Οταν έρχεται το φθινόπωρο (When fall is coming) ***
Σκηνοθεσία: Φρανσουά Οζόν
Πρωταγωνιστούν: Ελέν Βενσάν, Ζοσιάν Μπαλασκό
Μια ηλικιωμένη γυναίκα, η Μισέλ, ζει απομονωμένη σε ένα ειδυλλιακό χωριό της Βουργουνδίας κοντά στη φίλη της Μαρί-Κλoντ, με την οποία μοιράζεται τις ανησυχίες για τις ζωές των παιδιών τους. Ο ερχομός της κόρης της γεμίζει τη Μισέλ με αισιοδοξία, όμως ένα μοιραίο λάθος θα διαταράξει την ήδη πολύπαθη σχέση τους.
Ο σκηνοθέτης Φρανσουά Οζόν ξετυλίγει με αξιοθαύμαστη διακριτικότητα την ιστορία του και, κάνοντας λεπτούς χειρισμούς, αφήνει χώρο για να αναπτυχθεί μια αίσθηση σασπένς παράλληλα με το βαθύ οικογενειακό δράμα. Οι ενοχές που βαραίνουν με το πέρασμα του χρόνου σε συνδυασμό με τη συμπλεγματική αγνωμοσύνη των απογόνων μπλέκουν αφηγηματικά, έχοντας ως άξονα ένα μεταφυσικό εύρημα που δεν παίρνει ποτέ το πάνω χέρι από την ουσία της ιστορίας. Ο στωικός χαρακτήρας της Μισέλ γίνεται όλο και πιο δύσκολο να αποκρυπτογραφηθεί, καθώς οι πληροφορίες για το παρελθόν των δύο γυναικών ρίχνουν διαφορετικό φως στην ιστορία και προσδίδουν ηθική αμφισημία στις επιλογές των χαρακτήρων. Τόσο η στοργή και η ευσυνειδησία των δύο φιλενάδων όσο και η συγκρατημένη οργή των παιδιών τους συγκροτούν μια συναισθηματική παλέτα που κάνει την ταινία απολαυστική. Όλες οι ερμηνείες είναι προσεγμένες και η διεύθυνση φωτογραφίας δεν ξεχνά να υπογραμμίσει σε κάθε πλάνο τις γήινες αποχρώσεις, ειδικά στους δαιδαλώδεις δασικούς δρόμους και στους καταπράσινους κήπους της γαλλικής υπαίθρου.
Sorry, baby ***1/2
Σκηνοθεσία: Εύα Βίκτορ
Πρωταγωνιστούν: Εύα Βίκτορ, Νάομι Άκι
Η Άγκνες γίνεται καθηγήτρια σε μια μικρή πόλη της Αγγλίας, εκεί όπου στα φοιτητικά της χρόνια είχε βιώσει ένα τραυματικό συμβάν. Το «Sorry, baby» είναι μια ευφυής κωμωδία που αξιοποιεί δραματουργικά το μετατραυματικό αδιέξοδο. Το σενάριο επιχειρεί κάποια πισωγυρίσματα στοn χρόνο, αφηγούμενο ένα οδυνηρό γεγονός και τα επακόλουθά του. Η Άγκνες παλεύει με τα τυφλά σημεία του τραύματος μιας σεξουαλικής επίθεσης, κουβαλώντας ένα συνονθύλευμα θυμού και ενοχής που συχνά κάθε θύμα καλείται να διαχειριστεί μόνο του. Η παραβίαση της συναίνεσης δεν δραματοποιείται και η αφήγηση εξερευνά τα λεπτά συναισθήματα και την πληγωμένη αυτοπεποίθηση μιας ηρωίδας που, παραδόξως, δεν ζητά εκδίκηση.
Το σενάριο συχνά πέφτει στον πειρασμό να προβάλλει την αμηχανία της Άγκνες με υπερβολικά αξιολάτρευτο τρόπο, ωστόσο όλες οι επιλογές που στοχεύουν στην κωμική ανακούφιση πετυχαίνουν διάνα. Δεν υπάρχει εύκολος τρόπος για την Άγκνες να αντιμετωπίσει τη μνήμη, ωστόσο την παρακολουθούμε να μαθαίνει από την αρχή, βήμα προς βήμα, έναν νέο τρόπο να κινείται και να υπάρχει μέσα στον κόσμο.
