«Έλλη, Έλλη, ο Χάρος δεν σε θέλει, εκτός αν μετανιώσεις κι ένα φιλί του δώσεις» (από το σμυρνέικο ρεμπέτικο της «Έλλης», στην αμερικανική δισκογραφική έκδοσή του).
Η «Άλκηστις» έχει ως κεντρικό της θέμα την ανάδυση μιας νεκρής από τον Άδη. Ο θεός Απόλλων ποθεί την όμορφη θνητή πριγκίπισσα Κορωνίδα. Της υπόσχεται γάμο και κατορθώνει να την αποπλανήσει. Η Κορωνίδα μένει έγκυος, αλλά φοβούμενη αποκρύπτει από την οικογένειά της το όνομα του εραστή της και δηλώνει ψευδώς ότι την αποπλάνησε ένας θνητός. Αποφασίζεται ο γάμος μαζί του. Οργισμένος ο Απόλλων έρχεται ακάλεστος στον γάμο, τοξεύει νύφη και γαμπρό και τους σκοτώνει. Στη συνέχεια, μιμούμενος τον πατέρα-Δία, αποσπά από τη νεκρή Κορωνίδα το έμβρυο για να το μεγαλώσει ο ίδιος. Πρόκειται για τον μετέπειτα μεγάλο γιατρό Ασκληπιό.
Πολλά χρόνια αργότερα, ο μέγας θεός θεραπευτής Ασκληπιός ανακαλύπτει το φάρμακο που καταργεί τον θάνατο. Οργισμένος ο Ζευς επειδή θα χάσει το θεϊκό προνόμιο της αθανασίας, σκοτώνει με έναν κεραυνό τον Ασκληπιό. Ο Απόλλων, μη μπορώντας να τα βάλει με τον Δία, τοξεύει τους κατασκευαστές των κεραυνών, τους Κύκλωπες. Για να καταδικαστεί από τον πατέρα-Δία να βόσκει για ορισμένα χρόνια τα κοπάδια του βασιλιά των Φερρών Αδμήτου. Αυτή είναι η προϊστορία του έργου του Ευριπίδη.
Υπόθεση: Ο βασιλιάς των Φερρών Άδμητος λαβαίνει τον χρησμό ότι πρόκειται να πεθάνει. Ο Απόλλων κατορθώνει να πείσει τον Χάρο να χαρίσει τη ζωή στον Άδμητο, με τον όρο να δεχτεί ένας από τους οικείους του να πεθάνει στη θέση του. Όλοι αρνούνται, εκτός από τη νεαρή γυναίκα του, την Άλκηστη. Η Άλκηστις πεθαίνει θεληματικά για να τον σώσει. Παρακολουθούμε στη συνέχεια πώς ο Ηρακλής αναλαμβάνει με δική του πρωτοβουλία να την αποσπάσει από τα χέρια του Χάρου και να την επιστρέψει στον σύζυγό της.
Με το αμφίσημο τέλος του έργου, ο μεθυσμένος Ηρακλής φέρνει πίσω την Άλκηστη σκεπασμένη με έναν πέπλο για να την παρουσιάσει ως νέα σύζυγο στον Άδμητο και εκείνος παραβιάζοντας τον όρκο αγαμίας που είχε πάρει δέχεται, δίνοντας μάλιστα εντολή να την οδηγήσουν άμεσα στο κρεβάτι του! Δεν ξέρουμε αν πρέπει να χαρούμε ή να λυπηθούμε μπροστά στο βουβό φάσμα της νεκρής Άλκηστης, που ο Χάρος δεν αναγνωρίζει τη θυσία της και που δεν πρόκειται ποτέ να αναπαυθεί, στον έναν ή στον άλλο κόσμο. Ο Ευριπίδης εδώ δεν οικτίρει την Άλκηστη για τη ματαιωμένη θυσία της αλλά ελεεινολογεί τον Άδμητο για τη δειλία, την υποκρισία και την απιστία του.
Η Άλκηστις είναι ένας ολοκληρωμένος γυναικείος χαρακτήρας που ξεφεύγει από τα καθιερωμένα πρότυπα. Εν τούτοις, το έργο δεν είναι αυτό που λέμε σήμερα «φεμινιστικό» ούτε διαχειρίζεται μια καθημερινή οικογενειακή κατάσταση. Είναι ένα έργο «μεταφυσικό» με την πλατύτερη έννοια του όρου και μας μιλάει για πράγματα τρομερά, αδυσώπητα, με τον αιώνιο Χάρο ως πρωταγωνιστή.
Από τη διασκευή του σκηνοθέτη λείπει το αμφίσημο τέλος: ο Ηρακλής παραδίδει στον Άδμητο την Άλκηστη χωρίς τον πέπλο της! Θα το σχολιάσω με μια μόνο λέξη: ασχολίαστο!
Στην παράσταση στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, μια παραγωγή του Εθνικού Θεάτρου, σε σκηνοθεσία του Δημήτρη Καραντζά και κίνηση του Τάσου Καραχάλιου, δέσποζε το τεράστιο, σιδηροπαγές κεκλιμένο σκηνικό του Κωνσταντίνου Σκουρλέτη που θύμιζε αμερικανικό αεροπλανοφόρο, από αυτά που είχε αράζουν κάθε τόσο στο Φάληρο, για να λαμβάνουμε άμεση γνώση ποιος κάνει κουμάντο στα δικά μας μέρη. Αλλά έχει κάποια σχέση αυτό με την «Άλκηστη»; Κάτω από την πίεση του κολοσσιαίου, τιτάνιου σκηνικού και με την ελαφράδα της διασκευής, οι καλοί ηθοποιοί χάνονταν, «έφευγαν», και δεν ήταν ανθρωπίνως δυνατό -παρά τις εντονότατες προσπάθειές τους- να παίξουν γειωμένα. Δεν θέλω κάτω από τις συνθήκες αυτές να αξιολογήσω ατομικές επιδόσεις, για να μην αδικήσω. Περιορίζομαι, για την ιστορία, στα ονόματα: Κωνσταντίνος Αβαρικιώτης, Δήμητρα Βλαγκοπούλου (σχεδόν η μόνη που αντιστάθηκε), Γιώργος Ζυγούρης, Ηρώ Μπέζου, Γιάννης Νιάρρος, Κώστας Νικούλι, Αινείας Τσαμάτης, Θεοδώρα Τζήμου. Χορός: Αντώνης Αντωνόπουλος, Ελισσαίος Βλάχος, Δημήτρης Καυκάς, Γιώτα Κουϊτζόγλου, Κατερίνα Λάττα, Μαρία Μοσχούρη, Ιωάννης Μπάστας, Άγγελος-Προκόπης Νεράντζης, Γιώργος Σκαρλάτος. Σε μουσική διδασκαλία Μελίνας Παιονίδου.
Τα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη, σε ανθρώπινο μέτρο, κάτω από τους υποβλητικούς φωτισμούς-σκιασμούς της Ελίζας Αλεξανδροπούλου και τις μουσικές νύξεις του Παναγιώτη Μανουηλίδη... βίωναν τη μεταφυσική μοναξιά τους.
