουαρίου παίζουμε στο κέντρο Ομαλός στην Αθήνα μαζί με τον Νίκο Βενετάκη και συνεχίζουμε.
Καθώς η κινητήρια δύναμη του Θοδωρή Κοτονιά είναι η αγάπη του για τη μουσική αλλά και για τους ανθρώπους, δεν προβλέπεται να σταματήσει σύντομα.
