«US will run Venezuela». Με κυνικούς, αποικιοκρατικούς όρους ο Πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τη διακυβέρνηση της χώρας χωρίς ποτέ να κρύψει το... αντικείμενο του πόθου του. Τα 303 δισεκατομμύρια βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων αργού πετρελαίου, το 1/5 δηλαδή των παγκόσμιων αποδεδειγμένων αποθεμάτων - μεγαλύτερα ακόμη και από αυτά του Ιράκ, στο οποίο επιτέθηκαν οι ΗΠΑ το 2003. Ωστόσο, όπως προειδοποιούν ΜΚΟ και η επιστημονική κοινότητα, αυτά τα αποθέματα είναι καλύτερο να μείνουν στο υπέδαφος της χώρας! Γιατί λόγω ρύπανσης, καταστροφής της βιοποικιλότητας, καταπίεσης των γηγενών κ.ά., η εξόρυξη του πετρελαίου της χώρας αποτελεί άλλη μία «κλιματική βόμβα».
Συγκεκριμένα, μεγαλύτερο μέρος των 303 δισ. βαρελιών αποθεμάτων πετρελαίου βρίσκεται στα βορειοανατολικά της χώρας, στην περιφέρεια του ποταμού Ορινόκου. Τα κοιτάσματα αυτά θεωρούνται, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του κονσόρτσιουμ τεσσάρων ΜΚΟ -«Data4Good», «Εclaircies», «Reclaim Finance» και «Leave it in the ground»-, μία από τις 601 κλιματικές βόμβες που έχουν καταγράψει και που υπονομεύουν την εμβληματική Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα. Νέα δραστηριοποίηση αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών μπορεί να οδηγήσει στην απελευθέρωση τουλάχιστον 2.85 δισ. τόνων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Αυτό αντιστοιχεί στο 2% του παγκόσμιου προϋπολογισμού άνθρακα - του μέγιστου επιτρεπόμενου υπολοίπου εκπομπών που απομένει στον πλανήτη για να παραμείνει κάτω από το όριο του 1,5° C, στόχο της Συμφωνίας των Παρισίων, που από το 2020 έχει μειωθεί από 500 σε 130 δισεκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα. «Στο άμεσο μέλλον η εκμετάλλευση αυτού του αποθέματος της Βενεζουέλας δεν θα αλλάξει ριζικά τα κλιματικά δεδομένα αλλά αν ο Τραμπ αρχίσει να υλοποιεί τα σχέδιά του, είναι πολύ πιθανόν να δούμε νέες βόμβες άνθρακα στη χώρα», προειδοποιεί ο Κίελ Κίνε, επικεφαλής της ΜΚΟ Lingo, διδάκτορας στο βρετανικό πανεπιστήμιο Λιντ.
Παράλληλα, το πετρέλαιο της Βενεζουέλας λόγω των χαρακτηριστικών του -παχύρρευστο, υπερβαρύ και υψηλής πυκνότητας- είναι πολύ ρυπογόνο. Η εξόρυξή του απαιτεί μεγάλες ποσότητες γλυκού νερού και απελευθερώνει χημικές ουσίες που μπορούν να ρυπάνουν το νερό και το περιβάλλον. Η παραγωγή του απαιτεί ειδική τεχνολογία διύλισης, την οποία διαθέτουν πολλά αμερικανικά διυλιστήρια και είναι πολύ ενεργοβόρα. Έτσι, η εξόρυξη ενός βαρελιού πετρελαίου από την πετρελαϊκή άμμο της Αλμπέρτα στον Καναδά, που έχει τα ίδια χαρακτηριστικά, εκπέμπει πάνω από 190 κιλά αερίων του θερμοκηπίου, δηλαδή τρεις φορές περισσότερα από ό,τι η παραγωγή ενός κλασικού βαρελιού πετρελαίου... Σύμφωνα με τον Πασά Μαχνταβί, ερευνητή ενεργειακών και περιβαλλοντικών πολιτικών στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, που μίλησε στο κανάλι TV5 Monde, το πετρέλαιο της Βενεζουέλας κατατάσσεται «παγκοσμίως μεταξύ εκείνων που ρυπαίνουν περισσότερο». Μάλιστα, το αναλυτικό εργαλείο «Oil Climate Index plus Gas» που υπολογίζει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που συνδέονται από την παραγωγή ως την τελική κατανάλωση του πετρελαίου κατατάσσει τη Βενεζουέλα στην κορυφή των ρυπογόνων χωρών!
Πέραν αυτών, τα πετρελαϊκά κοιτάσματα βρίσκονται σε φυσικά πάρκα και ζώνες υπό προστασία: η περιοχή του ποταμού Ορινόκου φιλοξενεί μοναδικά οικοσυστήματα όπου ζουν, σύμφωνα με τη WWF, πάνω από 1.300 είδη πουλιών, 658 είδη ψαριών, 318 θηλαστικών, 266 αμφίβιων και 290 ερπετών. Η οργάνωση παρατηρεί ότι αυτός ο θησαυρός βιοποικιλότητας απειλείται από την πετρελαϊκή βιομηχανία που «ανατρέπει τις φυσικές σαβάνες»... «Αυτό που βλέπουμε παντού είναι ότι η εκμετάλλευση των ορυκτών καυσίμων σπάνια καταλήγει σε ένα σύστημα που σέβεται τα ανθρώπινα και περιβαλλοντικά δικαιώματα αλλά ως επί το πλείστον προκαλεί συγκρούσεις που μπορούν να δημιουργήσουν και άλλα οικολογικά προβλήματα» εξηγεί στην ιστοσελίδα Ρεπορτέρ η Λορελέι Λιμουζέν της Greenpeace Γαλλίας.
* Η Ρένα Δούρου είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., υπεύθυνη για θέματα Διεθνών Σχέσεων, Εξωτερικής Πολιτικής, Ευρωπαϊκής Ενέργειας και Περιβάλλοντος, βουλεύτρια Β2 Δυτικής Αθήνας