Το σκηνοθετικό ντεμπούτο του Βίκτορ απέσπασε μερικές από τις πιο διθυραμβικές κριτικές κυρίως γιατί δεν υποκύπτει σε χειριστικές μεθόδους και δεν αντιμετωπίζει την ηρωίδα ως αρχετυπικό θύμα. Αντιθέτως, υπάρχει μια μεστή ελαφρότητα εδώ, που, αν μη τι άλλο, κάνει την ασταθή ανάρρωση της Άγκνες ακόμα πιο συγκινητική. Ως αποτέλεσμα, η ταινία γίνεται ζωντανή, στοχαστική και γνήσια προκλητική.
Την έλεγαν Μαρία (Being Maria)**1/2
Σκηνοθεσία: Τζέσικα Παλίντ
Πρωταγωνιστούν: Αναμαρία Βαρτολομέι, Ματ Ντίλον
Η Μαρία είναι μια νεαρή ηθοποιός που ψάχνει μια ευκαιρία να αναδειχθεί. Στο διάβα της θα βρεθεί ένας φιλόδοξος Ιταλός σκηνοθέτης, ο οποίος της δίνει τον πρώτο ρόλο στο ερωτικό δράμα που ετοιμάζει πλάι σε έναν Αμερικανό αστέρα. Όμως αυτή η ευκαιρία θα καταλήξει σε μια εξαπάτηση που θα της προκαλέσει ψυχολογική φθορά, από την οποία δεν θα ανακάμψει ποτέ. Πρόκειται για την ιστορία της Μαρία Σνάιντερ και το παρασκήνιο των μοχθηρών γυρισμάτων της ταινίας «Το τελευταίο ταγκό στο Παρίσι», όπως το περιέγραψε η ίδια στο αυτοβιογραφικό της βιβλίο. Η Σνάιντερ προσπαθούσε να πείσει τον κόσμο πως υπήρξε θύμα κακοποίησης στην περιβόητη ερωτική σκηνή με το βούτυρο, όμως κανείς δεν την έπαιρνε σοβαρά λόγω του έκλυτου βίου της και της μάχης της με τις εξαρτήσεις, που την είχαν θέσει εκτός βιομηχανίας. Οι προσωπικοί της δαίμονες έφεραν ένα σύννεφο αναξιοπιστίας απέναντι στην κοινή γνώμη.
Είναι πολλά τα θέματα που μπορούσε να διαχειριστεί η σκηνοθέτρια σε αυτή τη στιλιζαρισμένη βιογραφία: τη συμπλεγματική σχέση μιας στάρλετ με τον πατέρα της, τη χειραγώγηση του σκηνοθέτη Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, την ανόρεχτη ερμηνευτική υπέρβαση του Μάρλον Μπράντο (τον υποδύεται πειστικότατα ο Ματ Ντίλον) και, φυσικά, τον συνωμοτικό αιφνιδιασμό των γυρισμάτων και τα ερωτήματα που εγείρει για τα όρια της τέχνης και την ασυλία των ιδιοφυών καλλιτεχνών που φέρονταν κακοποιητικά. Όλα τα παραπάνω, όμως, σκοντάφτουν ελαφρώς στην αυταρέσκεια της σκηνοθεσίας. Σαν η ανάγκη για έντεχνη καλαισθησία των εικόνων να απομυζεί τα ζωηρά ζητήματα αυτής της θλιβερής ιστορίας.
Επανεκδόσεις
Προβάλλονται, επίσης, στους θερινούς κινηματογράφους τρεις αξιοσημείωτες επανεκδόσεις. Το διαχρονικό δράμα «Επαναστάτης χωρίς αιτία» (1955) του Ελία Καζάν, με τον Τζέιμς Ντιν σε μια μυθική ερμηνεία στον ρόλο ενός νεαρού που έρχεται σε ρήξη με τους γονείς του αλλά και την ασφυκτική επαρχιακή πόλη. Η «Μαλένα» (2000) με τη Μόνικα Μπελούτσι στον ρόλο μιας ποθητής γυναίκας σε μια παραθαλάσσια πόλη της Σικελίας, στη δεκαετία του ’40, που θα προκαλέσει πάθη και θα αλλάξει τις ισορροπίες στη μικρή κοινωνία, ξυπνώντας ένα αρχέγονο κύμα μισογυνισμού. Τέλος, προβάλλεται η ταινία «The Commitments» (1990) του Άλαν Πάρκερ, που παρακολουθεί τις προσπάθειες ενός άνεργου Δουβλινέζου να φτιάξει ένα τοπικό R’n’B συγκρότημα. Η εργατική τάξη της Ιρλανδίας συναντά το πνεύμα του Μέμφις σε μια υπέροχη μουσική ταινία.
