Με βάση το κείμενο θέσεων της Ε.Ε. για τη νέα χρηματοδοτική περίοδο 2014-2020 για την Ελλάδα, οι θεματικές προτεραιότητες που προτείνονται για χρηματοδότηση από το "νέο ΕΣΠΑ" (ΣΕΣ 2014-2020) είναι:
1. Ένα φιλικό προς τις επιχειρήσεις περιβάλλον που προσελκύει επενδύσεις. 2. Αύξηση της συμμετοχής στην αγορά εργασίας μέσω βελτιωμένων πολιτικών απασχόλησης, ενεργητικής ένταξης και εκπαίδευσης / ανάπτυξης δεξιοτήτων. 3. Διατηρήσιμη υποδομή για ανάπτυξη και απασχόληση. 4. Φιλική προς το περιβάλλον και με επάρκεια πόρων οικονομία για ανάπτυξη και απασχόληση. 5. Διοικητική μεταρρύθμιση για μια αποτελεσματική και υπόλογη διοίκηση.
Στο πλαίσιο αυτό κινήθηκε και η κατεύθυνση που δίνεται στο κείμενο των ειδικών για τη δομή των προγραμμάτων "έξυπνης εξειδίκευσης" που αποτελεί τη νέα μεθοδολογική προσέγγιση της Ε.Ε. για τη διάρθρωση των έργων.
Η χώρα όμως έχει την υψηλότερη ανεργία στην Ε.Ε. και διέρχεται μια βαθιά ανθρωπιστική κρίση. Η ανεργία και η φτώχεια δεν αποτελούν "στατικά" φαινόμενα που μπορεί απλώς να ενυπάρχουν μέσα στο αναπτυξιακό σχέδιο για το 2014-2020. Συνδέονται άμεσα με το οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον μιας χώρας, θέτοντας σε κρίση τους θεσμούς κοινωνικής ασφάλισης, στέγασης, υγείας, εκπαίδευσης, αλλά και τους μακροπρόθεσμους εθνικούς στόχους για την ενεργειακή πολιτική, την ανταγωνιστικότητα μέσω της επαναχρησιμοποίησης των τεχνολογικών υποδομών, την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα, το εμπόριο, τα δίκτυα μεταφορών κ.λπ.
Ο καταλύτης του νέου αναπτυξιακού σχεδιασμού για τη χρηματοδοτική περίοδο 2014-2020 θα πρέπει να προέλθει από την αλλαγή μοντέλου διακυβέρνησης. Ως ΣΥΡΙΖΑ, λοιπόν, θα μπορέσουμε να μιλήσουμε για μια πολιτική ανάπτυξης που αφορά τους πολίτες και την κοινωνία, εδραιώνοντας ισχυρά περιφερειακά και διαπεριφερειακά σχέδια ανάπτυξης, με επιλεγμένους κοινωνικούς και οικονομικούς τοπικούς στόχους κοινωνικής προτεραιότητας.
Κάθε σχέδιο τοπικής (ή / και διαπεριφερειακής / εθνικής) ανάπτυξης θα πρέπει να στηρίζεται τουλάχιστον σε συμφωνία με τρεις εταίρους: τοπική αυτοδιοίκηση - επιμελητήριο, επαγγελματικούς ή επιστημονικούς και εκπαιδευτικούς φορείς και συνδέσμους - παραγωγικούς φορείς (συνεργατικά σχήματα, κοινωνικές συνεταιριστικές οργανώσεις κ.λπ.).
Κάθε συμφωνία τοπικής ανάπτυξης θα πρέπει να συνδέεται τουλάχιστον με δύο στόχους του περιφερειακού σχεδιασμού για νέες θέσεις εργασίας. Κρίσιμη είναι η "μοντελοποίηση" αυτής της αλλαγής του παραδείγματος, δηλαδή από την "οικονομική διακυβέρνηση" στην "κοινωνική διακυβέρνηση", κάτι αναγκαίο όχι μόνο στη σημερινή αντιπολιτευτική συγκυρία αλλά και στην πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνησης και στις συνεπαγόμενες διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε. για την αντικατάσταση του Μνημονίου με ένα πειστικό αναπτυξιακό σχέδιο.
Ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να δώσει τη μάχη μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για το γεγονός ότι η χώρα με τις αποφάσεις της Ε.Ε. στερείται σημαντικών πόρων από τον σχεδιασμό της νέας προγραμματικής περιόδου, καθώς και για το γεγονός ότι δεν αντιμετωπίστηκε ως ειδική περίπτωση στο νέο μεθοδολογικό μοντέλο, αφού της επιβλήθηκε το ίδιο πλαίσιο αιρεσιμοτήτων με τις χώρες που έχουν θετική ανάπτυξη ή δεν βρίσκονται έκτη συνεχή χρονιά σε ύφεση.
Το αναπτυξιακό σχέδιο για την Ελλάδα χωρίς αυτή την τομή στη στρατηγική της "κοινωνικής διακυβέρνησης" δεν μπορεί να υπάρξει. Επίσης συμπληρωματικό αλλά αναγκαίο τμήμα αυτής της αλλαγής πορείας είναι η προσαρμογή των στόχων της στρατηγικής "Ευρώπη 2020" στην ελληνική πραγματικότητα, ορίζοντος πενταετίας τουλάχιστον, με ισχυρή μεθοδολογία στηριγμένη στο "κοινωνικό θεματολόγιο" αντί για το "οικονομικό".
Στη θέση της "θεματικής συγκέντρωσης" θα πρέπει να σχεδιαστεί το "κοινωνικό θεματολόγιο", δηλαδή θα πρέπει να προτείνουμε, στο πλαίσιο της νέας χρηματοδοτικής περιόδου, να συσταθεί "Διεύθυνση Πολιτικών Κοινωνικής Πολιτικής" σε κάθε περιφέρεια, ως αναγνώριση του τεράστιου προβλήματος του κοινωνικού αποκλεισμού, της οικονομικής κατάρρευσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, της ανεργίας και της φτώχειας.
Η Διεύθυνση αυτή θα σχεδιάσει μαζί με τους κοινωνικούς εταίρους και θα προτείνει το περιφερειακό σχέδιο ενάντια στον κοινωνικό αποκλεισμό. Με τη συστράτευση της δημόσιας διοίκησης, όλων των δημόσιων κοινωνικών θεσμών, των επιχειρηματικών θεσμών, των πολιτιστικών θεσμών, των τοπικών πρωτοβουλιών των πολιτών και των εκπαιδευτικών και ερευνητικών ιδρυμάτων.
Με εργαλείο αυτές τις περιφερειακές στρατηγικές συμμαχίες πάνω σε τοπικά σχέδια ενάντια στον κοινωνικό αποκλεισμό θα πρέπει να ενεργοποιηθούν προγράμματα έντασης εργασίας μακράς πνοής, με πολυεπίπεδη θεματική πολιτική για όλες τις πολιτικές ανάπτυξης και κεντρικό άξονα την αντιμετώπιση της ανεργίας και της φτώχειας.
Οι δυνάμεις της Αριστεράς μπορούν να καταφέρουν να αλλάξουν το παράδειγμα.
