ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΕΛΕΓΡΗΣ
«Η χώρα έχει ανάγκη από μια βαθιά δημοκρατική τομή. Με χρονικό ορίζοντα το 2021 πρέπει να ξεκινήσουμε μια πλατιά διαδικασία διαλόγου με στόχο ένα νέο Σύνταγμα, το Σύνταγμα της Ελλάδας του 2021». Με αυτά τα λόγια ο πρωθυπουργός και πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας έδωσε χθες το σύνθημα για την έναρξη των συζητήσεων που θα αφορούν τη συνταγματική αναθεώρηση και το εκλογικό σύστημα. Κατά τη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας χθες ο πρωθυπουργός τόνισε την ανάγκη θεσμικών αλλαγών σημειώνοντας πως «η πρώτη κυβέρνηση της Αριστεράς οφείλει να αφήσει αποτύπωμα διεκδίκησης μεγάλων αλλαγών» τόσο στο κράτος όσο και στο πολιτικό σύστημα και τους θεσμούς. «Θα επιδιώξουμε στο πλαίσιο της αναθεώρησης την κατοχύρωση των δημοκρατικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, την προστασία των δημόσιων αγαθών» υπογράμμισε ο Αλέξης Τσίπρας.
"Ο λαός μας έδωσε εντολή για τομή με το παλιό"
Στην παρέμβασή του ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 χαρακτηρίζοντάς τις «μεγάλη τομή», καθώς, όπως είπε, ανέδειξαν «την επιθυμία του μεγάλου μέρους του ελληνικού λαού να γυρίσουμε σελίδα». «Μας έδωσε εντολή σκληρής διαπραγμάτευσης. Το δημοψήφισμα του περασμένου Ιούλη αποτέλεσε ιστορική τομή, καθώς, πέραν των άλλων, κατέγραψε την επιθυμία του ελληνικού λαού για μια μεγάλη αλλαγή και τομή με το παλιό. Tον Σεπτέμβρη οι πολίτες έδωσαν εκ νέου εντολή να τελειώνουμε με το παλιό» ανέφερε ο πρωθυπουργός. Ως εκ τούτου σημείωσε πως αφενός «η Αριστερά δεν μπορεί να καταγραφεί ως δύναμη καλύτερης διαχείρισης της κρίσης» και πως αφετέρου «διαχείριση της κρίσης χωρίς όραμα για μεγάλες τομές γρήγορα θα μετατραπεί σε κρίση της διαχείρισης».
Βάση συζήτησης το σχέδιο για εναλλακτική διακυβέρνηση
Στη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας ακούστηκαν απόψεις για τη συνταγματική αναθεώρηση και τον εκλογικό νόμο από όλους τους συμμετέχοντες.
Σύμφωνα με πληροφορίες αυτό που αποφασίστηκε είναι μέρος του σχεδίου των 11 σημείων για μια εναλλακτική διακυβέρνηση να αποτελέσει βάση για την ανταλλαγή απόψεων εσωκομματικά και ενδοκυβερνητικά. Το σχέδιο είχε αναπτύξει εκτενώς ο Αλέξης Τσίπρας τον Ιούνιο του 2013 στα Χανιά.
Στο σχέδιο των Χανίων προβλεπόταν η συνταγματική καθιέρωση του δικαιώματος των πολιτών να προκαλούν δημοψηφίσματα για κοινωνικά ζητήματα, να καταθέτουν νομοσχέδια και να αποπέμπουν νόμους. Μια άλλη πρόβλεψη ήταν η καθιέρωση ανώτατου ορίου συνολικής βουλευτικής θητείας και η κατάργηση του νόμου περί ευθύνης υπουργών.
Σε ό,τι αφορά τη λειτουργία της Δικαιοσύνης βασικός άξονας των σχετικών αλλαγών ήταν η εμβάθυνση της διάκρισης μεταξύ δικαστικής και εκτελεστικής εξουσίας. Συγκεκριμένα υπήρχε η πρόβλεψη ο πρόεδρος και αντιπρόεδρος του ΣτΕ, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου εκλέγονται από ειδικό εκλεκτορικό σώμα. Αναφορικά με τη δημόσια περιουσία στις προτάσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση ήταν η ένταξη στο νέο Σύνταγμα της απαγόρευσης ιδιωτικοποιήσεων όπως του νερού και του ηλεκτρισμού.
