Οι πρόσφατες εξελίξεις σχετικά με τα ΕΛ.ΠΕ. προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις σε κόμματα και συνδικάτα.
Το Δημόσιο παραχωρεί στον ιδιώτη μέτοχο (Λάτσης - Paneuropean) το μάνατζμεντ του μεγαλύτερου ομίλου ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή (δικαίωμα αξίας, κατά εκτιμήσεις, πάνω από 100 εκατομμύρια ευρώ) και ελαχιστοποιεί τις δυνατότητες παρεμβάσεών του σε κρίσιμα στρατηγικά, οικονομικά και γεωπολιτικά ζητήματα.
Η απεμπόληση των δικαιωμάτων του Δημοσίου επιχειρείται να παρουσιαστεί ως «όραμα για τον εταιρικό και ενεργειακό μετασχηματισμό του ομίλου»...
Μόνο που δεν είναι καθόλου έτσι. Ας μιλήσουμε λοιπόν για ΕΛ.ΠΕ. και ανάπτυξη «φωτίζοντας» δύο βασικά σημεία:
Πρώτο, σχετικά με τη στρατηγική μετεξέλιξης των ΕΛ.ΠΕ. σε ευρύτερο ενεργειακό όμιλο όπως παρουσιάστηκε στις 6.5.21 (Visιon 2025): Ο στόχος είναι θεμιτός και απαραίτητος, έχει τεθεί πριν από πολλά χρονιά, όμως στη διάρκεια της σημερινής διοίκησης έχει μείνει πίσω. Προξενεί ερωτηματικά η έλλειψη βάθους και συνεκτικότητας των σχεδίων που ανακοινωθήκαν αφού παραμένουν στα προφανή (βελτίωση των διυλιστηρίων, αύξηση των ΑΠΕ, «πιλοτικές» προσπάθειες σε νέες τεχνολογίες, υδρογόνο κ.λπ.). Ο όμιλος από το 2019 έχει στα χέρια του ένα πλήρες και ρεαλιστικό πρόγραμμα («ΕΛ.ΠΕ. - Όραμα 2050 και Οδικός Χάρτης Βιώσιμης Ανάπτυξης και Μετασχηματισμού για την Ενέργεια του Μέλλοντος» με 7 βασικούς άξονες, ενεργειακό και ψηφιακό μετασχηματισμό και κυλιόμενα πενταετή προγράμματα (2019-2030) επίτευξης των στόχων - Έκδοση ΕΛ.ΠΕ. 2019 (σ.σ. 144) - παρουσίαση, τότε πρόεδρος και διευθ. σύμβουλος Στάθης Τσοτσορός).
Δεύτερο είναι το ότι δεν εξηγείται γιατί χρειάζεται να φύγει το Δημόσιο από τη μέση για να μετασχηματισθεί ο όμιλος. Δεν στηρίζει η σημερινή κυβέρνηση την πρόοδο μιας τέτοιας σημαντικής εταιρείας στον κρίσιμο ρόλο της στην ενεργειακή μετάβαση; Το "Όραμα 2050" προέβλεπε πολύ τολμηρότερο μετασχηματισμό χωρίς να θίγει τα δικαιώματα του Δημοσίου. Έωλο είναι και το επιχείρημα ότι ο ορισμός διοίκησης από το Δημόσιο επιδρά αρνητικά στα αποτελέσματά της. Δεν είναι καθόλου έτσι. Το αντίθετο μάλιστα:
Την περίοδο 2015-2019, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ άσκησε το δικαίωμα να ορίσει την πλειοψηφία της διοίκησης. Οι προηγούμενες κυβερνήσεις (σιωπηρά...) διόριζαν διοικήσεις που υποδεικνύονταν από τον ιδιώτη μέτοχο (Paneuropean του κ. Λάτση). Ποια όμως ήταν τα αποτελέσματα;
Από τα δημοσιευμένα αποτελέσματα των ΕΛ.ΠΕ. προκύπτει ζημιογόνος λειτουργία για το 2020, σε αντίθεση με την κερδοφορία (σε επίπεδο - ρεκόρ) της περιόδου 2015-2018. Επίσης ζημιογόνος ήταν και η περίοδος 2013-2014. Γιατί; Είναι ανεπαρκής η επίκληση του διεθνούς περιβάλλοντος και της πανδημίας. Τα ΕΛ.ΠΕ. εμφάνισαν ζημιές την τελευταία οκταετία όταν είχαν ιδιωτικό μάνατζμεντ και κέρδη με δημόσιο μάνατζμεντ... Επιπλέον το 2020 παρουσίασαν τη μεγαλύτερη μείωση αποτελεσμάτων από όλες τις συναφείς εταιρείες.
Γιατί λοιπόν τώρα το ιδιωτικό μάνατζμεντ θα τα πάει καλύτερα;
Τα ΕΛ.ΠΕ. μπορούν να γίνουν ένας περιφερειακός ενεργειακός πρωταθλητής προς όφελος όλων (μετόχων και Δημοσίου). Πρέπει να δράσουν στο πλαίσιο του «Οράματος 2050» που τα ίδια διαμόρφωσαν.
Συνοπτικά:
1. Διατήρηση των δικαιωμάτων του Δημοσίου στον ορισμό της πλειοψηφίας της διοίκησης των ΕΛ.ΠΕ.
2. Αποφασιστική πρόοδος στην έρευνα και παραγωγή εγχώριων υδρογονανθράκων.
3. Ανάπτυξη στο πλαίσιο της ενεργειακής μετάβασης (αριστοποίηση λειτουργίας διυλιστηρίων, επέκταση πετροχημικών, νέες μορφές καυσίμων χαμηλού άνθρακα), συνεργασία ιδιωτικού και δημόσιου τομέα σε φΦυσικό αέριο και ΑΠΕ.
4. Αναβάθμιση της εμπορίας, με νέας μορφής πρατήρια.
5. Διεύρυνση της παρουσίας στις βαλκανικές χώρες.
6. Αξιοκρατική αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού με συνεχή βελτίωση των συνθηκών υγιεινής και ασφάλειας.
* Ο Γρηγόρης Στεργιούλης είναι χημικός μηχανικός, πρώην διευθύνων σύμβουλος των ΕΛ.ΠΕ. Ο Σπύρος Μιχαλακάκης είναι χημικός, πρώην ανώτερο στέλεχός της ΒP / Castrol και πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΒΡ Ελληνική
