Υπέρ της αποδυνάμωσης της νομοθεσίας στην Ε.Ε. για τα νέα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα τάχθηκε η ελληνική κυβέρνηση στην πρόσφατη ψηφοφορία στις Βρυξέλλες επί της σχετικής πρότασης κανονισμού της Κομισιόν.
Στη συνεδρίαση της Επιτροπής Μονίμων Αντιπροσώπων (COREPER) στο τέλος του περασμένου έτους η πλειοψηφία των κρατών-μελών της Ε.Ε. ενέκρινε προσωρινή τριμερή συμφωνία για την απελευθέρωση της νέας γενιάς γενετικά τροποποιημένων οργανισμών που αποκαλούνται Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (ΝΓΤ). Στην πραγματικότητα αγνόησε τις ανησυχίες που έχουν εκφράσει αγρότες και μικρομεσαίοι παραγωγοί σπόρων σχετικά με τα δικαιώματα των αγροτών στους σπόρους, τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, την προστασία των βιολογικών και των απαλλαγμένων από γενετικά τροποποιημένους οργανισμού τομέων, το δικαίωμα των καταναλωτών στην ενημέρωση και τους κινδύνους για το περιβάλλον.
Ωστόσο, μια ομάδα 9 χωρών -Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Κροατία, Γερμανία, Ουγγαρία, Ρουμανία, Σλοβακία και Σλοβενία- αναγνωρίζοντας αυτές τις εύλογες ανησυχίες δεν υποστήριξε το εν λόγω επικίνδυνο κείμενο. Στον αντίποδα, η ελληνική κυβέρνηση εκφράστηκε υπέρ της αποδυνάμωσης της νομοθεσίας, παρά την αντίθεση του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και άλλων ευρωπαϊκών επιστημονικών επιτροπών και δικτύων.
Η κυβέρνηση Ν.Δ. ... πρωτοπορεί
Το θέμα αναδεικνύουν σε κοινή τους ανακοίνωση το δίκτυο για τη βιοποικιλότητα «Αιγίλοπας» και το δίκτυο διατήρησης παραδοσιακών σπόρων «Σιτώ», επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ακόμα ένα βήμα προς την κατεύθυνση της ακύρωσης των κανόνων ασφαλείας για τον αγρότη και τον καταναλωτή.
Όπως τονίζουν, «είναι η πρώτη φορά που μια ελληνική κυβέρνηση ψηφίζει υπέρ της διάδοσης της γενετικά τροποποιημένης διατροφής, δηλαδή των “μεταλλαγμένων”, χωρίς ελέγχους και διαφάνεια». Σε αυτό πλαίσιο διερωτώνται αν η κυβέρνηση επιδιώκει να φέρει στο πιάτο μας κρυφά -χωρίς ενημέρωση και ελέγχους- μια νέα κατηγορία τροφίμων που δεν έχουν δοκιμαστεί και να καταστήσει περισσότερο εξαρτώμενο τον αγρότη από τις εταιρείες με τις πατέντες.
Τα δύο δίκτυα εξηγούν ότι το σκεπτικό με το οποίο προωθεί αυτές τις τροφές η Ε.Ε. βασίζεται στα επιχειρήματα των μεγάλων εταιρειών πως τα προϊόντα αυτά είναι ασφαλή, ισοδύναμα με τα φυσιολογικά και δεν χρειάζονται ελέγχους, ενώ θα σώσουν τις καλλιέργειές μας από τους κινδύνους που επιφέρει η κλιματική αλλαγή - παρότι υπάρχουν πολλές επιστημονικές αντιρρήσεις. Επιπλέον, αναφέρεται, στη διεθνή αγορά δεν υπάρχει παράδειγμα προϊόντος που προστατεύει από την κλιματική αλλαγή, καθώς τα νέα «μεταλλαγμένα» αφορούν κυρίως προϊόντα στην αγορά που εξυπηρετούν εμπορικούς και όχι κλιματικούς σκοπούς. Άλλωστε, θυμίζουν, και οι παλιές υποσχέσεις 25-30 χρόνια πριν για την πρώτη γενιά υποστήριζαν ότι τα γενετικά τροποποιημένα επρόκειτο να σώσουν τον πλανήτη από την πείνα, κάτι που προφανώς δεν έγινε, αφού, δυστυχώς, οι αριθμοί παραμένουν στα ίδια επίπεδα.