Επιπλέον σε ό,τι αφορά τον εκλογικό νόμο προβλεπόταν η καθιέρωση της απλής αναλογικής οριζόντια, δηλαδή σε εθνικές εκλογές, σε ευρωεκλογές και σε αυτοδιοικητικές εκλογές. Υπήρχε επίσης ο στόχος της δημιουργίας εκλογικών περιφερειών περίπου ίσων μεταξύ τους με ταυτόχρονη κατάργηση των μονοεδρικών και διεδρικών εκλογικών περιφερειών, αλλά και με την κατάργηση των μεγάλων εκλογικών περιφερειών, όπως η Β' Αθήνας. Επίσης η κατάργηση των βουλευτών Επικρατείας ήταν στο ίδιο πλαίσιο, όπως και η κατάργηση των εκλογικών ορίων. Στις προβλέψεις του 2013 περιλαμβανόταν η αλλαγή του νόμου περί χρηματοδότησης των κομμάτων. Το σκεπτικό της πρόβλεψης αυτής ήταν το κράτος να μην χρηματοδοτεί τα κόμματα, αλλά να αποζημιώνει μέρος των δαπανών τους.
«Δεν θέλουμε κόμματα κρατικοδίαιτα. Θέλουμε κόμματα που να λειτουργούν με κανόνες δημοκρατίας και διαφάνειας. Γι' αυτό πρέπει να τελειώσει αυτό το πανηγύρι διασπάθισης δημόσιου χρήματος διαμέσου τραπεζικού δανεισμού με υποθήκευση των μελλοντικών κρατικών χρηματοδοτήσεων» είχε πει σχετικά ο Αλέξης Τσίπρας.
Τέλος ανοιχτό παρέμενε και τότε το ενδεχόμενο άμεσης εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας. Όπως είχε εξηγηθεί, ένα τέτοιο βήμα θα γινόταν στο πλαίσιο καθιέρωσης των αμεσοδημοκρατικών δομών που εντάσσονται στο αξιακό σύστημα της Αριστεράς.
Φοβούνται ότι κλονίζεται το σύστημα
Για την κυβέρνηση δεν υπάρχει θέμα αλλαγής της διαδικασίας αναθεώρησης του Συντάγματος με την παρεμβολή δημοψηφίσματος, τόνισε χθες και ο Πάνος Σκουρλέτης και ο Γιάννης Μπαλάφας.
«Οι συνταγματικές προβλέψεις για τη διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος είναι γνωστές. Δεν υπάρχει χώρος για δεύτερη ανάγνωση ή προσέγγιση» είπε ο υπουργός Ενέργειας Π. Σκουρλέτης και αμέσως μετά απάντησε σε όσους διαφωνούν με την πρωτοβουλία της κυβέρνησης: «Δεν συμφωνώ με εκείνους οι οποίοι σπεύδουν να εξαγάγουν γρήγορα συμπεράσματα και κατανοώ μόνο εκείνους οι οποίοι φοβούνται μια συνταγματική αναθεώρηση διότι θεωρούν ότι μπορεί να κλονίζεται το μέχρι τώρα πολιτικό σύστημα».
Επιφυλακτικός εμφανίστηκε, πάντως, στο θέμα της αλλαγής των αρμοδιοτήτων και της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας: «Υπάρχει μία παράδοση στην Ελλάδα για τις αρμοδιότητες και τις εξουσίες του ΠτΔ και δεν νομίζω ότι μας ταιριάζουν άλλα μοντέλα που ισχύουν σε άλλες χώρες. Κατά συνέπεια θα χρειαστεί να δούμε πολύ συγκεκριμένα τα περιθώρια ενίσχυσης του ρόλου του ΠτΔ, αλλά χωρίς να ανατρέπουμε αυτή την παράδοση που υπάρχει μέχρι τώρα. Αν δεν δει κανείς με τι άλλο συνδυάζεται αυτή η πρόταση, ίσως είναι νωρίς να τοποθετούμαστε οριστικά επί του θέματος».
"Η αντιπολίτευση επιμένει στην ψευδολογία"
Από την πλευρά του ο υφυπουργός Εσωτερικών Γιάννης Μπαλάφας, σε σχέση με το αν θα γίνει δημοψήφισμα για το Σύνταγμα, σημείωσε: «Δεν είναι αντικείμενο δημοψηφίσματος εξ ορισμού. Αλλά η αντιπολίτευση έχει μια ψευδολογία και δεν μένει στην ουσία. Σε μια πολιτισμένη πολιτική σύγκρουση όλα αυτά θα περνούσαν απαρατήρητα».
Σε ό,τι αφορά τον εκλογικό νόμο ο υφυπουργός Εσωτερικών τάχθηκε υπέρ της κατεύθυνσης προς την απλή αναλογική τονίζοντας πως δεν πρόκειται για μια καινούρια ανακάλυψη της Αριστεράς. Πρόσθεσε δε πως κάτι τέτοιο θα πρέπει να συνδυάζει «την έκφραση της θέλησης του ελληνικού λαού και βιώσιμα κυβερνητικά σχήματα» συμπληρώνοντας: «Η κατεύθυνση στην απλή αναλογική δεν εμποδίζει τίποτα, έχεις μεγάλη γκάμα να κινηθείς, θα το δούμε στην πράξη».
