Με τις καθυστερήσεις και τις προβληματικές πληρωμές των αγροτών να συνεχίζονται, προγράμματα να εξαφανίζονται ή να παραπαίουν και κονδύλια να πηγαίνουν αλλού, η κυβέρνηση Ν.Δ σε επικοινωνιακή φρενίτιδα αποσυνδέεται από την πραγματικότητα και «βλέπει» επιτυχίες στην αποκατάσταση αδικιών που η ίδια δημιούργησε και στη λειτουργία των αυτονόητων, αλλά και ευχαριστημένους αγρότες...
Η αυτοϊκανοποίηση της κυβέρνησης ήταν τουλάχιστον προκλητική με δηλώσεις περί “μεταρρύθμισης” που μάλιστα παρουσιάστηκε και ως κυβερνητική «επιλογή» και «εκσυγχρονισμός», να δίνουν και να παίρνουν, με αποφυγή οποιασδήποτε αναφοράς στο σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ και αντίστοιχης ανάληψης ευθύνης και με ατάκες-συνθήματα του τύπου “το είπαμε, το κάναμε”, “ποτέ ξανά δεν θα επιστρέψουμε στο χθες” -το δικό τους χθες- “κάναμε περισσότερα από όσα είπαμε”, “η επιλογή μας δικαιώθηκε” και άλλα τέτοια.
Στη συνέντευξη τύπου που ολοκληρώθηκε νωρίτερα, για την πορεία των πληρωμών, ο αντιπρόεδρος Κ. Χατζηδάκης, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μ. Σχοινάς και ο πρόεδρος της ΑΑΔΕ, Γ. Πιτσιλής μοίρασαν συγχαρητήρια στους εαυτούς τους για “τη σοβαρή μεταρρύθμιση που υιοθέτησε η κυβέρνηση” με την απορρόφηση του ΟΠΕΚΕΠΕ από την ΑΑΔΕ, για να κουκουλωθεί το συντομότερο το σκάνδαλο της διασπάθισης ενωσιακού χρήματος μέσω κυκλωμάτων και γαλάζιων ημετέρων, επαναλαμβάνοντας πολλάκις τα περί διαφάνειας, αξιοπιστίας του συστήματος και τα υπέρ των πραγματικών παραγωγών, που θυμήθηκαν μετά την παρέμβαση πέρυσι της ευρωπαϊκής εισαγγελίας και σχεδόν επτά χρόνια διακυβέρνησης.
Μάλιστα μετά τις τελευταίες έτσι κι αλλιώς καθυστερημένες πληρωμές ο κ. Χατζηδάκης υποστήριξε ότι “η απουσία αντιδράσεων από την ώρα που έγιναν οι πληρωμές καταδεικνύει το μέγεθος της προσπάθειας και το θετικό αποτέλεσμα”... Θυμίζουμε ότι σχεδόν όλη την περασμένη εβδομάδα οι αγρότες από πολλές περιοχές της χώρας βρίσκονταν στους δρόμους συνεχίζοντας τον αγώνα, πράγμα πρωτοφανές εντός του καλοκαιριού, ενώ με τις καθυστερημένες και κακές πληρωμές ζουν σε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας τουλάχιστον εδώ και ένα χρόνο.
Ο Μ. Σχοινάς μίλησε για “ευτυχή συγκυρία” σήμερα, ένα χρόνο μετά τη συμφωνία του πρώτου σχεδίου δράσης με την Κομισιόν -για να μην καταρρεύσει το σύστημα πληρωμών, που αποκάλυψε το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ και παγώσουν οι αγροτικές επιδοτήσεις- για να καταλήξει ένα χρόνο μετά στον Ιούλιο 2027 που η Ελλάδα θα αναλάβει την προεδρία στην ΕΕ “να πάρει τα ηνία στην Ευρώπη χωρίς καμία εκκρεμότητα και βάρη του παρελθόντος”. Ο ίδιος τόνισε ότι “την τελευταία εβδομάδα καταφέραμε την πιο ποιοτική, αξιόπιστη και στοχευμένη πληρωμή σε πραγματικούς δικαιούχους”, δηλαδή αυτό που για περίπου επτά χρόνια δεν ήταν η κανονικότητα στις πληρωμές, όπως γίνεται άλλωστε, χωρίς “χορούς και πανηγύρια” στα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Στρέβλωση και...γενναιοδωρία
Οι τρεις ομιλητές δεν έκρυψαν τον ενθουσιασμό τους καθώς οι τελευταίες πληρωμές ξεπέρασαν τις αρχικές προβλέψεις ενώ μίλησαν για παραπάνω χρήματα προς τους πραγματικούς παραγωγούς αφού βγαίνουν από τη μέση οι απατεώνες που εξέθρεψαν όλα τα προηγούμενα χρόνια οι κυβερνήσεις Ν.Δ και γίνονται οι, αυτονόητοι, σοβαροί έλεγχοι. Δηλαδή, παραδέχτηκαν στην ουσία ότι τα προηγούμενα χρόνια που οι πραγματικοί παραγωγοί έπαιρναν λιγότερες ενισχύσεις κάποιοι τους έκλεβαν με τις ευλογίες των αρμοδίων και την ολιγωρία των Αρχών.
Ειδικότερα αναφέρθηκε ότι οι πληρωμές μαζί με αποζημιώσεις, το γνωστό τσουβάλιασμα για πιο εντυπωσιακό τελικό άθροισμα ποσών, έφτασαν το α΄εξάμηνο του έτους σε 1,126 δισ, από 1,060 δισ που ήταν ο αρχικός προγραμματισμός, μιλώντας για “υπερκάλυψη στόχου”.
Ο Κ. Χατζηδάκης χαρακτήρισε προστιθέμενη αξία το ότι οι πραγματικοί παραγωγοί πια θα παίρνουν αρκετά περισσότερα χρήματα, ενώ η χώρα συνεχίζει να παίρνει τα ίδια χρήματα από την Ε.Ε “διότι μεσολάβησαν έλεγχοι που απέκλεισαν ανθρώπους που δεν θα έπρεπε να έχουν πάρει χρήματα και έτσι αυξήθηκαν οι τιμές μονάδας δηλαδή της επιδότησης ανά εκτάριο ή ανά ζώο”, μιλώντας μάλιστα για κοινωνικό πρόσημο. Μάλιστα ανέφερε ότι έγινε εξοικονόμηση 160 εκατ με το “υβριδικό” σύστημα που λειτουργεί σήμερα προαναγγέλλοντας μεγαλύτερη εξοικονόμηση με την οριστικοποίηση του νέου συστήματος, από το 2027 -εκτός εκπλήξεων ξεκάθαρη προεκλογική χρονιά.
Σύμφωνα με τον υπουργό υπήρξε πρόσθετο όφελος από την ολοκλήρωση των ελέγχων κάτι που “μας οδήγησε σε πράγματα γενναιόδωρα, αλλά νόμιμα” μιλώντας για οριζόντια αύξηση της βασικής εισοδηματικής στήριξης έως 15%, “ταβάνι” στις μοναδιαίες τιμές στις συνδεδεμένες ενισχύσεις, υψηλότερες μοναδιαίες τιμές στα οικολογικά σχήματα και στήριξη στην κτηνοτροφία, τους σιτοπαραγωγούς και τους βαμβακοπαραγωγούς. Έφερε δε ως παράδειγμα τη σφαγή που είχε γίνει στα οικολογικά σχήματα, λέγοντας ότι οι τιμές 2025 είναι αυξημένες κατά 204 εκατ έναντι των αντίστοιχων του 2024 με τις ίδιες επιλέξιμες εκτάσεις.
Μάλιστα αναφέρθηκε η μέση επιδότηση ανά δικαιούχο αυξήθηκε από 3.027 ευρώ το 2023 και 3.019 ευρώ το 2024 σε 3.256 ευρώ το 2025.
Θυμίζουμε ότι τον Μάιο είχαν καταλήξει σε μια “σούμα” ύψους 2,231 δισ ευρώ, τα οποία θα καταβληθούν στους αγρότες εντός του 2026 -με κονδύλια άνω του 1 δισ να αφορούν οφειλές πληρωμών από πέρυσι αλλά και προηγούμενα έτη.
