Live τώρα    
30°C Αθήνα
ΑΘΗΝΑ
Αίθριος καιρός
30 °C
24.6°C30.2°C
1 BF 32%
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Ελαφρές νεφώσεις
29 °C
27.1°C30.0°C
1 BF 62%
ΠΑΤΡΑ
Αίθριος καιρός
29 °C
28.3°C29.4°C
3 BF 39%
ΗΡΑΚΛΕΙΟ
Ελαφρές νεφώσεις
28 °C
25.4°C28.6°C
4 BF 45%
ΛΑΡΙΣΑ
Αίθριος καιρός
27 °C
26.3°C26.9°C
0 BF 44%
Ζώνη ενδιαφέροντος
  • Μείωση μεγέθους γραμματοσειράς
  • Αύξηση μεγέθους γραμματοσειράς
Εκτύπωση

Ζώνη ενδιαφέροντος

Γάζα

«Τίποτα πιο κτηνώδες από την ήσυχη συνείδηση»

Βισουάβα Σιμπόρσκα

Κατάφερα επιτέλους, την περασμένη Κυριακή, να δω τη «Ζώνη ενδιαφέροντος» του Τζόναθαν Γκλέιζερ. Έφυγα συντετριμμένος, με το στομάχι δεμένο κόμπο, πολύ περισσότερο απ’ όσο είχα φύγει βλέποντας την ασφυκτική ταινία του Λάζλο Νέμες «Ο γιος του Σαούλ» (2015). Δεν είμαι αρμόδιος για να κρίνω τις κινηματογραφικές της αρετές ή ελλείψεις. Με συνέτριψε όμως ο παγωμένος τρόμος που προκαλούν η απλότητα και η φυσικότητα της φρίκης. Αυτή η κατάσταση πέραν του καλού και του κακού που θα έλεγε κι ο Νίτσε.

Αν σε κάθε παράδεισο υπάρχει η ανάλογη κόλαση, τότε η κόλαση στον παράδεισο της ναζιστικής θηριωδίας έχει τη μορφή του σπιτιού, της οικογένειας και της ζωής του διοικητή του Άουσβιτς Ρούντολφ Ες. Μεσοτοιχία με το αδιανόητο κολαστήριο του βιομηχανοποιημένου φονικού. Αλλά στον παράδεισο τίποτα δεν εισχωρεί. Οι συνειδήσεις είναι ήσυχες. Ηρεμία και γαλήνη κάτω από τα φουγάρα που ξερνάνε τον πιο μαύρο καπνό της ανθρωπότητας όταν καίγονται κορμιά ζωντανών που δολοφονούνται.

Στην «Κοινοτοπία του κακού» η Χάνα Άρεντ αναφέρει ότι το πιο διεστραμμένο μυαλό του Ράιχ, ο Χίμλερ (θα πρόσθετα και το τέρας Ράινχαρτ Χάινριχ), ο πρωτοστάτης της «Τελικής λύσης», ήταν ένα υποδειγματικός σύζυγος, υποδειγματικός πατέρας, υποδειγματικός φίλος. Το ίδιος και ο Ρούντολφ Ες. Έχει στήσει τον μικρό του παράδεισο στο κέντρο της κόλασης, έναν παράδεισο αδιαπέραστο από τα τείχη που υψώνουν οι ψυχές των ενοίκων του.

Συζητήσεις κυριών, τσάι και συμπάθεια, τα παιδιά παίζουν με χρυσές οδοντοστοιχίες που φυλάνε σε ένα κουτάκι, λουλούδια και πισίνα στον κήπο, συζητήσεις ανδρών για το πόσο αποτελεσματικός μπορεί να είναι ο φούρνος κυκλικής καύσης για την αποτέφρωση των «φορτίων». Πουθενά θάνατος, πουθενά η λέξη Εβραίος. Ιδανικό μέρος για να μεγαλώσουν τα παιδιά, γι’ αυτό και η κυρία Ες εξανίσταται στο ενδεχόμενο μετάθεσης του συζύγου της. Πού θα βρουν καλύτερα; Ό,τι πιο τρομακτικό υπήρξε στην ανθρωπότητα: η κτηνωδία της ήσυχης συνείδησης.

