Αποτελεί κοινή διαπίστωση πως ζούμε ξανά σε μια εποχή γεωπολιτικής αστάθειας, γεγονός που διαμορφώνει ένα νέο τοπίο για την παγκόσμια ασφάλεια και ισορροπία. Από αυτήν την κατάσταση αβεβαιότητας κάθε άλλο παρά ανεπηρέαστη είναι η περιοχή μας, με όσα συμβαίνουν στην Ανατολική Ευρώπη και στην Μέση Ανατολή να έχουν άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις για τη χώρα μας, λόγω της γεωγραφικής της θέσης, αλλά και των ιστορικών δεσμών που έχουμε αναπτύξει με τα εμπλεκόμενα μέρη.
Είναι λυπηρό για τους λαούς των κρατών που βρίσκονται στην ευρύτερη γειτονιά μας, όπως η Λιβύη, η Ρωσία, η Ουκρανία, το Ισραήλ, η Παλαιστίνη και η Συρία, να ταλανίζονται από πολεμικές συγκρούσεις, ακόμα και από εμφύλιες διαμάχες, χωρίς να είναι ορατή η ειρηνική επίλυση των διαφορών τους. Τη στιγμή λοιπόν που απειλείται η περιφερειακή σταθερότητα με εξελίξεις που ενδεχομένως να επηρεάσουν τα εθνικά μας συμφέροντα, είναι επιζήμιο η χώρα μας να στέκεται ως απλός παρατηρητής των εξελίξεων, αναμένοντας την κατάληξη των πραγμάτων και μένοντας στις διαβεβαιώσεις των ισχυρών, που δεν θα διστάσουν να θυσιάσουν τη χώρα μας για να εξυπηρετήσουν τις δικές τους επιδιώξεις και προτεραιότητες.
Για τη Νέα Δημοκρατία η περίφημη «σωστή πλευρά της ιστορίας» συνδέθηκε με την παροχή όπλων στην Ουκρανία και με την ταύτιση της κυβέρνησης με την δολοφονική πολιτική του Νετανιάχου. Ωστόσο, το παράδειγμα της Ουκρανίας είναι ενδεικτικό στο πώς οι μεγάλες δυνάμεις μπορεί να ωθήσουν μια χώρα σε ολοκληρωτικό πόλεμο με μία υπερδύναμη και στο τέλος να καλέσουν τον αδύναμο -που δήθεν στήριζαν- να συμβιβαστεί και να παραδώσει εδάφη, αφού τα βρίσκουν με τον άλλο ισχυρό στη μακρινή Αλάσκα.
Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ απέδειξε πως μπορεί να υπάρξει μια φιλειρηνική πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική. Πέρα από την εμβληματική Συμφωνία των Πρεσπών, όπου επιλύθηκε ειρηνικά ένα ζήτημα που ταλάνιζε την εξωτερική πολιτική της χώρας επί πολλές δεκαετίες και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για τα εθνικά μας συμφέροντα, ο ΣΥΡΙΖΑ επιδίωξε τη συνεργασία με όλα τα γειτονικά κράτη και τον αραβικό κόσμο.
Για παράδειγμα, η Διάσκεψη Ασφάλειας και Σταθερότητας για την Ανατολική Μεσόγειο και το Forum των Αρχαίων Πολιτισμών ήταν πρωτοβουλίες που δεν εξαντλούνταν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά αποσκοπούσαν στη στενή συνεργασία, αφενός μεν, με κράτη που συνδεόμαστε γεωγραφικά και αντιμετωπίζουμε κοινές προκλήσεις, αφετέρου δε, με έθνη που εκπροσωπούν σημαντικούς αρχαίους πολιτισμούς. Η ομόφωνη απόφαση της Ολομέλειας της Βουλής τον Δεκέμβριο του 2015 για την ίδρυση ανεξάρτητου Παλαιστινιακού Κράτους ήταν ένα πολύ σημαντικό και ιστορικό βήμα για την ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα όφειλε να διαδραματίσει έναν διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, καθώς είμαστε από τα ελάχιστα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ που έχουμε κοινές πολιτιστικές παραδόσεις και ιστορικούς δεσμούς και με τους δύο λαούς. Ας μην λησμονούμε πως και στις δύο χώρες ελληνικές κοινότητες έχουν έντονη παρουσία από την αρχαιότητα και τη βυζαντινή περίοδο έως σήμερα. Παράλληλα, η ορθόδοξη πίστη, η λαϊκή παράδοση, οι εμπορικές σχέσεις, ο κρίσιμος ρόλος της Ρωσίας για την προστασία των Ελλήνων κατά την Οθωμανική περίοδο και μετέπειτα για την απελευθέρωση της χώρας μας, αποτελούν μάρτυρες του ιστορικού βάθους των σχέσεων και με τις δύο χώρες.