Στα 69 εκατ η ζημιά
Στο μεταξύ καμία σαφής απάντηση δεν έχει δοθεί από την κυβέρνηση για την ανάκτηση των ποσών από ενωσιακές επιδοτήσεις που έλαβαν παράνομα απατεώνες και κυκλώματα καθώς “οι προσπάθειες συνεχίζονται”, τόσο για το συνολικό ύψος όσο και για τον χρόνο επιστροφής τους.
Νωρίτερα, ανακοινώθηκε ότι σε μόλις 69 εκατ εκτιμάται η ζημιά από τις μέχρι σήμερα εξελίξεις με βάση τις δικαστικές έρευνες για τις υποθέσεις της απάτης στις αγροτικές ενισχύσεις.
Ειδικότερα υπάρχουν 2.900 μοναδικές υποθέσεις κατάχρησης αγροτικών επιδοτήσεων που βρίσκονται υπό διερεύνηση από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (ΔΑΟΕ) και 70 εισαγγελικές παραγγελίες για τη διενέργεια προκαταρκτικών εξετάσεων. Κατά τη διερεύνηση των υποθέσεων αυτών εντοπίστηκε η δράση 5 εγκληματικών οργανώσεων οι οποίες εξαρθρώθηκαν: 1.151 ύποπτοι/κατηγορούμενοι, 94 συλλήψεις, 52 διατάξεις δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων και η εκτιμώμενη ζημιά στις περιπτώσεις αυτές της άσκησης διώξεων ανέρχεται σε 14,1 εκατ ευρώ.
Στο ερώτημα για το πόσα είναι τελικά τα αιγοπρόβατα στην Ελλάδα (για τα οποία λαμβάνεται επιδότηση), ο κ. Σχοινάς μίλησε για την “πρώτη άσπρη σελίδα σε όλο αυτό που πρέπει να ξεκαθαρίσουμε”, όταν ολοκληρωθεί η τοποθέτηση των “βόλων” στα κοπάδια, ώστε να υπάρχει σήμανση και ιχνηλασιμότητα, αναφέροντας ότι φιλοδοξούμε κάποια στιγμή να απαντήσουμε με τον τελικό αριθμό. Ανέφερε ότι η πιλοτική εφαρμογή είναι στην τελική ευθεία και η αρχή θα γίνει με 500.000-700.000 “βόλους” στις μεγάλες εκτροφές με πάνω από 900 ζώα.
Αργά και φέτος οι αιτήσεις
Αν και το Μάιο είχε ανακοινωθεί ότι οι φετινές δηλώσεις ΟΣΔΕ (για τις πληρωμές της βασικής εισοδηματικής ενίσχυσης) θα ανοίξουν έως τα μέσα Ιουνίου, σήμερα κατέστη σαφές ότι στόχος είναι να ανοίξει το σύστημα έως τα μέσα Ιουλίου, ενώ θα δοθεί “κίνητρο” για γρήγορη υποβολή αιτήσεων. Σύμφωνα με τον κ. Πιτσιλή από όταν θα ανοίξει το σύστημα έως κάποια ημερομηνία προς το τέλος Αυγούστου, που θα προσδιοριστεί, όσοι υποβάλουν αίτηση θα πάρουν την προκαταβολή της ενιαίας ενίσχυσης τον Οκτώβριο (όπως δηλαδή γινόταν υπό κανονικές συνθήκες), ενώ όσοι την υποβάλουν μετά θα πληρωθούν την προκαταβολή στις 30 Νοεμβρίου (όπως είχε αρχικά ανακοινωθεί για φέτος). Στόχος είναι το σύστημα να μείνει φέτος ανοιχτό έως τις 30 Σεπτεμβρίου.
Επίσης σημείωσε ότι η νέα αίτηση θα είναι πιο απλουστευμένη, χωρίς ανάγκη για ενδιάμεσους και οι αγρότες θα μπορούν να κάνουν τις δηλώσεις τους με το συνεργάτη που θα επιλέξουν “με αντίστοιχο πλαίσιο δέουσας επιμέλειας και ευθύνης για όποιο αναλαμβάνει να υποβάλει την αίτηση για λογαριασμό κάποιου άλλου”. Η νέα αίτηση θα έχει περισσότερα προσυμπληρωμένα στοιχεία (ΑΦΜ, ΙΒΑΝ, ΚΑΔ κ.α), θα αντλούνται δεδομένα από το ΥΠΑΑΤ, το myDATA, το ΜΙΔΑ και το Κτηματολόγιο, θα ελέγχονται τιμολόγια, εκμεταλλεύσεις, αγροτεμάχια και εξουσιοδοτήσεις και θα αξιοποιείται το ενημερωμένο γεωχωρικό υπόβαθρο 2024-2025.
