Ένα ηχηρό, όσο και ισχυρό μήνυμα στον Τ. Ερντογάν αυτοπροσώπως ότι η πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων περνά από την πορεία των σχέσεων της Άγκυρας με την Αθήνα και τη Λευκωσία, άρα μέσα από το Αιγαίο, την κυπριακή ΑΟΖ και τη δικαστική εξέλιξη με τους δύο Έλληνες στρατιωτικούς που κρατούνται στην Αδριανούπολη, έστειλαν χθες κατά την ευρωτουρκική συνάντηση κορυφής στη Βάρνα της Βουλγαρίας ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζ. Κλοντ Γιούνκερ και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντ. Τουσκ. Πάντως, από τη συνάντηση και τις κοινές δηλώσεις των τεσσάρων κατέστη σαφές ότι η σχέση Ε.Ε. - Τουρκίας παραμένει δύσκολη και ότι οι δύο πλευρές δεν κατέληξαν σε “στέρεες λύσεις”, όπως παραδέχθηκαν και οι Τουσκ και Γιούνκερ.
Ο πρόεδρος της Κομισιόν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στις κοινές δηλώσεις με τον Τούρκο Πρόεδρο Τ. Ερντογάν και τον οικοδεσπότη λόγω της βουλγαρικής προεδρίας στην Ε.Ε., πρωθυπουργό της Βουλγαρίας Μπ. Μπορίσοφ, κατέστησαν σαφή από την πρώτη στιγμή, χωρίς να χρειαστεί να ερωτηθούν ή να προκληθούν, τα σαφή μηνύματα αλληλεγγύης προς Ελλάδα και Κύπρο, τα οποία έστειλαν στον Τούρκο Πρόεδρο, όπως ακριβώς είχε συμφωνηθεί την περασμένη Παρασκευή στη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες.
Παρέμβαση για τους στρατιωτικούς
Ο Ντ. Τουσκ, που πήρε πρώτος εκ των δύο τον λόγο, υπογράμμισε την ανησυχία του για “συλλήψεις Ευρωπαίων πολιτών” αλλά και για τις ενέργειες της Τουρκίας “στην ανατολική Μεσόγειο και στο Αιγαίο”. Ακόμη σαφέστερος ήταν ο Ζ. Κλοντ Γιούνκερ, που κάλεσε τον Τ. Ερντογάν να συμβάλει ώστε να διευθετηθεί το θέμα “πριν από το ορθόδοξο Πάσχα”. “Η Τουρκία πρέπει να βελτιώσει τις σχέσεις της με μέλη της Ε.Ε., ιδιαίτερα με την Ελλάδα και την Κύπρο. Είναι όρος εκ των ων ουκ άνευ για να αποδείξει ότι έχει κάνει πρόοδο” επισήμανε ο Λουξεμβούργιος κοινοτικός αξιωματούχος, ο οποίος, αμέσως μετά, αναφερόμενος ειδικώς στους δύο Έλληνες που κρατούνται στην Αδριανούπολη, υπογράμμισε με έμφαση πως “πρέπει να γίνουν προσπάθειες για να λυθεί το πρόβλημα σε φυσιολογικό χρόνο”. Μάλιστα, λίγο αργότερα, ο πρόεδρος της Κομισιόν επανήλθε και, αφού κάλεσε τον Τ. Ερντογάν να επανεξετάσει τη στάση του “για τις φυλακίσεις δημοσιογράφων”, πρόσθεσε με νόημα: “Εμπιστευόμαστε τις τουρκικές αρχές ότι θα λύσουν αυτό το θέμα (σ.σ.: της κράτησης των δύο Ελλήνων στρατιωτικών) με δίκαιο τρόπο. Ελπίζω ότι το θέμα θα λυθεί πριν από το ορθόδοξο Πάσχα”.
Μάλιστα, ο Ζ.Κ. Γιούνκερ επανέλαβε πολλές φορές ότι “τα θέματα Ελλάδας και Κύπρου θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό τις σχέσεις μεταξύ Ε.Ε. και Τουρκίας”, καθιστώντας σαφές ότι η Άγκυρα δεν απευθύνεται -ούτε προκαλεί- ξεχωριστά την Ελλάδα ή την Κύπρο, αλλά ολόκληρη την Ε.Ε. Νωρίτερα, ο Ντ. Τουσκ είχε στηλιτεύσει την τουρκική κυβέρνηση για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ενώ αμέσως μετά επανήλθε και ο πρόεδρος της Κομισιόν, αποφαινόμενος ότι “η κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην Τουρκία θα πρέπει να σταματήσει”.
Κυβερνητικές πηγές: “Σαφές μήνυμα στην Τουρκία για πρώτη φορά”
Σημειωτέον ότι όσα ελέχθησαν κατά τη χθεσινή ευρωτουρκική συνάντηση κορυφής στη Βάρνα αντιστοιχήθηκαν με τις προσδοκίες του Μεγάρου Μαξίμου, δεδομένου και του σκληρού μπρα ντε φερ που είχε εκτυλιχθεί την περασμένη Παρασκευή στη συμβούλιο κορυφής των Βρυξελλών, με πρωταγωνιστή τον Αλ. Τσίπρα, αλλά και τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Ν. Αναστασιάδη. “Για πρώτη φορά η Ε.Ε. έστειλε σαφές μήνυμα στην Τουρκία ότι δεν μπορεί να υπάρξει πρόοδος στις ευρωτουρκικές σχέσεις χωρίς πρόοδο στις σχέσεις της με την Ελλάδα και την Κύπρο” έλεγαν αργά χθες βράδυ, με εμφανή ικανοποίηση, ανώτατες κυβερνητικές πηγές.
