ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
Εν μέσω φημολογιών για σταδιακή κατάργηση της Σένγκεν, κατά το σημερινό έκτακτο συμβούλιο των υπουργών Εσωτερικών της Ε.Ε. αναμένεται να τεθεί το ζήτημα της τροποποίησης της Συνθήκης Σένγκεν με στόχο την ενίσχυση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. για τους Ευρωπαίους πολίτες που θα μπορούσαν να αποτελέσουν τρομοκρατική απειλή.
Στο πλαίσιο της αποτελεσματικότερης αντιμετώπισης της απειλής της τρομοκρατίας, και κυρίως λόγω του γεγονότος ότι μεγάλο ποσοστό των τρομοκρατών που δρουν στην Ευρώπη ανήκουν στους λεγόμενους «ξένους μαχητές», δηλαδή είναι πολίτες της Ε.Ε. που έχουν εκπαιδευτεί στη Συρία και το Ιράκ και επιστρέφουν στην Ευρώπη με στόχο να επιτεθούν, οι 28 της Ε.Ε. επιθυμούν να γίνεται πλέον συστηματικός έλεγχος και ταυτοποίηση των ταξιδιωτικών εγγράφων και των Ευρωπαίων πολιτών κατά την είσοδό τους στην Ε.Ε. από τρίτη χώρα, με διάφορες βάσεις δεδομένων σχετικές με την τρομοκρατία, όπως είναι το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν (SIS).
Σύμφωνα με το προσχέδιο των συμπερασμάτων του Συμβουλίου που έχει στην κατοχή της η «Αυγή», τα κράτη - μέλη αναμένεται να ζητήσουν σήμερα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να «συμπεριλαμβάνονται οι υπήκοοι της Ε.Ε. στις επικείμενες προτάσεις της για τα ευφυή σύνορα και στο πλαίσιο αυτό να υποβάλει πρόταση για τη στοχευμένη αναθεώρηση του άρθρου 7 παράγραφος 2 του Κώδικα Συνόρων Σένγκεν, όσον αφορά τους συστηματικούς ελέγχους στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε. έναντι των σχετικών βάσεων δεδομένων».
Πρόκειται για την παράγραφο που προβλέπει πως οι συνοροφύλακες δύνανται, «σε μη συστηματική βάση», να συμβουλεύονται εθνικές και ευρωπαϊκές βάσεις δεδομένων ακόμη και για πρόσωπα που απολαμβάνουν το προνόμιο της ελεύθερης κυκλοφορίας εντός Σένγκεν.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή από την πλευρά της φαίνεται μέχρι στιγμής διστακτική ως προς την αναθεώρηση του εν λόγω άρθρου -που ενδεχομένως να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου-, προβάλλοντας ως επιχείρημα ότι η ήδη υπάρχουσα πρόβλεψη της Συνθήκης είναι αρκετή.
Συγκεκριμένα, η αρμόδια εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Νατάσα Μπερτό, ανέφερε κατά τη χθεσινή ενημέρωση του Τύπου στις Βρυξέλλες πως σύμφωνα με την ισχύουσα πρακτική οι Ευρωπαίοι πολίτες κατά την είσοδό τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση ελέγχονται μόνο για την αυθεντικότητα των ταξιδιωτικών τους εγγράφων, ενώ τα διαβατήρια των μη Ευρωπαίων πολιτών ταυτοποιούνται με διάφορες βάσεις δεδομένων σχετικές με την τρομοκρατία, όπως είναι το SIS. Ωστόσο, όπως σημειώνει η ίδια, το εν λόγω άρθρο προβλέπει σε συνθήκες αυξημένου κινδύνου την επέκταση του μέτρου και σε Ευρωπαίους πολίτες.
Ανοιχτό το θέμα της αλλαγής
Σύμφωνα με πηγή της Επιτροπής, η αλλαγή της Συνθήκης Σένγκεν σε επόμενη φάση βρίσκεται υπό συζήτηση μετά από γαλλικό αίτημα ήδη από τα γεγονότα του Ιανουαρίου στο "Charlie Hebdo" και πως η Επιτροπή έχει αντιπροτείνει να γίνεται έλεγχος των Ευρωπαίων πολιτών στη βάση μια συμφωνημένης λίστας «κριτηρίων κινδύνου», ζητώντας καλύτερη εφαρμογή των ήδη υπαρχόντων κανόνων.
Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία οι πολίτες της Ε.Ε. που ελέγχθηκαν έναντι των συγκεκριμένων βάσεων δεδομένων παραμένει χαμηλός (μεταξύ 1,5% έως 17%, ανάλογα με το κράτος - μέλος και το σημείο διέλευσης των συνόρων). Επιπλέον σε ορισμένες χώρες της Ε.Ε. ο διεξοδικός έλεγχος που απαιτείται για τους υπηκόους τρίτων χωρών δεν εκτελείται πάντα όπως προβλέπεται από τους κανόνες Σένγκεν.
Πηγή της προεδρίας του Συμβουλίου σχολίαζε χθες πως η Επιτροπή ερμηνεύει λανθασμένα τη φράση «σε μη συστηματική βάση» που περιλαμβάνει το εν λόγω άρθρο, υπογραμμίζοντας ότι το Συμβούλιο επιθυμεί την τροποποίησή του σε «συστηματική βάση», καθώς η προηγούμενη μορφή δεν «καλύπτει» επαρκώς τον κίνδυνο εισόδου τρομοκρατών σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Επιπλέον η ίδια πηγή τόνιζε χθες ότι το επιχείρημα πως κάτι τέτοιο θα σημάνει την αρχή του τέλους για τη Σένγκεν δεν ισχύει, καθώς ούτως η άλλως η Επιτροπή στο πλαίσιο των προτάσεών της για τα λεγόμενα «ευφυή σύνορα» θα προτείνει κάποιες αλλαγές στους κανόνες Σένγκεν.
Σε ό,τι αφορά τώρα τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε χθες πως δεν υπάρχει τέτοια συζήτηση στην ατζέντα του σημερινού Συμβουλίου και πως κάποιοι από τους «28» έχουν ήδη κάνει χρήση των προβλέψεων της Σένγκεν για επαναφορά ελέγχων. Ωστόσο, η ίδια πηγή από την προεδρία σχολίαζε σκωπτικά χθες πως, ακόμα και αν δεν υπάρχει ούτε μία φορά στα συμπεράσματα η φράση εσωτερικά σύνορα, τα επίπεδα ανησυχίας ανάμεσα στα κράτη - μέλη είναι υψηλά και οι όποιες αποφάσεις θα έχουν αυτόματη επίδραση και στους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα.
Συγκεκριμένα αναφέρθηκε στη δυνατότητα της αστυνομίας να πραγματοποιεί επίσης ελέγχους σε άτομα που βρίσκονται σε ευρωπαϊκό έδαφος ή κατά τη διέλευσή τους από εσωτερικά σύνορα, συμβουλευόμενη τις εν λόγω βάσεις δεδομένων που σχετίζονται με την τρομοκρατία.