Μια κτηνωδία που συνεχίστηκε μέχρι τις μέρες μας μέσα στη σιωπή της Ιστορίας. Της Ιστορίας που έγινε έκθεμα, ένας υγειονομικός διάδρομος, μια «ζώνη ενδιαφέροντος» ανάμεσα στα φρικτά κατάλοιπα του παρελθόντος που έγιναν έκθεμα χωρίς ιστορικά συμφραζόμενα. Τρομάζεις όταν βλέπεις, στο φινάλε της ταινίας, τις καθαρίστριες να αποστειρώνουν σχεδόν τον διάδρομο ανάμεσα στα δύο βουνά από παπούτσια των δολοφονημένων, κλεισμένα αεροστεγώς μέσα στις γυάλινες προθήκες τους, ενώ ο βόμβος από τον ήχο που κάνουν οι ηλεκτρικές σκούπες ρουφώντας τη σκόνη της πραγματικότητας παραπέμπει στους ήχους του κρεματορίου πάνω από τη γαλήνια ζωή της οικογένειας Ες. Μην αγγίζετε, μην μυρίζετε, μην ταράζεστε, μην συμπεραίνετε. Ο κόσμος είναι ωραίος.

«What a wonderful world» ακουγόταν να τραγουδά ο Λούις Άρμστρονγκ από τα ερτζιανά καλωσορίζοντας κάθε καινούργια μέρα στην κόλαση του Βιετνάμ έτσι όπως την παρουσίαζε ο Όλιβερ Στόουν στο «Platoon» (1986). Και η ιστορία συνεχίζεται. Δεν επαναλαμβάνεται, συνεχίζεται. Η οικογένεια Ες δεν έχει πια αυτό το όνομα, αλλά ο κόσμος, ο άγρια πολιτισμένος κόσμος, ζει σ’ έναν παράδεισο που τον χωρίζει ένας τοίχος από το τείχος της ντροπής στη Γάζα. Από τη μια μεριά τα κλεμμένα εδάφη, εύφορα και εποικισμένα. Ιδανικό μέρος για να μεγαλώσεις παιδιά. Από την άλλη πλευρά η γενοκτονία ενός ολόκληρου λαού.

Διατυπωμένη με την ίδια και απαράλλακτη απλότητα της φρίκης: «Δεν πιστεύουμε ότι αυτό που συμβαίνει στη Γάζα είναι γενοκτονία» λέει ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου Τζέικ Σάλιβαν και το τερματίζει: «Έχουμε σταθερά απορρίψει αυτόν τον ισχυρισμό». «Ισχυρισμός» η σφαγή, ενώ ο κόσμος εξακολουθεί να βαδίζει στη «ζώνη ενδιαφέροντος» ανάμεσα σε βουνά παπουτσιών, ερειπίων, πτωμάτων και μιας γλώσσας που όλα τα καίει ζωντανά. Δεν σφαγιάζονται άνθρωποι. Υπάρχουν 35.000 «κομμάτια». Μόνο που αυτό το «φορτίο» είναι αβάσταχτο για την ανθρωπότητα. Και θα πληρωθεί.

Είναι ένα έγκλημα που ξεκίνησε πριν από 76 χρόνια. Η Νάκμπα, η καταστροφή, ξεκίνησε στις 15 Μαΐου 1948, σβήνοντας από τον χάρτη 531 πόλεις και χωριά στην Παλαιστίνη. Το να εξεγείρεσαι γι’ αυτά δεν σε κάνει μπαχαλάκια, σύμφωνα με την κατάπτυστη και φρικώδη δήλωση Μητσοτάκη, ούτε σε κάνει αντισημίτη. Σε κάνει άνθρωπο, όπως είπε και ο Μαρκ Ράφαλο.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΓΝΩΜΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

EDITORIAL

ΑΝΑΛΥΣΗ

SOCIAL