Άλλωστε, σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ντ. Τουσκ και ο Ζ. Κλοντ Γιούνκερ, στον απόηχο της συνόδου κορυφής και με νωπό το μελάνι από τα ηχηρά μηνύματα προς την Τουρκία, όπως αποτυπώθηκαν στο κείμενο των συμπερασμάτων των 28 , έθεσαν επιτακτικά το θέμα των δύο στρατιωτικών στον Τ. Ερντογάν ως όρο και προϋπόθεση για να υπάρξει περαιτέρω πρόοδος σε όλα τα ανοιχτά θέματα που συγκροτούν την ευρωτουρκική ατζέντα. Κατά τις ίδιες, άλλωστε, πληροφορίες, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και ο πρόεδρος της Κομισιόν συζητούσαν για τους δύο κρατούμενους Έλληνες στρατιωτικούς περί τα είκοσι λεπτά με τον Τούρκο Πρόεδρο -κάτι ενδεικτικό της σημασίας που απέδωσαν στο θέμα αμφότεροι. Σημειωτέον ότι ο Τούρκος Πρόεδρος φέρεται να άφησε μεν ανοιχτό το παράθυρο για λύση, χωρίς ωστόσο να αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις ή να δώσει χρονικό προσδιορισμό.
Αλληλεγγύη και για την κυπριακή ΑΟΖ
Απλόχερη ήταν η στήριξη του ηγετικού διδύμου της Ε.Ε. και σε ό,τι αφορά την τουρκική προκλητικότητα στο Αιγαίο, όσο και αναφορικά με την επιθετικότητα της Άγκυρας αναφορικά με την κυπριακή ΑΟΖ και τις έρευνες που διεξάγονται για υδρογονάνθρακες. «Είμαστε αλληλέγγυοι προς την Κυπριακή Δημοκρατία και στο δικαίωμά της να εκμεταλλεύεται τον φυσικό της πλούτο μέσα στην ΑΟΖ της» επισήμανε χαρακτηριστικά ο Ντ. Τουσκ, ενώ το ίδιο μήνυμα επανέλαβε στον Τ. Ερντογάν και ο Ζ. Κλοντ Γιούνκερ.
“Μετρημένος” Ερντογάν
Σημειωτέον ότι αυτό που σχολιάστηκε εντόνως ήταν η εξαιρετικά “μετρημένη” και “παγωμένη” στάση του Τ. Ερντογάν, ο οποίος, κατά τη διάρκεια των κοινών δηλώσεων με τους Τουσκ, Γιούνκερ και Μπορίσοφ, επέλεξε να πει όσα είχε προετοιμάσει εκ των προτέρων και να μην αναφερθεί ούτε στο θέμα των δύο Ελλήνων στρατιωτικών που κρατούνται στην Αδριανούπολη, αλλά ούτε να “απαντήσει” -όπως συνηθίζει- σε όσα είχε ακούσει συνοφρυωμένος να του επισημαίνει το ηγετικό δίδυμο της Ε.Ε.
Εξάλλου, ο πρόεδρος της Κομισιόν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου διαβεβαίωσαν ότι η Ευρώπη θα τηρήσει τις δεσμεύσεις της έναντι της Τουρκίας ως προς το οικονομικό κομμάτι της ευρωτουρκικής συμφωνίας για το προσφυγικό, εξαίροντας τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα τηρεί τη συμφωνία. Ο Τ. Ερντογάν, άλλωστε, στη δική του τοποθέτηση επικεντρώθηκε στα “θέλω” της Τουρκίας, ήτοι στην τελωνειακή ένωση, την κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους πολίτες που επισκέπτονται την Ευρώπη, στα κονδύλια για το προσφυγικό, αλλά και στην ενταξιακή προοπτική της χώρας του. Αφού διαβεβαίωσε ότι η Τουρκία έχει βούληση για βελτίωση των σχέσεών της με την Ε.Ε., ο Τ. Ερντογάν υποστήριξε ότι η χώρα του έχει εκπληρώσει τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει φιλοξενώντας σχεδόν 4 εκατομμύρια πρόσφυγες και ζήτησε την εκταμίευση της δεύτερης δόσης, λέγοντας: «Θα βοηθούσε πολύ εάν μπορούσαμε να λάβουμε άμεσα αυτή την επιπλέον βοήθεια για να βελτιώσουμε τις ζωές των προσφύγων».
Επίσης, προανήγγειλε συνέχιση και κλιμάκωση των επιχειρήσεων στην Αφρίν, κάνοντας λόγο για “μεγάλο αγώνα κατά της τρομοκρατίας εντός και εκτός συνόρων” και τονίζοντας ότι με αυτές τις επιχειρήσεις “προστατεύουμε και την ίδια την Ευρώπη”.
Επίσης, μιλώντας για τις έρευνες υδρογονανθράκων, ο Τ. Ερντογάν υπογράμμισε ότι θα πρέπει να συμπεριληφθούν και οι Τουρκοκύπριοι σε κάθε τέτοιο θέμα που αφορά την ανατολική Μεσόγειο, ενώ χαρακτήρισε “μεγάλο λάθος” το ενδεχόμενο να μείνει η Τουρκία εκτός της επόμενης φάσης της διεύρυνσης της Ε.Ε.