Είναι αδιανόητο η Τουρκία να παρουσιάζεται ως φιλειρηνική και ουδέτερη χώρα που καλεί τόσο τη Ρωσία όσο και την Ουκρανία να συναντηθούν για διαπραγματεύσεις στα εδάφη της. Η Τουρκία κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και των ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών εισέβαλλε και εξακολουθεί να κατέχει το 1/3 της Κύπρου εδώ και 51 χρόνια, προχωρώντας σε εθνοκάθαρση των Ελληνοκυπρίων στο βόρειο τμήμα του νησιού και σε εποικισμό. Μάλιστα, ο Ερντογάν υπονομεύει κάθε προσπάθεια διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό, αναφερόμενος διαρκώς στην ύπαρξη δύο κρατών στο νησί, με την «Βόρεια Κύπρο» να μην είναι τίποτε άλλο για τον κατακτητή παρά ακόμα μία επαρχία της Τουρκίας.
Είναι η ίδια χώρα που εισέβαλε στη Συρία για να εξολοθρεύσει τους Κούρδους και ελέγχει την νέα κυβέρνηση των πρώην (;) τζιχαντιστών. Συν τοις άλλοις, ασκεί έντονη επιρροή στρατιωτικά και οικονομικά στη Λιβύη κατασκευάζοντας «Τουρκολυβικά μνημόνια» που αντίκεινται στο διεθνές δίκαιο, παραβιάζοντας και σε αυτήν την περίπτωση τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας. Αυτή η χώρα παρουσιάζεται διεθνώς ως δύναμη σταθερότητας και η Ελλάδα ως ένα άβουλο παρακολούθημα των πολιτικών των ΗΠΑ και των ισχυρών κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η σωστή πλευρά της ιστορίας, σύμφωνα με το κυρίαρχο αφήγημα της Νέας Δημοκρατίας, μοιάζει να είναι τελικά πολύ σκοτεινή. Η Ελλάδα όφειλε να λειτουργήσει ως γέφυρα επικοινωνίας μεταξύ των λαών που βρίσκονται σε πολεμική σύγκρουση. Ο θεσμός της Εκεχειρίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες καθιερώθηκε στην αρχαία Ελλάδα τον 8ο αιώνα π.Χ., γεγονός που ενέπνευσε τη σύγχρονη Ολυμπιακή Εκεχειρία με σκοπό την παύση των εχθροπραξιών, όσο κι αν μπορεί να φαίνεται ουτοπικό. Ήταν μια απόδειξη πως ακόμα και σε περιόδους μεγάλης έντασης, οι λαοί είναι σε θέση να συναντηθούν και να διαπραγματευθούν για την ειρήνη σε πνεύμα σεβασμού και ανθρωπιάς.
Η αρχαία Ολυμπία είναι ένας χώρος με ιστορική και ιδεολογική βαρύτητα που θα μπορούσε να φιλοξενήσει ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας, αλλά και ανάμεσα στους Ισραηλινούς και στους Παλαιστινίους. Είναι ένας τόπος με ισχυρό συμβολισμό για την ειρηνική συνύπαρξη των λαών. Εκεί που κάποτε σταματούσαν οι πόλεμοι για τη διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων, θα μπορούσε να είναι το μέρος της συμφιλίωσης και της συνεννόησης. Με αυτόν τον τρόπο η χώρα μας θα αποτελούσε μια δύναμη διαμεσολάβησης προωθώντας την ειρήνη και τη σταθερότητα μέσω του διαλόγου.
*Φιλόλογος, MSc Τοπική και Περιφερειακή Ανάπτυξη & Αυτοδιοίκηση, μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ.
