Οταν μιλάμε για τη δεύτερη χρυσή εποχή του Χόλιγουντ, τη δεκαετία του 1970, είναι αδύνατον να παραβλέψουμε μια σειρά εμβληματικών ταινιών με πρωταγωνιστή τον Ρόμπερτ Ρέντφορντ, με κύρια αφετηρία το γουέστερν «Οι δυο ληστές» («Butch Cassidy and the Sundance Kid»). Ο ηθοποιός ξεχώρισε γιατί έμοιαζε με σταρ μιας αδιευκρίνιστης παλιάς εποχής. Η κλασική ομορφιά του τον ανέδειξε σε ρομαντικό πρωταγωνιστή δίπλα στην Τζέιν Φόντα στο «Barefoot in the park» (1967), στην Μπάρμπρα Στρέιζαντ στο «The way we were» (1973) και στη Μέριλ Στριπ στο «Out of Africa» (1985). Η κορυφαία κριτικός κινηματογράφου Πολίν Κέιλ θα έγραφε για τον Ρέντφορντ το 1969: «Οι μεγάλοι ηθοποιοί ξέρουν πότε να ηρεμούν και πώς να χαλαρώνουν μπροστά στην κάμερα και απλώς να είναι ο εαυτός τους. Ο Ρέντφορντ έγινε σταρ χωρίς να έχει ποτέ παίξει έναν πραγματικά καλό ρόλο, επειδή διαισθητικά είναι άριστος χειριστής των ήπιων ερμηνειών, αυτών με τις ελάχιστες χειρονομίες. Είναι επιφυλακτικός απέναντι σε οποιαδήποτε υπερβολική έκφραση συναισθημάτων».
Ωραίος, έξυπνος, ασυμβίβαστος
Από το ξεκίνημά του μέχρι τον τελευταίο του ρόλο στο γλυκόπικρο «The old man and the gun» ο Ρέντφορντ έγινε η ιδεατή αντανάκλαση μιας εποχής. Γιατί ποτέ κανείς δεν ήταν τόσο μαγνητικός όσο εκείνος στην οθόνη και τόσο ακέραιος ηθικά όσο οι χαρακτήρες του. Ο κινηματογράφος έδωσε ζωή σε αυτό το πρότυπο του ωραίου, έξυπνου, ασυμβίβαστου ιδεολογικά, που διατηρεί όμως το αγορίστικο βλέμμα του. Είτε έπαιζε σε μια πανέμορφη ιστορία εξαπάτησης με φόντο την ποτοαπαγόρευση («Το κεντρί», 1973) είτε σε ένα παρανοϊκό θρίλερ συνωμοσιών («Οι τρεις μέρες του Κόνδορα», 1975) ο Ρέντφορντ ενσάρκωνε τον αιώνιο ρομαντικό ήρωα, τον γοητευτικό άνδρα με την καθαρή συνείδηση που μαχόταν για να δικαιώσει τον αγνό ιδεαλισμό του. Στην ουσία καθιέρωσε στη μεγάλη οθόνη την ιδέα του αμερικανικού φιλελευθερισμού. Από το πολιτικό δράμα «Ο υποψήφιος» (1972) για τις μηχανορραφίες των προεκλογικών εκστρατειών μέχρι το «Lions for lambs» (2007) που εξερευνούσε τον αντίκτυπο της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, οι περσόνες που ενσάρκωνε κουβαλούσαν την απροκάλυπτα προοδευτική πολιτική στάση του. Ήταν τόσο ισχυρή η επιρροή του στον κόσμο που πολλοί του πιστώνουν την προεδρική νίκη του Δημοκρατικού Τζίμι Κάρτερ εξαιτίας της φιλίας τους.
Η ταινία «The Milagro Beanfield War» (1988), που αφορά τον αγώνα για την προστασία ενός μικρού χωραφιού σε ένα χωριό του Νέου Μεξικού από τα συμφέροντα μεγάλων επιχειρήσεων, αντανακλούσε τις περιβαλλοντικές ανησυχίες του. Στην πραγματικότητα υπήρξε πρωτοπόρος της ιδέας της διασημότητας με ακτιβιστικό προφίλ. Και σφράγισε αυτή την εικόνα όταν συνειδητοποίησε ότι η έρευνα των δημοσιογράφων Καρλ Μπέρνσταϊν και Μπομπ Γούντγουορντ, που οδήγησε στο σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ, αποτελούσε την πρώτη ύλη για μια ταινία που θα αποτύπωνε το αίσθημα καχυποψίας απέναντι στην εξουσία. Μάλιστα, ήταν αυτός που επέμεινε στο υπέροχα υπαινικτικό φινάλε της αριστουργηματικής ταινίας «Όλοι οι άνθρωποι του Προέδρου» (1976), καθώς ο σκηνοθέτης Άλαν Τζ. Πάκουλα ήθελε να κλείσει με την παραίτηση του Νίξον, όμως ο Ρέντφορντ ήθελε η ταινία να επικεντρώνεται μόνο στον δημοσιογραφικό αγώνα. Ήταν θέμα χρόνου, λοιπόν, να δοκιμαστεί στη σκηνοθεσία, και μάλιστα απέσπασε το Όσκαρ με το ντεμπούτο του, το δραματικό «Συνηθισμένοι άνθρωποι» του 1980. Το αριστούργημά του, όμως, ως δημιουργός είναι το σθεναρό «Quiz Show» του 1994, που έδειχνε τη σήψη της αμερικανικής τηλεόρασης στα πρώτα της χρόνια και τους μηχανισμούς εξαπάτησης του κοινού.
Τέλος, ο Ρ. Ρέντφορντ άλλαξε για πάντα το πρόσωπο του ανεξάρτητου κινηματογράφου, δημιουργώντας το Φεστιβάλ του Σάντανς, χρηματοδοτημένο από τον ίδιο, σε μια έκταση στη Γιούτα. Όπως είχε δηλώσει ο ίδιος σε μια συνέντευξη το 2018: «Ποτέ δεν με ενδιέφερε το κόκκινο, το λευκό και το μπλε της Αμερικής. Με ενδιέφερε το γκρι ενδιάμεσα, εκεί βρίσκεται η πολυπλοκότητα».
