Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Καθένας με τον πόνο του κι ο Μπαρόζο με τον δικό του. Στις διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού στη Γερμανία ενεπλάκη ο πρόεδρος της Κομισιόν, έτσι, για να δείξει ότι δεν κάνει διακρίσεις μεταξύ των χωρών της Ε.Ε. και ότι μοιράζει παντού τις συμβουλές του. Ποια είναι η συμβουλή του -η απαίτησή του, είναι η πιο σωστή διατύπωση- προς το Βερολίνο; Να μην αλλάξει πολιτική στη διαχείριση της ευρωπαϊκής κρίσης. Προφανώς, ο Μπαρόζο είναι πεπεισμένος ότι η νυν διαχείριση διά χειρός Μέρκελ είναι η ιδανική, οπότε, προς Θεού, να μην αλλάξει!
«Δεν θα ήταν σοφό να εγκαταλειφθεί από την επόμενη γερμανική κυβέρνηση ο δρόμος της δημοσιονομικής εξυγίανσης», είπε ο Μπαρόζο στην εφημερίδα Bild, προειδοποιώντας ότι θα ήταν επικίνδυνο να χαλαρώσει η πολιτική της λιτότητας στην Ευρώπη.
Η προειδοποίηση του Μπαρόζο απευθύνεται κυρίως στους Σοσιαλδημοκράτες, οι οποίοι προεκλογικά υποστήριζαν ότι η σκληρή πολιτική της λιτότητας έχει επιδεινώσει την κατάσταση στον κλυδωνιζόμενο ευρωπαϊκό Νότο. Το SPD πιέζει από καιρό για μια πιο «αναπτυξιακή διάσταση» στη διαχείριση της ευρωκρίσης, για ένα νέο σχέδιο Μάρσαλ για τον Νότο. Ωστόσο, δεν αμφισβητεί τον στόχο της δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Το αν ο Μπαρόζο έχει λόγο να... φοβάται, θα φανεί την επόμενη εβδομάδα, καθώς τότε θα ξεκινήσουν οι θεματικές διαπραγματεύσεις μεταξύ Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών στο Βερολίνο, με πρώτο τον φάκελο της ευρωπαϊκής πολιτικής – ο οποίος περιλαμβάνει και το ελληνικό ζήτημα.
Συνολικά θα ανοίξουν δώδεκα θεματικοί φάκελοι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, με τη συμμετοχή 75 στελεχών των αυριανών συγκυβερνώντων κομμάτων. Στόχος είναι να σχηματιστεί η νέα κυβέρνηση συνασπισμού μέχρι τα Χριστούγεννα.
Επικεφαλής της ομάδας που θα ανοίξει τον φάκελο "Οικονομία" είναι ο νυν υπηρεσιακός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, εκ μέρους των Χριστιανοδημοκρατών, και πιθανότατα ο κυβερνήτης- δήμαρχος του Αμβούργου, Όλαφ Σολτς, εκ μέρους των Σοσιαλδημοκρατών. Εάν δεν αλλάξει κάτι στη σύνθεση αυτής της ομάδας, είναι πιθανόν να παραμείνει υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας ο Σόιμπλε, αφού ο Σολτς δεν θα εγκαταλείψει την ηγεσία της τοπικής κυβέρνησης του Αμβούργου.
