Σε βόμβα που μπορεί να εκραγεί με δραματικές συνέπειες για την προοπτική της χώρας μετατρέπεται χρόνο με τον χρόνο το δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο η ελληνική κυβέρνηση επιδιώκει να αποκρούσει μέσα από το αναπτυξιακό σχέδιο που θα παρουσιαστεί τις ερχόμενες ημέρες.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Eurostat και άλλων θεσμών, η Ελλάδα ενδέχεται να μετατραπεί σε χώρα γερόντων τις επόμενες δεκαετίες εξαιτίας της ολοένα αυξανόμενης υπογεννητικότητας, της μετανάστευσης των νέων αλλά και της ανακοπής της εισροής νέων μεταναστών με στόχο να ενσωματωθούν στη χώρα.
Μια όψη της κρίσης που δύναται να πάρει διαστάσεις εθνικού ζητήματος, κι όμως καμία κυβέρνηση έως σήμερα δεν είχε επιχειρήσει να μελετήσει και να αναζητήσει άμεσες λύσεις που θα ανακόψουν μια πορεία χωρίς προοπτική για τη χώρα. Τα στοιχεία που λαμβάνονται υπ' όψιν στο σχέδιο της αναπτυξιακής στρατηγικής είναι σοκαριστικά...
Ο ρυθμός γεννητικότητας, ενώ βρισκόταν στα επίπεδα του 1,5 παιδιά ανά γυναίκα στην περίοδο προ κρίσης, το 2014 έφτασε στο 1,3 με πτωτική τάση. Σε αυτό συμβάλλει και η φυγή τόσο των νέων Ελλήνων όσο και των μεταναστών που τις προηγούμενες δεκαετίες είχαν ενταχθεί στον πληθυσμό της χώρας. Από το 2010 μέχρι τα τέλη του 2015, 240.000-300.000 Έλληνες εκτιμάται πως εγκαταστάθηκαν στο εξωτερικό.
Με βάση τα παραπάνω δεδομένα και τις διεθνείς εκτιμήσεις (ΟΟΣΑ, ΟΗΕ, Eurostat), τα επόμενα 40 χρόνια ο πληθυσμός της χώρας θα μειωθεί δραματικά. Συγκεκριμένα, με βάση τις προβολές που στηρίζονται στα σημερινά δεδομένα, το 2050 ο πληθυσμός της χώρας θα είναι περίπου 8,3 εκατ., στα επίπεδα δηλαδή του 1961. Δηλαδή, μείωση 28% από τα προ κρίσης επίπεδα.
Αυτή η ζοφερή εικόνα επεκτείνεται και στις προβολές σχετικά με την ηλικιακή δομή του πληθυσμού. Ο δυνάμει οικονομικά ενεργός πληθυσμός της χώρας (κάτω των 65 ετών) θα μειωθεί δραματικά από τα 7 εκατ. το 2015 στα 4,8 – 5,5 εκατ. το 2060, ενώ ο πραγματικά ενεργός από τα 4,7 στα 3-3,7 εκατ.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις διεθνών οργανισμών, το 2060 η αναλογία των ατόμων άνω των 65 ετών προς τον δυνάμει οικονομικά ενεργό πληθυσμό (15-64 ετών) θα είναι 6 στους 10.
Μια εξέλιξη που, εάν δεν ανακοπεί, σε συνδυασμό με τη μετανάστευση, θα έχει σοβαρές επιπτώσεις τόσο στην αναπτυξιακή προοπτική όσο και στο δημόσιο χρέος, καθώς οι επιπτώσεις της δημογραφικής επιδείνωσης θα έχουν σοβαρό αντίκρισμα στο ΑΕΠ. Σημειώνεται ότι το χρέος παρουσιάζεται σε σχέση με το ΑΕΠ και η βιωσιμότητά του εξαρτάται από τις δυνατότητες αποπληρωμής του από τη χώρα ετησίως, δηλαδή να μην υπερβαίνει ένα ποσοστό του ΑΕΠ της χώρας.
Τα πρώτα μέτρα που προβλέπονται στο αναπτυξιακό σχέδιο
Όπως αναφέρεται στο προσχέδιο του αναπτυξιακού σχεδίου, τα μέτρα για τη μείωση της ανεργίας και η επίτευξη αξιόλογων ρυθμών ανάπτυξης θα διευκολύνουν την αντιμετώπιση του δημογραφικού, ωστόσο κρίνονται ως απαραίτητες συγκεκριμένες προκαταρκτικές κατευθύνσεις και μέτρα που πρόκειται να εξειδικευθούν, όπως:
* Παρέμβαση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από κοινού με χώρες του Νότου και της ανατολικής Ευρώπης με αντίστοιχα προβλήματα σήμερα ή στο μέλλον. Η κυβέρνηση θα επιδιώξει να αναζητηθούν σε επίπεδο Ε.Ε. μέθοδοι και μέτρα που να προβλέπουν έγκαιρα τέτοιες δημογραφικές τάσεις και να υιοθετηθούν πολιτικές που να τις αντισταθμίζουν. Παράλληλα, θα αναζητηθούν μέτρα υπέρ των χωρών μεταναστευτικών εκροών, κάτι που υποστηρίζουν και στελέχη του ΔΝΤ.
Στο πλαίσιο του αναπτυξιακού σχεδίου τονίζεται η ανάγκη επανεξέτασης του συνόλου των φορολογικών, ασφαλιστικών και λοιπών παροχών (μοριοδότηση προσλήψεων, μεγαλύτερης διάρκειας επιδόματα ανεργίας, παραχώρηση γης δωρεάν ή με χαμηλό αντίτιμο, θετικές διακρίσεις κ.λπ.) και η δημιουργία υποδομών, όπως οι βρεφονηπιακοί σταθμοί, με στόχο την αύξηση της γεννητικότητας.
