Live τώρα    
29°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Αίθριος καιρός
29 °C
26.2°C29.8°C
3 BF 31%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Ελαφρές νεφώσεις
28 °C
25.2°C29.3°C
3 BF 64%
ΠΑΤΡΑ
Αίθριος καιρός
30 °C
27.7°C30.5°C
2 BF 47%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Αίθριος καιρός
24 °C
24.1°C28.2°C
2 BF 69%
ΛΑΡΙΣΑ
Αίθριος καιρός
29 °C
26.8°C28.9°C
0 BF 48%
Κριτική θεάτρου / «Δικοί μας» και «ξένοι»
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Κριτική θεάτρου / «Δικοί μας» και «ξένοι»

© Θωμάς Δασκαλάκης

Ο Παντελής Φλατσούσης είναι ήδη ένας νέος αναγνωρισμένος σκηνοθέτης του ελληνικού θεάτρου με το δικό του ξεχωριστό ύφος, διάνοια, κόσμο ιδεών και, ιδίως, τον τρόπο να συλλέγει τα θραύσματα της γύρω μας πραγματικότητας και να τα ανασυνθέτει δημιουργικά στη σκηνή, με μια γεωμετρική, διευρυμένη οπτική βάθους και εύρους του ενιαίου μας χώρου - χρόνου.

Θεωρώ απαραίτητη εδώ μία συνοπτική αναδρομή στο μέχρι σήμερα έργο του. Από την αρχική φάση μαθητείας του στο ξένο κλασικό ρεπερτόριο με ονόματα «βαριά» από ιστορία, όπως ο Λεντζ, ο Μπίχνερ, ο Χόρβατ, που σε κρίσιμες μεταβατικές εποχές στάθηκαν αμετακίνητοι στον δίκαιο αγώνα τους για τον πολιτισμό, ο Παντελής Φλατσούσης πέρασε φυσικά και αβίαστα στην επόμενη σκηνοθετική του φάση διερεύνησης της τραυματικής, δημόσιας και ιδιωτικής, ζωής των Ελλήνων, εστιάζοντας τον φακό στην ίδια τους τη βαρβαρότητα που ονομάζουν ξένη και στην εισαγόμενη που έχουν κάνει δική τους. Ανασυνθέτοντας με τις σκηνοθεσίες του τα αιματόβαφα είδωλά της σε έναν «σπασμένο» καθρέφτη θεάτρου, που, όμως, μέσα από τα χάσματα και τις ρωγμές του δείχνει την αλήθεια γυμνή.

Η παρούσα σκηνοθετική φάση του Π. Φλατσούση περιλαμβάνει τα έργα και τις παραστάσεις για τα οποία έχω καταθέσει την άποψή μου, που δεν θα επαναλάβω: «No future» με το ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης, 2018, «Κυψέλη - New kids on the block» (Φεστιβάλ Αθηνών 2019), «Εθνικό ντεφιλέ» σε δική του κειμενική σύνθεση (Φεστιβάλ Αθηνών, Πειραιώς 260, 2021), «Λάθος χώρα», βασισμένο στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Gazmend Kaplani (Θέατρο Πόρτα, 2021), «Μετά το τέλος του Κόσμου, ένα αρχείο ματαιωμένων σχεδίων» σε δική του κειμενική σύνθεση (Θέατρο Κάμιρος, 2022), «Άκρα ταπείνωση», βασισμένη στο ομότιτλο βιβλίο της Ρέας Γαλανάκη (Θησείον, ένα θέατρο για τις τέχνες, 2023), «Θήβα - a global civil war» (Φεστιβάλ Επιδαύρου, Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου, 2023) και «Άτλας της δεκαετίας του 2000» σε κείμενο της Παναγιώτας Κωνσταντινάκου, της Ιωάννας Λιούτσια και του Παντελή Φλατσούση, στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, που είναι το σημερινό μας θέμα.

Πρόκειται για μια συστηματική συγκέντρωση - αποτύπωση, έναν εκλεκτικό «ερανισμό» των πιο σημαντικών ελληνικών ή διεθνών δημόσιων γεγονότων, αλλά και για τη δημόσια «εξομολόγηση» ιδιωτικών συμβάντων, της κρίσιμης πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα σε μια μορφή θεατρικού «παιγνίου», μοιρασμένων σε «επεισόδια» όπως η αρχαία τραγωδία. Η ανάγνωση των γεγονότων - συμβάντων γίνεται στη χρονολογική σειρά τους, έτσι ώστε κάθε αφηγητής να αγνοεί το περιεχόμενο της αφήγησης του επόμενου, που όμως ο θεατής κατέχει ή μαντεύει σε γενικές γραμμές. Πρόκειται για το «εφέ» της ειρωνείας με την αρχαία έννοια του όρου, που μπορεί να προσδώσει στο έργο και στην παράστασή του πρόσθετο ενδιαφέρον.

Το τελικό κείμενο είναι άρτιο θεατρικά και γεννά μια γόνιμη αίσθηση της Ιστορίας ως ενός παλίμψηστου χειρογράφου που πρέπει να το αποκαταστήσουμε χωρίς να απαλείψουμε τις επάλληλες στρώσεις του. Η «ειρωνική» αλλά όχι καταρριπτική σκηνοθετική ματιά του Παντελή Φλατσούση απέναντι στην Ιστορία το κατορθώνει σε μεγάλο βαθμό. Επειδή, όπως έχω ξαναπεί, η Ιστορία δεν είναι μόνο αφήγηση, είναι και σκηνοθεσία. «Δρώντων, ουχί δι’ απαγγελίας», να τοποθετήσουμε, δηλαδή, «απέναντι» τα γεγονότα και τα συμβάντα σε μια ιδεατή θεατρική σκηνή για να μπορέσουμε να δούμε ολόκληρο το έργο εν δράσει, όχι μόνο τις αδρανείς επιμέρους εικόνες του. Τηρουμένων των αναλογιών, το ίδιο ισχύει και για τις «μικρές», ιδιωτικές στιγμές, τα γεγονότα ή τα συμβάντα του προσωπικού μας βίου. Η διαφορά είναι μόνο ποσοτική, όχι ποιοτική. Αλλά όταν τα πράγματα βαραίνουν κρίσιμα, τότε μπορεί να φέρουν τούμπα την ιστορία των ισχυρών. Το λέει… η Ιστορία. Αυτήν την κρυμμένη ευοίωνη προοπτική φέρει εντός του το έργο του Π. Φλατσούση και των συνεργατών του.

Την παράσταση στελεχώνει μια ισοκέφαλη λαμπρή ομάδα ηθοποιών: Λένα Δροσάκη, Βίκυ Παπαδοπούλου, Γιώργος Γλάστρας, Γιώργος Κριθάρας, Στεφανία Ζώρα, Αναστάσης Γεωργούλας. Ωραία με την ουσιαστική έννοια τα σκηνικά - κοστούμια του Κωνσταντίνου Ζαμάνη. Μουσική σύνθεση και στίχοι λειτουργικοί από το Παιδί Τραύμα. Video, γραφιστικά εντυπωσιακά από τον Μάριο Γαμπιεράκη και τη Χρυσούλα Κοροβέση. Οι φωτισμοί της Χριστίνας Θανάσουλα, λαμπροί. Χαρισματικοί μουσικοί επί σκηνής: Παιδί Τραύμα, Emi Path, με συμμετοχή στην παράσταση της Sci Fi River.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL