5.764. Αυτός ήταν ο αριθμός των πλεοναζόντων θανάτων που καταγράφηκαν στη Γαλλία την περίοδο του καύσωνα μέσα σε 16 ημέρες: συν 36% σε σχέση με κανονική περίοδο, με θύματα ηλικιωμένους, ευάλωτα άτομα αλλά όχι μόνο, καθώς ο μέσος όρος ηλικίας των θυμάτων υποχωρεί. Τα μισά θύματα καταγράφηκαν μέσα σε τρεις ημέρες, από τις 25 ως τις 27 Ιουνίου. Αν και ακόμη επισήμως αυτή η υπερβάλλουσα θνησιμότητα δεν ερμηνεύεται ως απόρροια του καύσωνα σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας, ωστόσο αυτή παραμένει η πιο πιθανή αιτία.
Διαμερίσματα λίγων τετραγωνικών, χωρίς παντζούρια, χωρίς κλιματισμό, εκτεθειμένα σε εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες τις πρωινές ώρες, που τα βράδια μετατρέπονταν κυριολεκτικά σε φούρνους. Η χώρα αντιμετώπισε έτσι δύο διαδοχικούς καύσωνες. Οι ειδικοί θεωρούν πρωτόγνωρο αυτό το άλμα θανάτων που αφορά «όλες τις ηλικίες, ξεκινώντας από τα 15χρονα», ενώ «η σημαντικά αύξηση ξεκινά από τις ηλικίες άνω των 45 ετών». Συνολικά επηρεάστηκε το 98,5% του πληθυσμού σε 92 Διαμερίσματα της χώρας... Ορισμένα Διαμερίσματα επηρεάστηκαν περισσότερο από άλλα, όπως για παράδειγμα το Ιle-de-France όπου βρίσκεται το Παρίσι και όπου η υπερβάλλουσα θνησιμότητα ξεπέρασε το 80%. Μια αποπνικτική νύχτα στην πρωτεύουσα έχασε τη ζωή της η γειτόνισσα της Χαγιάτ Σαΐμπ. Η 68χρονη γυναίκα έμενε στον δεύτερο όροφο ενός συγκροτήματος και βρέθηκε νεκρή ένα πρωί από μία νοσηλεύτρια στο δωμάτιό της που δεν είχε ούτε παντζούρια ούτε περσίδες, όπως άλλωστε και αυτό της Σαΐμπ στον 4ο όροφο. «Εκείνο το βράδυ ήταν φούρνος, ήταν κόλαση. Είχαμε 36,3 βαθμούς μέσα στο διαμέρισμα και ήταν 10 το βράδυ» είπε η ίδια μιλώντας στο ειδησεογραφικό κανάλι FranceInfo. Πλέον προμηθεύτηκε κλιματιστικό και τοποθέτησε περσίδες. Θάνατοι σημειώθηκαν όχι μόνο σε διαμερίσματα αλλά και οίκους ευγηρίας, δομές κ.α.
Τα άτομα άνω των 75 ετών ήταν τα πιο ευάλωτα, 3.719 θύματα. Ενώ σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας, και στις ηλικίες από 45 ως 64 ετών οι θάνατοι λόγω καύσωνα αυξήθηκαν κατά 55% σε σχέση με την κανονική θνησιμότητα της περιόδου, χωρίς έκτακτα περιστατικά. «Έχουμε ευάλωτα άτομα που είναι νέοι, μιλάμε για άτομα που δεν έχουν συστηματική πρόσβαση σε γιατρό και σε αυτές τις συνθήκες οι άνθρωποι υφίστανται όλες τις υγειονομικές κρίσεις που μπορεί να σημειωθούν» εξηγεί ο γιατρός Βιλφρίντ Σαμί, εκπρόσωπος της Ένωσης Γιατρών Επειγόντων Περιστατικών.
Πιο έντονος ο φετινός καύσωνας από εκείνον του 2003
Η φετινή περίοδος καύσωνα ήταν πιο έντονη από εκείνη του Αυγούστου του 2003. Τότε οι υψηλές θερμοκρασίες είχαν εκτινάξει την πλεονάζουσα θνησιμότητα, προκαλώντας τον θάνατο 14.800 ατόμων. Η κυβέρνηση Μακρόν-Λεκορνί επιχείρησε να περάσει κάτω από το ραντάρ αυτούς τους κακούς αριθμούς. Ήδη από τις 29 Ιουνίου ο οικολόγος γερουσιαστής Γκιγιόμ Γκοντάρ εξέφραζε την ανησυχία του για τον αριθμό των νεκρών εξαιτίας του καύσωνα, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να φθάσει τις 10.000. Ο αριθμός αυτός είχε προκαλέσει την άμεση και πολύ έντονη αντίδραση του πρωθυπουργού Σεμπαστιέν Λεκορνί, που έσπευσε να καταγγείλει «έναν ψευδή απολογισμό ανθρώπινων θυμάτων». Από την πλευρά της η Εθνική Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας αρνήθηκε κάθε σύγκριση με το 2003. Τα κόμματα της αντιπολίτευσης και όχι μόνο οι Οικολόγοι-Πράσινοι κατηγορούν την κυβέρνηση για καθυστερημένες αντιδράσεις και, το κυριότερο, έλλειψη προετοιμασίας. Αναφέρονται συγκεκριμένα στο γεγονός ότι οι υπηρεσίες έκτακτων περιστατικών των νοσοκομείων αδυνατούσαν να ανταποκριθούν στα κρούσματα, είχαν έλλειψη απαραίτητων μέσων. Πάρα πολλά σχολεία αναγκάστηκαν να κλείσουν τις πόρτες τους, μετατοπίζοντας το πρόβλημα στις οικογένειες και σε διαμερίσματα, εκτεθειμένα και αυτά στη ζέστη. Βέβαια, ο τελικός απολογισμός θα γίνει το φθινόπωρο, ωστόσο οι τάσεις δεν πρόκειται να αλλάξουν. Για να υπάρξει μέτρο σύγκρισης, σύμφωνα με τα δεδομένα της Εθνικής Υπηρεσίας Δημόσιας Υγείας για όλο το καλοκαίρι του 2025, οι θάνατοι εξαιτίας μεγάλης ζέστης ανήλθαν σε 5.700 χωρίς να συνυπολογίζονται οι 274 νεκροί από πνιγμούς την περίοδο από την 1η Μαΐου ως τα μέσα Ιουλίου - θάνατοι που και αυτοί οφείλονται στον καύσωνα και στην αναζήτηση δροσιάς σε ποτάμια και λίμνες από νέους κυρίως ανθρώπους που αγνόησαν τις απαγορεύσεις.
Αυτή η έκρηξη των πλεοναζόντων θανάτων έχει φέρει σε αδιέξοδο τα γραφεία τελετών, αναγκάζοντας σε προσλήψεις υπαλλήλων για να ανταποκριθούν στις ανάγκες. «Οι ομάδες παρέμβασης έφτασαν στα όριά τους, όπως και τα νεκροτομεία. Δεν έχουμε ζήσει ποτέ κάτι τέτοιο, αυτήν την περίοδο. Μόνο ο καύσωνας του 2003 ή η πανδημία μάς έφεραν σε τέτοια κατάσταση» παρατήρησε ο Γκοτιέ Κατόν, συνιδιοκτήτης γραφείου τελετών. Ο ίδιος, του οποίου η οικογένεια ασχολείται επί πέντε γενιές με την επιχείρηση, περιέγραψε πώς βίωσε μία από τις δυσκολότερες ημέρες του καύσωνα. Την 25η Ιουνίου. Μια εβδομάδα μετά την έναρξη του καύσωνα που έπληξε τη Γαλλία. Την ημέρα εκείνη οι υπάλληλοι του γραφείου δέχονταν ασυνήθιστα υψηλό αριθμό τηλεφωνημάτων. «Στην Ορλεάνη, όπου κανονικά μιλάμε για 8 ή 10 περιπτώσεις την ημέρα, περάσαμε τις... 25» είπε ο ίδιος. «Αυτό που σήμανε συναγερμό ήταν οι συνθήκες των θανάτων, που ήταν πολύ διαφορετικές σε σχέση με το συνηθισμένο: επί συνόλου 25 αιτημάτων, τουλάχιστον τα 15 αφορούσαν θανάτους σε σπίτια». Οι μέρες αναμονής παραμένουν αυξημένες -τουλάχιστον 15, αντί 5 ή 6 υπό κανονικές συνθήκες-, ενώ ακόμη σήμερα η κατάσταση δεν έχει εξομαλυνθεί. «Νομίζαμε ότι ως τα μέσα Ιουλίου η πίεση θα υποχωρούσε αλλά θα χρειαστούν αρκετές μέρες για επιστροφή στην κανονική κατάσταση». Οι ανησυχίες πάντως για την αύξηση του αριθμού των θυμάτων δεν υποχωρούν γιατί οι εργαζόμενοι σε δομές για ηλικιωμένους φοβούνται για την κατάστασή τους καθώς υφίστανται ήδη τις επιπτώσεις του καύσωνα, ενώ έπεται και άλλος.