Μέρκελ, η τολμηρή;
Πάντως, πριν καλά- καλά ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό της κυβέρνησης μεγάλου συνασπισμού, φαίνεται ότι η καγκελάριος Μέρκελ είναι αποφασισμένη να χρησιμοποιήσει την άνετη μελλοντική πλειοψηφία της στο εσωτερικό -και τον φιλοευρωπαϊσμό των νέων εταίρων της- για να γίνει πιο τολμηρή στο εξωτερικό. Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας Sueddeutsche, η Μέρκελ θα πάει σήμερα στη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. έτοιμη να αποδεχτεί τον κοινό μηχανισμό εκκαθάρισης προβληματικών τραπεζών - τον δεύτερο πυλώνα της τραπεζικής ένωσης, δηλαδή. Μέχρι τώρα το Βερολίνο φρέναρε τις σχετικές διεργασίες, επικαλούμενο συνήθως νομικά κωλύματα, αλλά και τον φόβο μήπως η Κομισιόν μαζέψει υπερβολικά πολλές εξουσίες στο θέμα των τραπεζών. Τώρα εκτιμάται ότι η Μέρκελ θα σταματήσει να φρενάρει και θα προσπαθήσει να πείσει τους εταίρους της -έστω στο περιθώριο της συνόδου κορυφής- να δεχτούν τις γερμανικές προϋποθέσεις. Αυτές είναι τρεις: Πρώτον, να υπαχθούν στην αρμοδιότητα της αρχής εκκαθάρισης -άρα στην κοινή ευθύνη της Ευρωζώνης- μόνο οι 130 συστημικές από τις συνολικά 6.000 τράπεζες. Δεύτερον, να υπάρξει σαφής συμφωνία για το πώς θα επιμερισθεί το κόστος της διάσωσης των όποιων κλυδωνιζόμενων τραπεζών - με πρώτους να το επωμίζονται τους μετόχους και τους ομολογιούχους τους. Τρίτον, να πρέπει να εγκρίνουν τα εθνικά κοινοβούλια κάθε επιχείρηση τραπεζικής διάσωσης ή εκκαθάρισης που θα απαιτεί δημόσιους πόρους.
Πάντως, ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι να φτιάξει ο τραπεζικός τομέας το δικό του ταμείο διασώσεων σε μερικά χρόνια, ώστε να μην χρειάζεται πια να επεμβαίνουν τα κράτη με τα χρήματα των φορολογούμενων.
Το αντάλλαγμα που θέλει η Μέρκελ για την αποδοχή της αρχής εκκαθάρισης τραπεζών είναι να επιταχυνθεί η πορεία προς τη δημοσιονομική ένωση. Αυτό σε απλά ελληνικά σημαίνει τον ακόμη μεγαλύτερο έλεγχο των εθνικών προϋπολογισμών από την Κομισιόν, αλλά και τη σταδιακή εναρμόνιση των ευρωπαϊκών ασφαλιστικών συστημάτων και της εργασιακής πολιτικής. Η Μέρκελ θα προσπαθήσει να κερδίσει τη στήριξη της Γαλλίας σ' αυτά τα αιτήματα, πλην όμως δεν φαίνεται να έχει πολλές ελπίδες επιτυχίας.
Στο μικροσκόπιο οι τράπεζες από την ΕΚΤ
Στο μεταξύ, στην τελική ευθεία μπαίνουν οι προετοιμασίες για τα νέα τεστ αντοχής των τραπεζών στην Ευρωζώνη, που αναμένεται να είναι πιο αυστηρά, τουλάχιστον για τις 128 μεγαλύτερες, όπως έχει προαναγγείλει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Σύμφωνα με τον διοικητή της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, αυτός ο νέος γύρος των τεστ «είναι μόνο η αρχή».
Ο Ντράγκι παρουσίασε χθες τα σχέδιά της ΕΚΤ για τον αναλυτικό έλεγχο των εν λόγω τραπεζών της Ευρωζώνης, σημειώνοντας ότι η άσκηση αποσκοπεί στη βελτίωση της διαφάνειας στον τραπεζικό τομέα, στον εντοπισμό και την εφαρμογή «διορθωτικής δράσης» εκεί όπου χρειάζεται και στη δημιουργία εμπιστοσύνης. «Μια ενιαία, διεξοδική αξιολόγηση, εφαρμοσμένη ομοιόμορφα σε όλες τις σημαντικές τράπεζες που αντιστοιχούν στο 85% του τραπεζικού συστήματος της Ευρωζώνης, αποτελεί σημαντικό βήμα προς τα εμπρός για την Ευρώπη και για το μέλλον της οικονομίας της Ευρωζώνης», δήλωσε ο Ντράγκι και πρόσθεσε ότι η ΕΚΤ θα ολοκληρώσει την αξιολόγησή της τον Οκτώβριο του 2014, πριν αναλάβει τα νέα καθήκοντα της εποπτείας των τραπεζών της Ευρωζώνης τον Νοέμβριο του ίδιου έτους.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με τον Ντράγκι, είναι να διασφαλιστεί ότι οι τράπεζες έχουν «καθαρούς ισολογισμούς και επαρκή κεφάλαια», ώστε να μην επαναληφθούν «ποτέ» τα λάθη που έκανε το τραπεζικό σύστημα στο παρελθόν - και η ζημιά που προκάλεσαν στην οικονομία της Ευρωζώνης.
