Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου, πλήθος εκδηλώσεων έλαβαν χώρα στις ελληνικές λαϊκές βιβλιοθήκες. Εκδηλώσεις που στοχεύουν κυρίως στις ηλικίες 5 - 12 ετών. Με την καλοκαιρινή εκστρατεία προ των πυλών, με πλήθος εκδηλώσεων πάλι για τα παιδιά και πάλι για την ίδια ηλικιακή κατηγορία, ίσως θα πρέπει να αρχίσουμε να κουβεντιάζουμε για το κοινό των βιβλιοθηκών μας.
Πολλά ζητήματα πρέπει να εξεταστούν. Τι ποσοστό από τα παιδιά - αναγνώστες αυτών των ηλικιών συνεχίζουν τη χρήση της βιβλιοθήκης κατά τα γυμνασιακά τους χρόνια; Και από αυτά πόσα συνεχίζουν κατά τα λυκειακά τους χρόνια; Τελικά, από τα παιδιά που συμμετέχουν ενεργά στις δράσεις των βιβλιοθηκών, πόσα γίνονται συνειδητοί αναγνώστες κατά την ενήλικη ζωή τους;
Είναι κοινώς παραδεκτό ότι ο φόρτος εργασίας κατά τα χρόνια του Γυμνασίου και του Λυκείου αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για την ενασχόληση των παιδιών με δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με το σχολείο ή με την απόκτηση δεξιοτήτων ωφέλιμων για τη μετέπειτα επαγγελματική ζωή και σταδιοδρομία τους. Και εδώ έρχεται η τομή η οποία αναιρεί το σύνολο του έργου που έχει παραχθεί στην προηγούμενη ηλικία του παιδιού. Όταν αποκόπτεται από τη χαρά της ανάγνωσης για περίπου έξι χρόνια, τα βασικά χρόνια διαμόρφωσης των στάσεων και των πεποιθήσεών του, πώς είναι δυνατόν στα 18 του να πιάσει από την αρχή ένα νήμα που έχει κοπεί; Τι θα οδηγήσει τον νέο πίσω στη βιβλιοθήκη, στο βιβλίο, στην ανάγνωση; Η απουσία του βιβλίου για τόσα χρόνια λειτουργεί καταλυτικά στη στάση τους κατά την ενήλικη ζωή τους.
Αν επιθυμούμε λοιπόν μορφωμένους ενήλικες, πολίτες που διαβάζουν, που συγκρίνουν, που ψάχνουν, που κρίνουν, πολίτες που αντιλαμβάνονται, οφείλουμε να εφαρμόσουμε πολιτικές που θα φέρουν το βιβλίο στα χέρια των εφήβων όχι ως καταναγκασμό, αλλά ως εναλλακτική. Μια σημαντική πολιτική δράση είναι η λειτουργία των σχολικών βιβλιοθηκών. Μέσα στο περιβάλλον μιας σχολικής βιβλιοθήκης και με διάφορα προγράμματα που αυτή θα τρέξει, ο έφηβος παραμένει σε επαφή με τη βιβλιογραφία, ανακαλύπτει αναγνώσματα, ιδέες, σκέψεις, συναισθήματα. Μαθαίνει ότι το βιβλίο δεν είναι καταναγκασμός, ούτε καλοκαιρινή διασκέδαση για να γεμίζει τον κενό χρόνο των διακοπών. Αντιλαμβάνεται το βιβλίο ως οργανικό μέσο στη καθημερινότητά του.
Μια άλλη πολιτική που μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα είναι οι λαϊκές μας βιβλιοθήκες να ασχοληθούν σοβαρά με αυτή την ηλικιακή κατηγορία. Να τρέξουν προγράμματα, να συγκεντρώσουν υλικό για ζητήματα που αφορούν τους εφήβους. Να προσπαθήσουν να εισχωρήσουν ως αναγκαίοι θεσμοί στην καθημερινή ζωή τους. Οι λαϊκές βιβλιοθήκες δεν μπορεί να είναι μόνο παιδότοποι. Αν θέλουμε να αποκτήσουμε ως κράτος πολίτες που διαβάζουν...
Καλλίμαχος