Σημειώνεται δε ότι έχει δημιουργηθεί ένας μύθος πως απαγορεύεται σήμερα να κυκλοφορήσει αυτή η επιστημονική καινοτομία, η οποία θα μας σώσει από την ξηρασία, ένα ψευδές επιχείρημα που προωθούν οι εταιρείες και οι υποστηρικτές τους για να πιέσουν προς την κατάργηση των κανόνων που ισχύουν σήμερα και ιδίως των ελέγχων και της διαφάνειας διακηρύσσοντας ότι «μόνο τότε θα σώσουμε την τροφή σας από την κλιματική αλλαγή»...
Καθοριστική η συμβολή των ευρωβουλευτών
Μετά την εξέλιξη αυτή οι ελπίδες προκειμένου να μην καταργηθούν όλοι οι κανόνες ασφαλείας επικεντρώνονται αποκλειστικά στους ευρωβουλευτές και στη στάση που θα τηρήσουν στις επόμενες ψηφοφορίες. Σύμφωνα με τα δύο δίκτυα, είναι σημαντικό ότι έχουν θέσει σοβαρούς όρους σε προηγούμενη ενδιάμεση ψηφοφορία και έχουν ζητήσει να μην καταργηθεί η σήμανση για τον καταναλωτή αλλά και να προστατευτεί ο αγρότης από τις πατέντες των μεγάλων εταιρειών. «Πρέπει να τους θυμίσουμε να μην απεμπολήσουν τις απαιτήσεις τους. Η πίεση της κοινής γνώμης έχει μεγάλη δύναμη» υπογραμμίζουν τα δύο δίκτυα.
Οι δύο επόμενες ψηφοφορίες σε σχέση με αυτό το νομοσχέδιο αφορούν αποκλειστικά το Ευρωκοινοβούλιο. Η πρώτη θα γίνει στο πλαίσιο της Επιτροπής Περιβάλλοντος του Ευρωκοινοβουλίου (μάλλον μέσα στον Ιανουάριο) και η δεύτερη στην ολομέλεια των 720 ευρωβουλευτών (πιθανόν τον Μάρτιο).
Τα δίκτυα «Αιγίλοπας» και «Σιτώ» ενημερώνουν ότι μπορούμε να στείλουμε το μήνυμά μας στους ευρωβουλευτές πατώντας στον σύνδεσμο https://sito.gr/kampania-episimansi-new-gmo-2025/
Φυτά με έως 20 μεταλλάξεις ισοδύναμα με τα συμβατικά
Υπενθυμίζεται ότι το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΓΕΩΤΕΕ) έχει εκφράσει την έντονη ανησυχία και τον προβληματισμό του σχετικά με τις εξελίξεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση που αφορούν τις Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (ΝΓΤ) και την προτεινόμενη απορρύθμιση του πλαισίου ελέγχου για τα φυτά κατηγορίας ΝΓΤ1, η οποία οδηγεί ουσιαστικά σε αποδυνάμωση των δικλίδων ασφαλείας, κατάργηση υποχρεωτικής αξιολόγησης κινδύνου, σήμανσης και ιχνηλασιμότητας, και σε περιορισμό του δικαιώματος των κρατών-μελών να επιβάλλουν απαγορεύσεις καλλιέργειας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή νομοθεσία και το Δικαστήριο της Ε.Ε (2018) ορίζουν πως οι ΝΓΤ οφείλουν να υπόκεινται σε αξιολόγηση κινδύνου και παρακολούθηση. Ωστόσο, με βάση τις νέες προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «ένα φυτό ΝΓΤ κατηγορίας 1 (ένα φυτό που έχει υποστεί, δηλαδή, μέχρι 20 υποκαταστάσεις ή εισαγωγές νουκλεοτιδίων) θεωρείται ισοδύναμο με τα συμβατικά φυτά». Σύμφωνα με το ΓΕΩΤΕΕ, αυτή η έννοια της «ισοδυναμίας» ενός συμβατικού φυτού με ένα άλλο που έχει υποστεί έως 20 γενετικές μεταλλάξεις, που εισάγει η πρόταση κανονισμού, δεν στηρίζεται σε συγκεκριμένα επιστημονικά δεδομένα αλλά «αποτελεί ένα αυθαίρετο νομικό/πολιτικό κατασκεύασμα», γι’ αυτό και αμφισβητείται από πολλούς ευρωπαϊκούς επιστημονικούς φορείς (όπως, π.χ., ο ENSSER -European Network Scientists for Social and Environmental Responsibility).
Το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο, δεδομένων της κρισιμότητας των εξελίξεων και του άμεσου χαρακτήρα των αποφάσεων, είχε ζητήσει να καταψηφιστεί η πρόταση στην COPERER από την κυβέρνηση αλλά και από όλους όσοι εκπροσωπούν τη χώρα και στις επερχόμενες ψηφοφορίες, καθώς και την πραγματοποίηση συνάντησης με τη συμμετοχή του ιδίου και όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