Στα προσεχώς
Στις επόμενες ενέργειες προγραμματίζονται: το άνοιγμα του ΟΣΔΕ 2025 για τελευταία φορά εντός του Ιουλίου για τις τελικές διορθώσεις, υπόλοιπα δεσμευμένων αγροτεμαχίων λόγω Συστήματος Παρακολούθησης Εκτάσεων, ανωτέρας βίας στο ζωικό κεφάλαιο και νόμιμες απομακρύνσεις, πληρωμή αγροτεμαχίων με μεικτό καθεστώς ΚΑΕΚ-ΑΤΑΚ, ευζωία χοίρων, δασώσεις γεωργικών γαιών, εκκαθαρίσεις έτους 2018, πυλώνες Ι και ΙΙ εντός ΟΣΔΕ έτους 2024 και των δύο πυλώνων εκτός ΟΣΔΕ.
Ο ίδιος ανέφερε ότι του χρόνου το σύστημα για τις αιτήσεις θα ανοίξει τον Μάρτιο για να μπορούν τα πράγματα να γίνουν πιο γρήγορα.
Σε σχέση με τις εκκρεμότητες που θα διευθετηθούν το επόμενο διάστημα ο Μ. Σχοινάς αναφέρθηκε και στις πληρωμές ενισχύσεων ήσσονος σημασίας (de minimis και ad hoc) που θα γίνουν τον Ιούλιο και τον Σεπτέμβριο και συγκεκριμένα:
-έως 31/7 μηδική Έβρου και τομάτα θερμοκηπίου, προανθικό 2021, λειψυδρία Ιωαννίνων, ρύζι, λιπάσματα και έκτακτη στήριξη κτηνοτρόφων Λέσβου,
-έως 30/9 προανθικό 2025 και Τενάγη Φιλίππων.
Μετ' εμποδίων βιολογικά-ελαιοκομικά προγράμματα
Πάντως, την απόφασή του για το οριστικό τέλος στην χρηματοδότηση της βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας, επί δικαίων και αδίκων, που ανακοινώθηκε πρόσφατα υπερασπίστηκε ο Μ. Σχοινάς επαναλαμβάνοντας ότι τα ευρήματα των ελέγχων κατέστησαν απαγορευτική τη συνέχιση αυτών των προγραμμάτων. Σημείωσε γενικώς ότι θα ξαναπιάσουμε το νήμα, αλλά μόνο όταν θα έχουμε ένα ρυθμιστικό πλαίσιο που θα είναι στέρεο, σαφές και διαφανές, κάτι για το οποίο σίγουρα δεν ευθύνονται οι παραγωγοί, και πρόσθεσε ότι “μόλις το αποκτήσουμε θα ξαναπατήσουμε το κουμπί”. Ανέφερε ότι για το θέμα έχει ζητηθεί τεχνική βοήθεια από τον ΟΟΣΑ. Στο μεσοδιάστημα οι πόροι που δεν διατέθηκαν στα βιολογικά αποφασίστηκε να κατευθυνθούν σε μικρά αρδευτικά έργα σε δήμους που υπάρχει σχετική ανάγκη.
Επίσης μίλησε για διόρθωση του ελαιοκομικού μητρώου κάτι που συζητείται με την Κομισιόν, ενώ υπάρχει και εκκρεμότητα με παύση πληρωμών και απεντάξεις των Οργανώσεων Ελαιοκομικών Φορέων, ένα σχέδιο “που δυστυχώς δεν εφαρμόστηκε σωστά” χωρίς την ευθύνη των παραγωγών που μπήκαν σε αυτό και πολλοί ενώ ξεκίνησαν επενδύσεις έμειναν ξεκρέμαστοι, για το οποίο επίσης αναζητείται με την Κομισιόν φόρμουλα πληρωμής με εθνικούς πόρους ώστε να μην υπάρξει ζήτημα κρατικών ενισχύσεων.
