Του Λέανδρου Πολενάκη
Η επιθεώρηση, αυτό το καθαρά ελληνικό μαχόμενο πολιτικό θέατρο, ταλαιπωρήθηκε ως κείμενο στα μετεμφυλιακά χρόνια από λογοκρισίες, επίσημες ή όχι. Αλλά δεν έπαψε ποτέ να λάμπει στο επίπεδο των ηθοποιών της, που με όπλο την ασύγκριτη μιμική τους πάντα έβρισκαν τρόπους με προσωπικό τους ρίσκο να ξεπερνούν τα δύσκολα. Η επιθεώρηση, αιχμή του πολιτικού θεάτρου, στάθηκε πάντα, σε περιόδους εξωτερικής ή εσωτερικής κατοχής, ένα όπλο στα χέρια του λαού.
Η μνημονιακή πενταετία προσπάθησε πάλι να εμφυσήσει τον φόβο στους δημιουργούς και συντελεστές της Επιθεώρησης, γενικά του θεάτρου. Αποπειράθηκε να το ελέγξει. Το ελληνικό θέατρο αντιστάθηκε, κάνοντας «θέατρο», σε πολλές περιπτώσεις, τους εχθρούς του και η κοινωνία το στήριξε.
Φθάνω στο κύριο θέμα του σημειώματός μου, τη μουσικοθεατρική «παρέα» Σπείρα - Σπείρα του Σταμάτη Κραουνάκη, που φέτος κλείνει τα δεκαπέντε της χρόνια. Αντί άλλου, παραθέτω απόσπασμα από το μεστό σημείωμα στο πρόγραμμα, του Δημήτρη Μανιάτη, συν-συγγραφέα του φετινού έργου (2014 - 2015) Μπεεε! θέαμα ποικιλιών, στο Ίδρυμα Κακογιάννη:
«Με χαρά συμμετέχω στη συγγραφή του έργου που ανεβάζει η Σπείρα - Σπείρα. Πέρσι κάναμε την αρχή ως συγγραφική ομάδα με τον Σταμάτη Κραουνάκη και τον Φώτη Μιχαλόπουλο στην επιθεώρηση Όταν έχω εσένα. Αν σε εκείνη τη φάση ιεραρχήσαμε το κυνήγι της ατάκας, τώρα τα πράγματα με το Μπεεε είναι διαφορετικά. Το περίγραμμα των χαρακτήρων προηγήθηκε (...). Το Μπεεε γράφτηκε σε συνθήκες κρίσης, στο άγριο φόντο μιας γονατισμένης χώρας. Αυτός ήταν ο βασικός γνώμονας. Γιατί, αν ζητούμενο της επιθεώρησης είναι το αναποδογύρισμα της πραγματικότητας, η ίδια η πραγματικότητα, ανελέητη και φλεγόμενη, πρέπει πάντα να λαμβάνεται σοβαρά υπ' όψιν του δημιουργού. Αν, βέβαια, θέλουμε η τέχνη να απευθύνεται και να αφορά».
Πρόκειται, πράγματι, για «ολικό θέατρο - θέαμα», με έξοχα τραγούδια (στίχοι - μουσική, διδασκαλία Σταμάτη Κραουνάκη), με κείμενα υψηλής πολιτικής εμβέλειας των Δημήτρη Μανιάτη, Φώτη Μιχαλόπουλου και Άρη Βλάχου, με υπέροχη σκηνογραφία του Μανόλη Παντελιδάκη, ευρηματικά κοστούμια της Αρλήν Ντέηβις, ωραία χορογραφία του Φωκά Ευαγγελινού, λειτουργικά video art του Νίκου Γαβρόπουλου, φωτισμούς των Δημήτρη και ΜάνουΤσολάκη. Ένα λαμπερό και ουσιώδες πολιτικό δρώμενο που τέμνει «λοξά» τις μέρες μας, γεμάτο πικρό χιούμορ. Με τους ισάξιους θεατρίνους - τσιρκολάνους Αθηνά Αφαλίδου, Χρήστο Γεροντίδη, Αναστασία ΄Εδεν, Τζέρομ Καλούτα, Σάκη Καραθανάση, Μαρία Κοσκινά, Χρήστο Μουστάκα, Κώστα Μπουγιώτη (έξοχος «κομπέρ»), Γιώργο Στιβανάκη. Μια ομάδα σφιχτοδεμένη, που λειτουργεί σαν ένας άνθρωπος και προσφέρει χαρμόσυνη ανάταση.
*
Θέλω, με την ευκαιρία, να επισημάνω για άλλη μια φορά το Θέατρο «Τεχνοδρομώ» και τη σπουδαία δουλειά που κάνει με τη θεατρική ομάδα των οροθετικών κρατουμένων, σε πολύ δύσκολες συνθήκες, στις φυλακές Κορυδαλλού. Σε οργάνωση του Γιάννη Νικολόπουλου, σκηνοθεσία της Άννας Χατζηχρήστου, αυτή τη φορά με το δύσκολο έργο του Πήτερ Σάφερ Το βασιλικό κυνήγι του ήλιου, που οι κρατούμενοι παίρνουν «απάνω τους» κυριολεκτικά, με αμέριστο πάθος. Μια δουλειά που η νέα κυβέρνηση πρέπει οπωσδήποτε, Γιάννη Πανούση, απευθύνομαι προσωπικά, να προσέξει και να στηρίξει ηθικά και υλικά.
*
Επισημαίνω, ακόμη, μια πολύ σοβαρή προσπάθεια άρθρωσης πολιτικού θεατρικού, επιθεωρησιακού και όχι μόνο λόγου, σε ένα από τα λεγόμενα «μικρά», συνοικιακά θέατρα, το «Εκστάν», στα Πατήσια, με το καινούργιο έργο Θυμάμαι της Ελένης Παπαχριστοπούλου, σε σκηνοθεσία του έμπειρου Γιάννη Σταματίου, παλιού ηθοποιού του Πήτερ Μπρουκ.
Το έργο διηγείται τον φόβο, την αγωνία και την οργή που άφησαν, φεύγοντας, όσοι κυβέρνησαν αυτά τα χρόνια. Από το μαύρο της ΕΡΤ μέχρι τα άδεια εργοστάσια, τα μαγαζιά, τις επιχειρήσεις που έκλεισαν, τις απολύσεις, τις διαθεσιμότητες, την ανεργία και τα μακρινή αλλά τόσο κοντινή μας Χαλκιδική, εκεί, στις Σκουριές, όπου οι εργαζόμενοι μάχονται για την ίδια τους την ύπαρξη. Ένα «θέατρο αλήθειας», ενημερωμένο και άμεσο, σαν μια κραυγή, με ζωντανό τραγούδι της χαρισματικής Νατάσας Μωυσόγλου σε μουσική Θεoδωράκη, ποίηση Ρένας Χατζιδάκη, με άκρως ενδιαφέροντα video (Χριστίνα Οικονόμου) και με τους καλούς: Μάριο Τσαμαντιώτη, Φωτεινή Μπιρλή, Λευτέρη Αλεξανδρή, Λαμπρινή Λίβα, Χριστίνα Καπράλου, Γιάννη Σταματίου, Παύλο Τάγκα, Ιωάννα Μαργαρίτη, Ευαγγελία Νυκτάρη, Ελένη Παπαχριστοπούλου, Παναγιώτη Ξανθόπουλο, Γιώργο Φώσκολο, Νατάσα Μωυσόγλου.
